Ngày 9/9 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước (Đại học Bách khoa Hà Nội) phối hợp với Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) chính thức phát động Cuộc thi Sáng tạo UAV Cup PV GAS 2025 với chủ đề “Vùng trời quê hương”. Đây là một sự kiện quan trọng nhằm khuyến khích học sinh, sinh viên toàn quốc khám phá và làm chủ công nghệ máy bay không người lái (UAV) - lĩnh vực đang được coi là động lực mới trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0.

Trong những năm gần đây, công nghệ máy bay không người lái (UAV) phát triển mạnh mẽ, mở ra nhiều ứng dụng quan trọng trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0. Không chỉ phục vụ giải trí, UAV còn hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực then chốt như nông nghiệp thông minh, giám sát môi trường, năng lượng, logistics, tìm kiếm cứu nạn và cả quốc phòng – an ninh. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã nhìn thấy tiềm năng to lớn này và coi UAV là công nghệ chiến lược, gắn liền với sự hình thành “nền kinh tế tầm thấp” – nơi các thiết bị bay và hạ tầng thông minh được sử dụng để phục vụ phát triển kinh tế, quốc phòng cũng như ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu.

Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã xác định rất rõ vai trò của khoa học – công nghệ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị nhấn mạnh việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một trong những đột phá chiến lược hàng đầu. Trong đó, UAV cùng với robot, camera AI được coi là công nghệ lõi, giữ vị trí trọng yếu trong các sản phẩm chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nắm bắt xu thế đó, cuộc thi UAV Cup PV GAS 2025 với chủ đề “Vùng trời quê hương” được phát động như một sân chơi học thuật – sáng tạo mang tính ứng dụng cao dành cho học sinh, sinh viên từ bậc THPT, trung cấp, cao đẳng đến đại học. Đây không chỉ là một cuộc thi công nghệ đơn thuần mà còn là nơi để thế hệ trẻ vận dụng kiến thức đã học vào thiết kế, lắp ráp, lập trình và vận hành UAV trong môi trường thi đấu đối kháng. Qua đó, người tham gia sẽ phát triển tư duy hệ thống, rèn luyện khả năng xử lý tình huống thực tế, tinh thần đồng đội và kỹ năng chiến thuật.

Điểm đặc biệt của UAV Cup 2025 là hình thức thi đấu mô phỏng các nhiệm vụ thực tế. Mỗi đội phải sử dụng kết hợp hai loại UAV: một UAV trinh sát tự động có nhiệm vụ dò tìm, thu thập dữ liệu; và một UAV vận hành thực hiện vượt chướng ngại vật, tiếp năng lượng, vận chuyển hàng hóa đến đúng vị trí mô phỏng. Các kịch bản thi đấu được thiết kế gắn liền với nhu cầu thực tiễn như tiếp năng lượng sạch, vận chuyển khẩn cấp hay hỗ trợ dịch vụ trong đô thị thông minh, từ đó đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa khả năng thiết kế kỹ thuật, chiến thuật điều khiển và sự phối hợp trong nhóm.

Theo PGS.TS Hán Trọng Thanh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước, cuộc thi cũng hướng tới việc khuyến khích phát triển những mô hình UAV an toàn, thông minh, có khả năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực. Ý tưởng lớn là không chỉ tạo ra một sân chơi, mà còn phát hiện, định hướng và bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ UAV. Đây là nhân tố quan trọng để phục vụ các mục tiêu chiến lược về công nghệ xanh, chuyển đổi số quốc gia và phát triển bền vững.

Ban Tổ chức cho biết, cuộc thi sẽ diễn ra qua bốn giai đoạn: sơ tuyển, thẩm định kỹ thuật, vòng loại và chung kết toàn quốc tổ chức tại Hà Nội vào tháng 12/2025. Tối đa sẽ có 32 đội tham dự, mỗi đội gồm từ 3 đến 5 thành viên cùng một giảng viên hướng dẫn. Sự phân tầng rõ ràng từ khâu tuyển chọn đến vòng chung kết bảo đảm tính minh bạch và khuyến khích sự đầu tư nghiêm túc của các đội.

Một điểm nhấn quan trọng của UAV Cup 2025 chính là đội ngũ ban giám khảo. Đó là các nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia uy tín đến từ nhiều trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu. Họ không chỉ là người đánh giá công tâm mà còn là cố vấn, người truyền cảm hứng để thí sinh phát triển ý tưởng. Sự tham gia của những chuyên gia này sẽ giúp cuộc thi có thêm chiều sâu học thuật và bảo đảm các sản phẩm được đánh giá cả về tính sáng tạo lẫn khả năng ứng dụng thực tiễn.

Cơ cấu giải thưởng của UAV Cup 2025 cũng rất hấp dẫn, tạo động lực lớn cho các đội. Giải Nhất trị giá 200 triệu đồng, Giải Nhì 100 triệu đồng, Giải Ba 80 triệu đồng và năm Giải Khuyến khích, mỗi giải 30 triệu đồng. Tuy nhiên, giá trị tinh thần của cuộc thi còn lớn hơn nhiều. Đây là cơ hội để sinh viên và học sinh tiếp cận doanh nghiệp, giới nghiên cứu, nhà đầu tư, qua đó góp phần hình thành một hệ sinh thái UAV “Made in Vietnam”. Cuộc thi vừa mang tính khuyến khích sáng tạo, vừa đóng vai trò cầu nối để ý tưởng công nghệ trẻ bước ra thị trường, phục vụ sự phát triển đất nước.

AT (tổng hợp)