Phụ nữ làm việc theo ca đêm có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn mức độ vừa hoặc nặng cao hơn so với phụ nữ làm việc ban ngày, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí ERJ Open Research. Nghiên cứu này, với sự tham gia của hơn 270.000 người, không tìm thấy mối liên hệ tương tự giữa làm ca đêm và hen suyễn ở nam giới.

Nghiên cứu được thực hiện bởi Tiến sĩ Robert Maidstone và các cộng sự tại Đại học Manchester -Anh. Ông cho biết: “Hen suyễn ảnh hưởng đến phụ nữ một cách không cân xứng. Phụ nữ thường mắc hen suyễn nặng hơn, có tỷ lệ nhập viện và tử vong do hen suyễn cao hơn so với nam giới. Trong nghiên cứu trước đây, chúng tôi đã phát hiện nguy cơ hen suyễn vừa hoặc nặng cao hơn ở những người làm việc ca đêm, và giờ chúng tôi muốn tìm hiểu xem liệu có sự khác biệt nào giữa nam và nữ hay không”.

Sử dụng dữ liệu từ Biobank Vương quốc Anh, nhóm nghiên cứu đã phân tích thông tin của 274.541 người đang làm việc. Trong số đó, 5,3% mắc bệnh hen suyễn, và 1,9% bị hen suyễn mức độ vừa hoặc nặng (được xác định qua việc sử dụng cả thuốc hít kiểm soát hen suyễn và ít nhất một loại điều trị bổ sung như corticosteroid dạng uống). Những người tham gia được phân loại theo hình thức làm việc: chỉ làm ban ngày, chỉ làm ca đêm, hoặc luân phiên giữa ngày và đêm.

Kết quả phân tích cho thấy, phụ nữ làm việc theo ca (đặc biệt là ca đêm) có nguy cơ mắc hen suyễn cao hơn so với phụ nữ chỉ làm việc ban ngày. Cụ thể, những người làm ca đêm hoàn toàn có nguy cơ mắc hen suyễn vừa hoặc nặng cao hơn khoảng 50%. Ngược lại, ở nam giới, nguy cơ mắc hen suyễn không thay đổi đáng kể dù làm việc ca ngày hay ca đêm.

Tiến sĩ Maidstone cho biết: “Đây là nghiên cứu đầu tiên đánh giá sự khác biệt giới tính trong mối liên hệ giữa làm việc theo ca và bệnh hen suyễn. Chúng tôi nhận thấy những người làm việc ca đêm cố định có khả năng mắc hen suyễn mức độ vừa-nặng cao hơn so với người làm việc ban ngày”.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng nghiên cứu này không thể xác định nguyên nhân trực tiếp giữa làm ca đêm và hen suyễn. Một giả thuyết là làm ca đêm có thể làm rối loạn đồng hồ sinh học, ảnh hưởng đến mức hormone sinh dục nam và nữ. Trước đây, testosterone cao đã được chứng minh là có tác dụng bảo vệ chống lại hen suyễn, vì vậy mức testosterone thấp hơn ở phụ nữ có thể đóng vai trò nào đó. Ngoài ra, nam và nữ thường làm các loại công việc theo ca khác nhau, yếu tố này cũng có thể ảnh hưởng.

Đáng chú ý, ở phụ nữ sau mãn kinh không sử dụng liệu pháp hormone thay thế (HRT), nguy cơ hen suyễn vừa hoặc nặng gần như tăng gấp đôi nếu làm ca đêm so với làm ban ngày. Theo Tiến sĩ Maidstone: “Kết quả của chúng tôi cho thấy liệu pháp hormone thay thế có thể có tác dụng bảo vệ chống lại hen suyễn ở phụ nữ làm ca đêm. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu chuyên sâu với thiết kế theo dõi và thử nghiệm ngẫu nhiên để kiểm chứng giả thuyết này”.

Nhóm nghiên cứu đang lên kế hoạch tiếp tục phân tích vai trò của hormone sinh dục trong mối liên hệ giữa làm ca và hen suyễn bằng cách sử dụng dữ liệu từ Biobank Vương quốc Anh và chương trình nghiên cứu sức khỏe mới “Our Future Health”.

Giáo sư Florence Schleich, chuyên gia thuộc Nhóm Bệnh đường hô hấp của Hội Hô hấp châu Âu, Đại học Liège-Bỉ, người không tham gia nghiên cứu, nhận xét: “Hen suyễn là bệnh mãn tính phổ biến, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Chúng ta biết rằng phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, bệnh nặng hơn và tỷ lệ tử vong cũng cao hơn, nhưng vẫn chưa hiểu đầy đủ nguyên nhân”. Nghiên cứu này cho thấy làm việc ca đêm có thể là một yếu tố nguy cơ gây hen suyễn ở phụ nữ, nhưng không phải ở nam giới. Phần lớn người lao động khó có thể thay đổi lịch làm việc một cách dễ dàng, vì vậy chúng ta cần thêm nghiên cứu để xác minh và hiểu rõ mối liên hệ này, cũng như tìm giải pháp giúp giảm thiểu rủi ro cho phụ nữ làm việc theo ca.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/news/, 6/2025