Hiện nay, ước tính Việt Nam có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có 2 kỳ lân công nghệ, cùng với nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiềm năng thuộc thành phần kinh tế tư nhân đang phát triển mạnh mẽ.

 

Một dấu mốc quan trọng trong hoàn thiện thể chế cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo là việc khái niệm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đã được quy định tại Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15. 

Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 268/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật, trong đó làm rõ tiêu chí, điều kiện, quy trình, thủ tục công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; khuyến khích hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp; công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo; phát triển hạ tầng, mạng lưới và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Cùng với khu vực khởi nghiệp sáng tạo, hệ thống doanh nghiệp KH&CN tiếp tục phát triển cả về số lượng và chất lượng. Tính đến hết tháng 11/2025, cả nước có khoảng 962 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN; riêng trong 11 tháng năm 2025 đã có thêm 42 doanh nghiệp được chứng nhận.

Đáng chú ý, phần lớn các doanh nghiệp KH&CN này là doanh nghiệp tư nhân (khoảng 98,5%). Hơn 90% doanh nghiệp KH&CN được chứng nhận là từ kết quả nghiên cứu do doanh nghiệp tự đầu tư R&D hoặc nhận chuyển giao công nghệ bằng nguồn vốn tư nhân; chỉ khoảng 6,5% doanh nghiệp KH&CN hình thành từ kết quả KH&CN có nguồn gốc ngân sách nhà nước. 

Điều này cho thấy khu vực tư nhân đã và đang chủ động tham gia đầu tư cho KH&CN. Sự phát triển của hệ thống doanh nghiệp KH&CN thời gian qua đã tạo ra những tác động tích cực và sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực KH&CN quốc gia. 

Sự phát triển của hệ thống doanh nghiệp KH&CN thời gian qua đã tạo ra những tác động tích cực và sâu rộng đối với phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực KH&CN quốc gia.

Năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của nhiều doanh nghiệp KH&CN đã được khẳng định bước đầu. Theo thống kê, khoảng 25% doanh nghiệp KH&CN sở hữu văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Một số doanh nghiệp tiêu biểu như BUSADCO, Robot TOSY, Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) đã sở hữu hàng chục bằng sáng chế, làm chủ công nghệ sản xuất trong các lĩnh vực vật liệu mới, công nghệ môi trường, điện tử - tự động hóa và công nghệ sinh học. Các doanh nghiệp này không chỉ góp phần thay thế sản phẩm nhập khẩu mà còn từng bước đưa sản phẩm công nghệ Việt Nam tham gia thị trường quốc tế.

Về mặt thể chế, đáng chú ý, Nghị định số 268/2025/NĐ-CP đã quy định cụ thể nội dung chứng nhận doanh nghiệp KH&CN và phân cấp thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện. Cách tiếp cận này góp phần tăng tính chủ động cho địa phương, đồng thời rút ngắn thời gian, đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp.

Thời gian tới, Bộ KH&CN sẽ hướng dẫn các địa phương tổ chức triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước, đồng thời phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách để doanh nghiệp KH&CN và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sớm tiếp cận, thụ hưởng các ưu đãi về thuế, đất đai và tín dụng theo quy định.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, các hoạt động kết nối đầu tư - thị trường cho khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ trong năm 2025 thông qua hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. 

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đã bảo trợ thành lập 10 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam tại 22 quốc gia và vùng lãnh thổ, quy tụ hơn 2.000 chuyên gia, trí thức và doanh nhân công nghệ. Đồng thời, 5 mạng lưới đổi mới sáng tạo chuyên ngành đã được hình thành trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ hàng không - vũ trụ và an ninh mạng.

Các mạng lưới này đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối startup với nhà đầu tư, thị trường và nguồn lực quốc tế. Nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quy mô cụ thể đã được triển khai, tiêu biểu như Google for Startups AI Bootcamp 2025 hỗ trợ 100 doanh nghiệp khởi nghiệp với 200 nhà phát triển, hay Google for Startups AI Solutions Lab 2025 với sự tham gia của 50 doanh nghiệp, tập trung phát triển các giải pháp trí tuệ nhân tạo phục vụ các bài toán thực tiễn.

P.T (tổng hợp)