Thường được gọi là “kẻ trộm thầm lặng của thị lực”, bệnh tăng nhãn áp là một nhóm bệnh về mắt gây tổn thương dây thần kinh thị giác một cách từ từ và thường không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Bệnh có liên quan đến tình trạng tăng áp lực trong mắt (tăng nhãn áp) và nếu không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn. Ngay cả khi được điều trị liên tục, một số bệnh nhân vẫn có nguy cơ tiếp tục suy giảm thị lực theo thời gian.

Điều này đã thúc đẩy các nhà khoa học tìm kiếm những phương pháp điều trị mới có thể làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Một trong những hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn là nicotinamide, một dạng của vitamin B3.

Trong một nghiên cứu gần đây, các nhà nghiên cứu đã tiến hành phân tích dữ liệu quy mô lớn nhằm đánh giá liệu nicotinamide có thể giúp ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi phát của bệnh glôcôm góc mở nguyên phát  (POAG) ở những người có nguy cơ cao hay không.

Nghiên cứu xác định 2.920 bệnh nhân bị tăng nhãn áp nhưng chưa phát triển thành bệnh glôcôm góc mở nguyên phát . Một nửa số người tham gia sử dụng nicotinamide, trong khi nửa còn lại không sử dụng. Kết quả so sánh cho thấy những người dùng vitamin B3 có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn 66% so với nhóm không sử dụng. Trong thời gian theo dõi trung bình khoảng 3,7 năm, chỉ 3,5% người sử dụng nicotinamide phát triển thành bệnh tăng nhãn áp, so với 9% ở nhóm không dùng.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Ophthalmology.

Trong những năm gần đây, các nhà khoa học nhận thấy tăng nhãn áp không chỉ là bệnh do áp lực trong mắt mà còn liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Khi con người già đi, nồng độ của nicotinamide adenine dinucleotide (NAD) - một coenzyme quan trọng giúp tế bào sản xuất năng lượng và sửa chữa, suy giảm tự nhiên. Điều này khiến các tế bào võng mạc thiếu năng lượng và trở nên dễ bị tổn thương hơn.

Nicotinamide giúp bổ sung tiền chất để tái tạo NAD, từ đó hỗ trợ quá trình sửa chữa tế bào và cải thiện lưu lượng máu đến mắt. Trước đây, phần lớn các nghiên cứu chỉ tập trung đánh giá liệu việc bổ sung nicotinamide có thể bảo vệ các tế bào thần kinh thị giác đã bị tổn thương và cải thiện thị lực ở bệnh nhân tăng nhãn áp hay không. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu vitamin này có thể ngăn ngừa bệnh xuất hiện ở những người mới chỉ bị tăng áp lực trong mắt.

Để trả lời câu hỏi này, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu hồ sơ bệnh án điện tử ẩn danh thu thập từ 67 tổ chức chăm sóc sức khỏe trên khắp Hoa Kỳ trong khoảng thời gian 20 năm (từ tháng 3/2006 đến tháng 3/2026). Đối tượng nghiên cứu là những người bị tăng nhãn áp nhưng chưa được chẩn đoán mắc bệnh tăng nhãn áp.

Để đảm bảo tính khách quan, họ sử dụng phương pháp ghép cặp điểm xu hướng, trong đó mỗi người sử dụng nicotinamide được ghép với một người không sử dụng có các đặc điểm tương đồng về tuổi, giới tính, tiền sử bệnh lý và tình trạng mắt.

Hai nhóm sau đó được theo dõi trong 3,7 năm nhằm trả lời ba câu hỏi chính:

• Người tham gia có được chẩn đoán mắc bệnh tăng nhãn áp hay không?
• Họ có cần bắt đầu sử dụng thuốc nhỏ mắt kê đơn để hạ nhãn áp không?
• Họ có cần điều trị bằng laser hay không?

Kết quả cho thấy những bệnh nhân có nguy cơ cao sử dụng nicotinamide ít có khả năng phát triển thành bệnh tăng nhãn áp hoặc phải điều trị chuyên sâu hơn so với nhóm không sử dụng.

Cụ thể, chỉ 13,6% người trong nhóm dùng nicotinamide phải sử dụng thuốc nhỏ mắt kê đơn để giảm áp lực trong mắt, so với 21,2% ở nhóm không dùng. Ngoài ra, những người không sử dụng nicotinamide có nguy cơ phải điều trị bằng laser cao gấp hơn hai lần so với nhóm sử dụng vitamin B3. Hiệu quả bảo vệ này vẫn được ghi nhận ngay cả ở những bệnh nhân chỉ bắt đầu dùng nicotinamide sau khi được chẩn đoán bị tăng áp lực trong mắt.

Mặc dù nicotinamide không thể thay thế các phương pháp điều trị tăng nhãn áp tiêu chuẩn, kết quả nghiên cứu cho thấy vitamin B3 có thể giúp trì hoãn sự khởi phát của bệnh glôcôm góc mở nguyên phát và giảm nhu cầu điều trị sau khi được chẩn đoán.

Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát, nên chưa thể khẳng định nicotinamide chính là nguyên nhân trực tiếp tạo ra các lợi ích trên. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng cần có những nghiên cứu quy mô lớn hơn để xác nhận hiệu quả này, đồng thời xác định độ an toàn, liều lượng tối ưu và tác động lâu dài của nicotinamide trước khi có thể khuyến nghị bổ sung vitamin B3 như một phần của các biện pháp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe mắt hiện nay.

Đ.T.V theo (https://medicalxpress.com)