Một thử nghiệm quốc tế về thuốc tiêm amivantamab đang tạo sự chú ý trong lĩnh vực ung thư học. Kết quả được trình bày tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ năm 2026 cho thấy thuốc có thể giúp một số bệnh nhân ung thư đầu và cổ tái phát hoặc di căn kiểm soát bệnh tốt hơn. Đây là nhóm bệnh nhân đã thất bại với hóa trị và liệu pháp miễn dịch, nên thường còn rất ít lựa chọn điều trị.

Amivantamab là thuốc do Johnson & Johnson phát triển. Đây là kháng thể đơn dòng lưỡng đặc hiệu, tức một loại protein được thiết kế để nhận diện đồng thời hai mục tiêu sinh học trên tế bào ung thư. Hai mục tiêu chính là EGFR và MET. EGFR liên quan đến tín hiệu giúp khối u phát triển, còn MET là một con đường mà tế bào ung thư có thể sử dụng để xâm lấn hoặc kháng điều trị.

Điểm đáng chú ý của amivantamab là thuốc tác động theo nhiều hướng. Thuốc vừa chặn tín hiệu tăng trưởng của khối u, vừa ngăn con đường giúp tế bào ung thư né tránh điều trị, đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ác tính. Cách tiếp cận này khác với hóa trị truyền thống, vốn tác động mạnh lên các tế bào phân chia nhanh, bao gồm cả tế bào lành.

Trong thử nghiệm OrigAMI-4, thuốc được dùng cho 102 bệnh nhân ung thư đầu và cổ tái phát hoặc di căn tại 11 quốc gia. Kết quả cho thấy 43 bệnh nhân có khối u thu nhỏ hoặc biến mất. Trong đó, 28 người có khối u giảm rõ rệt và 15 người đạt đáp ứng hoàn toàn, nghĩa là không còn phát hiện tổn thương bằng các phương tiện đánh giá hiện có. Thời gian sống thêm trung vị của nhóm bệnh nhân đạt khoảng 12,5 tháng kể từ khi bắt đầu dùng thuốc.

Một ưu điểm khác là amivantamab được dùng bằng đường tiêm dưới da, thay vì truyền tĩnh mạch. Điều này giúp quá trình điều trị nhanh hơn, thuận tiện hơn và dễ triển khai tại phòng khám ngoại trú. Phần lớn tác dụng phụ được ghi nhận ở mức nhẹ đến trung bình, với tỷ lệ bệnh nhân phải ngừng điều trị dưới 10%.

Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh cần hiểu đúng kết quả này. Việc khối u “biến mất” trên phim chụp không đồng nghĩa người bệnh đã khỏi ung thư hoàn toàn. Trong cơ thể vẫn có thể còn những tế bào ung thư rất nhỏ mà các kỹ thuật hiện nay chưa phát hiện được. Vì vậy, để đánh giá hiệu quả thật sự, cần theo dõi lâu dài các chỉ số như thời gian sống toàn bộ, thời gian bệnh không tiến triển, nguy cơ tái phát và chất lượng cuộc sống.

Amivantamab hiện đã được phê duyệt tại nhiều quốc gia cho một số nhóm bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến EGFR đặc hiệu. Thuốc cũng đang tiếp tục được nghiên cứu trong nhiều loại ung thư khác như ung thư đại trực tràng, dạ dày, não và ung thư đầu cổ. Điều này phản ánh xu hướng điều trị ung thư hiện đại: lựa chọn thuốc dựa trên đặc điểm sinh học của khối u, thay vì chỉ dựa vào vị trí khối u xuất hiện.

Kết quả thử nghiệm amivantamab là tín hiệu tích cực đối với nhóm bệnh nhân ung thư đầu cổ tái phát hoặc di căn, đặc biệt khi các phương pháp điều trị tiêu chuẩn không còn hiệu quả. Thuốc cho thấy khả năng thu nhỏ hoặc làm biến mất khối u ở một số bệnh nhân, đồng thời có cách dùng thuận tiện hơn. Tuy nhiên, đây vẫn là kết quả cần được theo dõi và kiểm chứng thêm. Amivantamab chưa phải là lời giải cuối cùng cho ung thư, nhưng cho thấy các liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch thế hệ mới đang mở ra thêm cơ hội sống cho những bệnh nhân khó điều trị.

P.T (tổng hợp từ The Guardian, Cancer News, MedScape)