Theo một nghiên cứu của trường Đại học Hóa học và Công nghệ Praha ở Cộng hòa Séc, đĩa tre và đĩa sinh học được quảng cáo là sản phẩm thay thế an toàn và thân thiện với môi trường, nhưng có thể giải phóng vào thực phẩm các hóa chất độc hại, trong đó có melamine - hóa chất công nghiệp tiềm ẩn rủi ro sức khỏe. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Food Control.

Nhóm nghiên cứu đã phân tích 33 mẫu bát, cốc và bộ đồ ăn sinh học, được thu thập tại Cộng hòa Séc, Vương quốc Anh và Trung Quốc. Nhờ có kỹ thuật phân tích tiên tiến (UHPLC-HRMS/MS), các nhà khoa học đã phát hiện ra 32% sản phẩm có chứa melamine, chủ yếu là nhóm làm từ tre. Khi tiến hành thử nghiệm mô phỏng điều kiện sử dụng thực tế, sáu sản phẩm từ tre vượt quá giới hạn nhiễm chéo melamine (SML) 2,5 mg/kg theo quy định của Liên minh châu Âu (EU). Đáng chú ý, melamine được phát hiện có thể ngấm vào cả các loại đồ uống thông thường như trà chanh nóng và nước cam, cho thấy người tiêu dùng có nguy cơ tiếp xúc trực tiếp.

GS. Jana Hajslova, tác giả chính của nghiên cứu, cho rằng kết quả nghiên cứu là lời cảnh báo quan trọng đối với những người chọn mua sản phẩm sinh học vì tin tưởng vào tính an toàn và bền vững của chúng. Nhãn ‘tự nhiên’ có thể gây hiểu lầm nghiêm trọng. Nhiều sản phẩm thực chất được làm từ nhựa melamine-formaldehyde có pha bột tre. Sự kết hợp này thúc đẩy quá trình phân hủy polyme, khiến melamine và các chất độc khác dễ di chuyển hơn, đặc biệt là vào trong đồ ăn hay đồ uống nóng hoặc có tính axit.

Từ năm 2021, EU đã cấm sử dụng bột tre làm phụ gia trong vật liệu nhựa tiếp xúc với thực phẩm, nhưng nhiều sản phẩm vi phạm vẫn lưu hành trên thị trường và thường được quảng cáo sai sự thật với các nhãn như “100% tre” hay “phân hủy sinh học”.

Ngoài melamine, nhóm nghiên cứu còn phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu và chất khử trùng trong một số sản phẩm làm từ vật liệu sinh học, đặc biệt là từ ngũ cốc và tre. Vì thế, các nhà khoa học kêu gọi tăng cường kiểm tra và giám sát thị trường để bảo vệ người tiêu dùng khỏi các sản phẩm nguy hại được tiếp thị bất hợp pháp.

N.P.D (NASTIS), theo Physorg, 11/2025