Một nghiên cứu mới từ Trường Y tế Công cộng thuộc Đại học Pittsburgh-Hoa Kỳ cho thấy, việc tiêm vắc-xin cúm mùa không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho người được tiêm, mà còn giúp bảo vệ cả những người chưa tiêm trong cộng đồng.

Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, đã sử dụng mô hình mô phỏng dựa trên tác nhân để đánh giá số ca cúm bị ngăn ngừa thông qua tiêm phòng, bao gồm cả lợi ích trực tiếp và gián tiếp. Nhóm nghiên cứu tạo ra một quần thể kỹ thuật số gồm 1.218.695 cá nhân mô phỏng (tác nhân), phản ánh đặc điểm dân số của hạt Allegheny, bang Pennsylvania, theo dữ liệu điều tra dân số năm 2010.

Thông qua nền tảng mô phỏng dịch tễ FRED, các tác nhân được gán thuộc tính nhân khẩu học, vị trí gia đình, nơi học tập và làm việc. Mô phỏng chạy từ giữa tháng 8 năm 2022 đến cuối tháng 5 năm 2023, với tỷ lệ tiêm chủng toàn dân dao động từ 22% đến 71%, và hiệu quả vắc-xin được giả định từ 30% đến 70%.

Kết quả cho thấy, tiêm phòng cúm giúp ngăn ngừa từ 32,9% đến 41,5% số ca nhiễm trong các kịch bản mô phỏng mùa cúm thông thường. Ở những kịch bản có hiệu quả vắc-xin cao hơn và mức độ lây lan thấp hơn, tỷ lệ ca cúm bị ngăn chặn có thể lên đến 70,3%. Điều này chứng minh rằng, một cộng đồng có tỷ lệ tiêm chủng cao mang lại hiệu ứng "miễn dịch cộng đồng", giúp giảm nguy cơ lây nhiễm cho cả những người chưa tiêm; đặc biệt quan trọng đối với những người không đủ điều kiện tiêm phòng như trẻ dưới 6 tháng tuổi hoặc người có bệnh lý đặc biệt.

Tuy nhiên, lợi ích trực tiếp đối với người đã tiêm luôn vượt trội so với lợi ích gián tiếp. Theo mô phỏng, trong mọi kịch bản của mùa cúm, tỷ lệ tấn công ở nhóm chưa tiêm cao hơn 1,43 đến 1,73 lần so với nhóm đã tiêm. Khi chỉ số lây truyền Rt; đại diện cho số người trung bình bị lây từ một người nhiễm; tăng vượt mức 3,92 (mức độ tương đương đại dịch), hiệu ứng miễn dịch cộng đồng hầu như biến mất. Dù vậy, người đã tiêm vẫn giảm được 52,6% đến 61,0% nguy cơ nhiễm bệnh so với người chưa tiêm.

Tác giả nghiên cứu kết luận rằng, trong các mùa cúm thông thường, việc tiêm vắc-xin cúm không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn giúp giảm đáng kể gánh nặng dịch bệnh ở cấp cộng đồng. Tuy nhiên, khi vi-rút lây lan nhanh với tốc độ như trong các tình huống đại dịch, chỉ những người đã tiêm mới được bảo vệ thực sự. Điều này nhấn mạnh vai trò thiết yếu của tiêm chủng trong việc kiểm soát cúm, không chỉ vì lợi ích cá nhân mà còn vì sức khỏe chung của cộng đồng.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com, 8/2025