Hiện nay, nhiều loại thuốc giảm đau phổ biến như paracetamol, thuốc kháng viêm hay thuốc gây nghiện opioid thường đi kèm với nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Vì vậy, việc tìm kiếm những liệu pháp giảm đau an toàn, hiệu quả và có nguồn gốc tự nhiên đang được quan tâm. Cây nọc xoài thuộc họ Cúc, khá quen thuộc trong y học dân gian được biết đến với nhiều công dụng như giảm đau, hạ sốt, chống viêm, cầm máu và hỗ trợ điều trị các vết thương. Từ thực tế đó, các nhà khoa học tại Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng đã tiến hành nghiên cứu về khả năng giảm đau của chiết xuất lá nọc xoài.

Trong nghiên cứu, lá cây nọc xoài được xử lý sạch, sấy khô và chiết xuất cao đặc bằng dung môi ethanol với các nồng độ khác nhau (45% và 70%). Sau đó, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm chiết xuất cao đặc trên chuột nhắt trắng được gây đau quặn bụng với acid acetic và đặt vào hộp trong suốt để quan sát. Trong 30 phút sau tiêm, các tác giả đã đếm số lần chuột có biểu hiện đau như duỗi hai chân sau, cong đuôi hoặc co thắt bụng. Tổng số lần đau được ghi nhận và so sánh giữa nhóm chuột dùng cao chiết và nhóm đối chứng dùng thuốc diclofenac, từ đó tính ra tỷ lệ giảm đau.

Kết quả cho thấy cao chiết từ ethanol 45% giúp giảm đau rõ rệt hơn, từ 44-52%, trong khi cao chiết ethanol 70% giảm đau từ 45-47%. Chiết xuất 45% có thể chứa nhiều hoạt chất phù hợp giúp ức chế các chất gây viêm trong mô, từ đó làm giảm đau. Tuy nhiên, mức giảm đau này vẫn chưa vượt qua diclofenac, loại thuốc giảm đau kháng viêm thông dụng, được sử dụng làm thuốc đối chứng trên chuột (giảm đau 74%).

Bên cạnh đó, nhóm còn tiến hành thử nghiệm trên mô hình đau trung ương bằng cách đặt chuột lên một tấm kim loại được làm nóng sẵn (khoảng 52 - 55°C) và đo thời gian phản ứng (thời gian chuột rút chân lại vì đau nóng). Kết quả là cao chiết ethanol 70% giúp chuột chịu được nhiệt khoảng 24 giây ở 30 phút và khoảng 22 giây ở 90 phút, cao hơn so với cao chiết ethanol 45% với thời gian chịu nhiệt từ 18 giây giảm xuống còn 15 giây.

Theo nhóm nghiên cứu, điều này cho thấy chiết xuất nồng độ cao có thể chứa các hợp chất như alkaloid và flavonoid, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, giúp giảm cảm giác đau. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn chưa thể so sánh với morphin - thuốc giảm đau mạnh đang được dùng trong y học, khi chuột chịu được nhiệt gần 50 giây sau 30 phút và vẫn duy trì trên 35 giây sau 90 phút.

Kết quả nghiên cứu cung cấp thêm bằng chứng khoa học về tác dụng giảm đau của cây nọc xoài. Nếu được phát triển đúng cách, chiết xuất từ lá nọc xoài có thể trở thành giải pháp tự nhiên, an toàn, hỗ trợ kiểm soát cơn đau cho người bệnh trong tương lai.

N.P.D (tổng hợp)