Nghiên cứu đánh giá tác động của Luật khoáng sản và đề xuất cơ chế chính sách để thay đổi những bất cập trong thực tiễn thi hành Luật Khoáng sản năm 2010

Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17/11/2010, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2011 cho đến nay. Kết quả thực hiện Luật trong thời gian qua đã góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý tài nguyên khoáng sản, sử dụng hiệu quả, hợp lý tài nguyên, tăng nguồn thu ngân sách, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, bên cạnh đó đã xuất hiện những bấp cập, hạn chế cần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn; mặt khác để đáp ứng được những yêu cầu mới của Đảng và Nhà nước trong việc quản trị nguồn lực tài nguyên khoáng sản để phục vụ phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2030; bên cạnh đó, có một số nội dung đòi hỏi phải thực hiện các nhiệm vụ điều tra cơ bản tài nguyên địa chất để thực hiện công tác quản lý Nhà nước về di sản thiên nhiên. Ngoài ra, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đất đai, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, v.v...đã được sửa đổi, bổ sung thì việc sửa đổi Luật Khoáng sản năm 2010 để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật nói chung và các quy định có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoáng sản nói riêng là cần thiết.

Nhằm đánh giá tác động các quy định của Luật Khoáng sản năm 2010 đối với công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và hoạt động khoáng sản; đánh giá những mặt tích cực, ưu điểm của Luật khoáng sản cũng như xác định những tồn tại, hạn chế, bất cập của các nội dung quy định trong Luật; các nội dung còn thiếu, các điều, khoản của Luật khoáng sản cần bổ sung, sửa đổi hoặc các nội dung mới cần đề xuất bổ sung hoặc quy định mới vào nội dung điều chỉnh của Luật khoáng sản, KS. Nguyễn Công Thủy cùng nhóm nghiên cứu tại Trung Tâm Kiểm định Địa chất - Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đánh giá tác động của Luật khoáng sản và đề xuất cơ chế chính sách để thay đổi những bất cập trong thực tiễn thi hành Luật Khoáng sản năm 2010”.

Sau một thời gian triển khai thực hiện, đề tài đưa ra các kết luận như sau:

Đề tài đã thu thập, tổng hợp, phân tích, đánh giá tác động mặt tích cực, những tồn tại, bất cập quá trình thực thicủa các quy định Luật Khoáng sản và đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Khoáng sản về các nội dung chính sau:

- Nghiên cứu, đánh giá tác động của Luật Khoáng sản về Chiến lược khoáng sản; về Quy hoạch điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản và quy hoạch khoáng sản; về khu vực có khoáng sản phân tán nhỏ lẻ, khoáng sản độc hại;

- Nghiên cứu tác động của Luật Khoáng sản về bảo vệ khoáng sản chưa khai thác và quyền lợi của người dân nơi có khoáng sản khai thác;

 - Nghiên cứu các vấn đề về kinh tế khoáng sản gồm: tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và đấu giá quyền khai thác khoáng sản;

- Nghiên cứu các vấn đề vthăm dò, khai thác khoáng sản và thủ tục hành chính trong cấp phép hoạt động khoáng sản.

- Nghiên cứu các vấn đề về các quy định về trách nhiệm quản lý khoáng sản của các cơ quan quản lý nhà nước ở cấp trung ương và cấp địa phương;

 - Nghiên cứu các nội dung khác liên quan gồm: các quy định chung của Luật khoáng sản về giải thích từ ngữ, về khu vực khoáng sản, bảo vệ moi trường trong hoạt động khoáng sản, về quy định liên quan đến linh vực khác trong hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản.

Trên cơ sở nghiên cứu, đã tổng hợp các tồn tại, bấp cập các quy định của Luật Khoáng sản và đề xuất các chỉnh sửa bổ sung tổng thể. Các kết quả nghiên cứu bổ sung tài liệu làm cơ sở đề xuất điều chỉnh, bổ sung các quy định mới của Luật Khoáng sản nhằm đảm bảo đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản; khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khi hậu.

Nhằm cụ thể hóa các đề xuất từ Đề tài nghiên cứu, đề tài kiến nghị thực hiện đánh giá các kết luận nghiên cứu gồm nghiên cứu những vấn đề mới chưa có quy định quản lý và những vấn đề đã có trong Luật khoáng sản nhưng chưa có quy định hướng dẫn thực hiện và nghiên cứu các nội dung đề xuất chỉnh sửa, bổ sung đã kết luận. Từ đó trình cơ quan cho phép lập Dự án điều chỉnh sửa đổi Luật khoáng sản năm 2010.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu của Đề tài (Mã số 19545/2021) tại Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia.

P.T.T (NASATI)