Viêm mũi dị ứng (hay còn gọi là hay fever) là tình trạng gây ra dị ứng theo mùa hoặc phản ứng với các dị nguyên trong môi trường như mạt bụi, lông động vật. Ước tính khoảng 10–30% dân số toàn cầu gặp tình trạng này. Các triệu chứng gồm nghẹt mũi, đau đầu, ngứa họng và các triệu chứng ở mắt như ngứa mắt, chảy nước mắt và đỏ mắt. Những triệu chứng này ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Dù có nhiều loại thuốc giảm triệu chứng, nhiều người vẫn muốn áp dụng các biện pháp phòng ngừa. Một nghiên cứu mới từ Nhật Bản, đăng trên tạp chí Scientific Reports, đã khảo sát quy mô lớn những người bị viêm mũi dị ứng và so sánh nhóm có rửa mắt như biện pháp phòng ngừa. Kết quả cho thấy người dùng rửa mắt có cải thiện triệu chứng đáng kể.

Một số dung dịch rửa mắt chứa chất bảo quản benzalkonium chloride có thể làm nặng thêm một số bệnh về mắt, nhưng dung dịch rửa mắt không chứa chất bảo quản được xem là an toàn và được Hội Dị ứng Nhãn khoa Nhật Bản khuyến nghị để giảm triệu chứng viêm kết mạc dị ứng. Tuy nhiên, trước đây chưa có nhiều nghiên cứu về hiệu quả của rửa mắt đối với viêm mũi dị ứng.

Các tác giả cho biết: “Sau khi làm rõ hiệu quả, cách sử dụng và hạn chế, rửa mắt có tiềm năng trở thành một lựa chọn tự chăm sóc thêm cho bệnh nhân viêm mũi dị ứng nhờ vào tính dễ sử dụng và độ an toàn.”

Để đánh giá kỹ hơn, nhóm nghiên cứu đã thực hiện phân tích quy mô lớn dựa trên khảo sát qua ứng dụng điện thoại AllerSearch. Khảo sát gồm các câu hỏi về hành vi phòng ngừa, triệu chứng chủ quan, dữ liệu môi trường và chất lượng cuộc sống. Tổng cộng có 476 người bị viêm mũi dị ứng tham gia, trong đó 71 người có rửa mắt. Kết quả được điều chỉnh theo tuổi, giới tính, bệnh đi kèm, các biện pháp phòng ngừa khác và mức phấn hoa trong không khí bằng mô hình hồi quy đa biến và mô hình hiệu ứng hỗn hợp.

Theo phân tích, những người bị viêm mũi dị ứng có rửa mắt giảm đáng kể các triệu chứng ở mắt như: ngứa mắt; chảy nước mắt; toàn bộ triệu chứng ở mắt. Họ cũng có nhiều ngày hoàn toàn không triệu chứng hơn so với nhóm không rửa mắt và có điểm chất lượng cuộc sống cao hơn theo đánh giá tự báo cáo.

Các tác giả nhận định: “Triệu chứng viêm mũi dị ứng làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống, và rửa mắt có thể giúp bệnh nhân kiểm soát triệu chứng để duy trì chất lượng cuộc sống chấp nhận được trong mùa dị ứng.”

Khảo sát cũng hỏi về triệu chứng khô mắt, và không nhóm nào bị nặng hơn khi rửa mắt. Dù nhóm rửa mắt vẫn có tăng nhẹ triệu chứng trong mùa phấn hoa, mức độ cải thiện từ việc rửa mắt vẫn cao hơn mức tăng nhẹ đó. Nhìn chung, kết quả về hiệu quả của rửa mắt là rất hứa hẹn. Độ an toàn cao của dung dịch rửa mắt không chất bảo quản khiến nó trở thành một biện pháp dễ tiếp cận và đơn giản hỗ trợ chăm sóc người bị viêm mũi dị ứng.

Tuy nhiên nghiên cứu có một số hạn chế:

* Mẫu khảo sát chỉ gồm người Nhật sử dụng smartphone, nhóm có xu hướng ý thức sức khỏe cao hơn so với dân số chung, có thể ảnh hưởng kết quả.

* Dữ liệu tự báo cáo, tiềm ẩn sai lệch ghi nhớ.

* Chưa có thông tin về tần suất rửa mắt hoặc loại dung dịch rửa mắt sử dụng.

Nhóm nghiên cứu đề xuất: “Trong tương lai cần phân tầng người tham gia theo tần suất, loại và thời gian sử dụng dung dịch rửa mắt để đánh giá ảnh hưởng của từng yếu tố. Các nghiên cứu tiếp theo cũng nên thiết kế có nhóm giả dược hoặc đối chứng giả để đánh giá chính xác hiệu quả”.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/news/, 2025