Cùng xem thể thao trực tiếp giúp tăng sinh hormone oxytocin và đồng bộ nhịp tim
Cập nhật vào: Thứ ba - 20/10/2026 00:06
Cỡ chữ
Các kết nối xã hội đóng vai trò then chốt đối với sức khỏe tâm lý và cảm xúc của con người. Những khó khăn trong việc tương tác và gắn kết xã hội đã được chứng minh là có liên quan đến nhiều rối loạn tâm thần nghiêm trọng như trầm cảm, rối loạn lo âu xã hội (SAD), tâm thần phân liệt và rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD).

Oxytocin - thường được gọi là "hormone tình yêu" hay "hormone gắn kết" - đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy sự thấu hiểu, lòng tin, tình cảm và sự kết nối giữa người với người. Trước đây, các thử nghiệm đưa oxytocin nhân tạo vào cơ thể qua đường mũi thường chỉ mang lại hiệu quả từ rất ít đến trung bình trong việc cải thiện trải nghiệm gắn kết xã hội.
Nhằm tìm kiếm giải pháp thay thế, các nhà nghiên cứu tại Đại học Tsukuba (Nhật Bản) đã đánh giá hiệu quả lâm sàng của các biện pháp can thiệp phi dược lý - những phương pháp tự nhiên kích thích cơ thể tự sản sinh oxytocin. Công trình mới xuất bản trên tạp chí Translational Psychiatry chỉ ra rằng: Việc tham gia xem các trận đấu thể thao trực tiếp cùng người khác giúp tăng nồng độ oxytocin nội sinh, đồng thời kích hoạt các tín hiệu sinh lý tích cực liên quan đến sự gắn kết cộng đồng.
Chia sẻ với Medical Xpress, TS. Takashi Matsui, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: "Nghiên cứu của chúng tôi bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản: Con người cần mức độ tương tác trực tiếp tới đâu để cảm thấy có sự kết nối?. Là một võ sĩ judo, tôi đã lấy cảm hứng nghiên cứu từ các nguyên lý 'tinh lực thiện dụng' (Seiryoku-Zenyo - sử dụng tối ưu năng lượng thể chất và tinh thần) và 'tự tha cộng vinh' (Jita-Kyoei -cùng phát triển và mang lại lợi ích chung). Hai triết lý này định hình thể thao không chỉ là công cụ phát triển bản thân mà còn là phương tiện thúc đẩy sự đoàn kết và thấu hiểu lẫn nhau."
Theo dõi chỉ số sinh học trong một trận đấu bóng rổ trực tiếp
Các nghiên cứu tâm lý học trước đây gợi ý rằng việc duy trì tiếp xúc thể chất thường xuyên có thể kích thích giải phóng oxytocin. Tuy nhiên, không phải bệnh nhân tâm thần nào cũng cảm thấy thoải mái với việc va chạm thân thể, và nhiều người thậm chí không có điều kiện tiếp xúc gần gũi với người khác.
Trong các quan sát trước đó, TS. Matsui và các đồng nghiệp nhận thấy việc theo dõi thể thao điện tử (esports) trực tiếp - dù không yêu cầu tiếp xúc thể chất - vẫn thúc đẩy một số chỉ báo sinh học của sự gắn kết xã hội. Dựa trên cơ sở này, nhóm nghiên cứu tiếp tục đo lường các tín hiệu sinh lý khi khán giả tham gia xem thi đấu bóng rổ trực tiếp.
Để thu thập dữ liệu thực tế, nhóm nghiên cứu đã chọn 60 khán giả tham gia hai trận bóng rổ sinh viên tại Đại học Tsukuba. Trước, trong và ngay sau trận đấu, họ tiến hành thu thập ba chỉ số sinh lý quan trọng:
Phân tích mẫu nước bọt: Đo lường biến thiên nồng độ oxytocin và cortisol (hormone chịu trách nhiệm cho phản ứng căng thẳng, lo âu và kích thích sinh lý).
Đo nhịp tim liên tục: Sử dụng các cảm biến đeo trên người để theo dõi biến đổi tần số tim.
Khảo sát tâm lý: Đánh giá mức độ hài lòng, cảm giác hòa nhập và mong muốn tiếp tục tham gia các sự kiện tương tự.
Kết quả Tăng cường oxytocin, giảm cortisol và đồng bộ nhịp tim
Kết quả phân tích cho thấy việc xem thể thao trực tiếp mang lại những thay đổi sinh học tích cực rõ rệt:
Gia tăng oxytocin nội sinh: Nồng độ oxytocin tăng lên đáng kể ở những khán giả có mức hormone thấp trước trận đấu, đồng thời duy trì ở mức cao đối với những người đã có nồng độ cao từ đầu.
Giảm nồng độ cortisol: Mức độ cortisol giảm dần trong suốt thời gian diễn ra trận đấu, cho thấy cảm giác căng thẳng và lo âu của khán giả được xoa dịu.
Đồng bộ hóa nhịp tim: Nhịp tim của các khán giả có xu hướng biến đổi trùng khớp và đồng điệu với nhau. Nồng độ oxytocin cao hơn có mối tương quan thuận với sự đồng bộ nhịp tim mạnh mẽ hơn. Cả hai yếu tố này đều liên quan trực tiếp đến mức độ hào hứng, cảm giác gắn kết cộng đồng và mong muốn tiếp tục xem thi đấu trực tiếp.
Triển vọng ứng dụng thể thao trong hỗ trợ sức khỏe tinh thần
Kết quả nghiên cứu khẳng định việc tham gia các sự kiện thể thao trực tiếp có thể thúc đẩy mối liên kết và sự gắn kết xã hội một cách tự nhiên. Mặc dù bản thân các sự kiện này không thể thay thế hoàn toàn liệu pháp điều trị cho các rối loạn tâm thần phức tạp, đây vẫn là một giải pháp dễ tiếp cận giúp cải thiện sức khỏe tinh thần tổng thể và tăng cường mối quan hệ xã hội cho cộng đồng.
TS. Matsui cho biết thêm: "Hiện chúng tôi đang mở rộng nghiên cứu để xác định xem trải nghiệm này mang lại hiệu quả tối ưu cho những đối tượng nào, trong hoàn cảnh nào và ở trạng thái sinh lý ra sao. Nhóm cũng đang phân tích ảnh hưởng từ kết quả trận đấu, trải nghiệm chơi thể thao trước đó của khán giả và sự phát triển của các cơ chế 'não bộ xã hội' theo từng độ tuổi."
Mục tiêu dài hạn của nhóm nghiên cứu là thiết kế các không gian xem thể thao và bối cảnh xã hội tối ưu, nhằm phát huy tối đa hiệu ứng gắn kết từ những trải nghiệm thể thao chung trong cộng đồng. Công trình nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí khoa học Translational Psychiatry.
P.T.T, theo Medical Xpress
Liên hệ
Tiếng Việt
Tiếng Anh











