Một nghiên cứu mới do các nhà khoa học Úc dẫn đầu, giúp hiểu thêm về cách kỹ thuật siêu âm mới điều trị bệnh Alzheimer. Các phát hiện mô tả cách siêu âm tập trung làm suy yếu hàng rào máu não trong các tế bào não của bệnh nhân Alzheimer, có khả năng cải thiện sự hấp thu các loại thuốc điều trị.

Anthony White, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Hàng rào máu não là một hàng rào bán thấm, có khả năng bảo vệ các mạch máu não và quan trọng là bảo vệ mô não, nhưng chức năng bảo vệ đó cũng ngăn chặn sự hấp thu của thuốc và các liệu pháp nhắm vào các bệnh về não”.

Trong nhiều năm qua, các nhà nghiên cứu đã khám phá ra mối quan hệ giữa bệnh Alzheimer và hàng rào máu não với các nghiên cứu ban đầu trên động vật tiết lộ siêu âm tập trung có thể giúp não loại bỏ các khối protein độc hại liên quan đến thoái hóa thần kinh. Nghiên cứu mới xem xét cách các loại xung siêu âm này ảnh hưởng đến hàng rào máu não trong não bệnh nhân Alzheimer.

Đây là nghiên cứu đầu tiên xem xét cách các tế bào tại hàng rào máu não của  người bệnh bị phá vỡ để cải thiện hiệu quả của các liệu pháp điều trị Alzheimer, trên cơ sở của các nghiên cứu trước đây đã phát hiện liệu siêu âm có thể được sử dụng để giảm sự tích tụ của amyloid trong não của chuột và các mô hình động vật khác.

Nghiên cứu mới đã lấy tế bào gốc đa năng do con người tạo ra (iPSCs) từ những bệnh nhân bị đột biến gen hiếm gặp khiến họ có nguy cơ cao mắc bệnh Alzheimer. Sau đó, các iPSC được biến thành các tế bào nội mô não để đóng vai trò như một mô hình của hàng rào máu não trong bộ não dễ mắc bệnh Alzheimer.

Điều trị tiếp theo bằng siêu âm liên quan đến việc tiêm các vi bong bóng vào tế bào. Sau đó, khi các vi bong bóng này được tiếp xúc với siêu âm tập trung, chúng có thể tạo ra những gián đoạn nhỏ, tạm thời đối với hàng rào máu não. Cuối cùng, các nhà nghiên cứu có thể so sánh các hiệu ứng này với việc kiểm soát các tế bào nội mô não có nguồn gốc từ iPSCs khỏe mạnh. Điều thú vị là các nhà nghiên cứu nhận thấy phương pháp điều trị siêu âm có tác dụng phá vỡ các tế bào não của bệnh nhân Alzheimer so với các tế bào não khỏe mạnh.

Lotta Oikari, tác giả đầu tiên của nghiên cứu mới cho biết, điều trị tạo ra các lỗ hổng trong lớp đơn lớp của hàng rào máu não của tất cả các bệnh nhân, nhưng các tế bào nội mô não của các kiểm soát khỏe mạnh đã tự sửa chữa nhanh hơn các tế bào của bệnh nhân Alzheimer. Hàng rào máu não ở bệnh nhân Alzheimer có thể sửa chữa chậm hơn, nên sẽ dễ tiếp nhận thuốc và điều trị lâu hơn. Việc điều trị bằng siêu âm não có thể phải điều chỉnh theo nhiều hướng khác nhau tùy theo loại bệnh mà bệnh nhân mắc phải.

Các thử nghiệm lâm sàng hiện đang được tiến hành để xem xét mức độ an toàn và hiệu quả của các kỹ thuật siêu âm tập trung trong điều trị các triệu chứng của bệnh Alzheimer. Nghiên cứu này dù khẳng định lợi ích tiềm năng của kỹ thuật siêu âm tập trung, nhưng cũng cho thấy các loại bệnh thoái hóa thần kinh khác nhau có thể dẫn đến việc điều trị siêu âm ảnh hưởng đến hàng rào máu não theo những cách đặc thù của bệnh. Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Stem Cell Reports.

N.P.D (NASATI), theo https://newatlas.com/science/focused-ultrasound-alzheimers-disease-qimr-berghofer/, 12/4/2020