Trong nhiều năm, các bác sĩ từng đặt câu hỏi liệu một loại thuốc kháng vi-rút thường được kê đơn cho trẻ em mắc cúm có phải là nguyên nhân gây ra các triệu chứng thần kinh; tâm thần nghiêm trọng hay không, hay những biểu hiện này thực chất do chính vi-rút cúm gây ra. Các báo cáo về co giật, nhầm lẫn và ảo giác đã làm gia tăng lo ngại trong giới chuyên môn cũng như trong các gia đình.

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Bệnh viện Nhi Monroe Carell Jr. thuộc Đại học Vanderbilt-Hoa Kỳ đã thách thức quan điểm tồn tại lâu nay về oseltamivir, loại thuốc điều trị cúm được biết đến rộng rãi với tên thương mại Tamiflu.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Neurology cho thấy trẻ em được điều trị bằng oseltamivir trong thời gian mắc cúm ít có khả năng gặp các biến cố thần kinh. Những biến cố này bao gồm co giật, rối loạn ý thức và ảo giác.

Bác sĩ James Antoon cho biết: “Các phát hiện của chúng tôi xác nhận điều mà nhiều bác sĩ nhi khoa đã nghi ngờ từ lâu, đó là chính bệnh cúm, chứ không phải thuốc điều trị cúm, có liên quan đến các biến cố thần kinh. Trên thực tế, điều trị bằng oseltamivir dường như giúp ngăn ngừa các biến cố này thay vì gây ra chúng”. 

Nghiên cứu đã chỉ ra ba kết quả then chốt, cho thấy nhiễm vi-rút cúm mới là yếu tố chính dẫn đến các biến chứng nói trên;

Thứ nhất, bản thân việc nhiễm cúm có liên quan đến tỷ lệ cao hơn các biến cố thần kinh - tâm thần so với trẻ không mắc cúm, bất kể có sử dụng oseltamivir hay không. Thứ hai, trong nhóm trẻ mắc cúm, những em được điều trị bằng oseltamivir ghi nhận mức giảm khoảng 50% nguy cơ xảy ra các biến cố thần kinh - tâm thần.

Thứ ba, ở những trẻ không mắc cúm nhưng được dùng oseltamivir với mục đích dự phòng, tỷ lệ biến cố tương đương với nhóm trẻ không phơi nhiễm cúm.

Tiến sĩ Antoon nhấn mạnh: “Khi xem xét tổng thể, ba phát hiện này không ủng hộ giả thuyết cho rằng oseltamivir làm tăng nguy cơ biến cố thần kinh - tâm thần,”. Nguyên nhân chính là vi-rút cúm”.

 

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu y tế đã được ẩn danh của trẻ em và thanh thiếu niên từ 5–17 tuổi, tham gia chương trình Medicaid bang Tennessee trong giai đoạn từ ngày 1/7/2016 đến 30/6/2020. Nghiên cứu theo dõi tổng cộng 692.295 trẻ trong vòng bốn năm, với độ tuổi trung vị là 11. Trong thời gian này, đã ghi nhận 1.230 biến cố thần kinh - tâm thần nghiêm trọng, bao gồm 898 biến cố thần kinh và 332 biến cố tâm thần.

Các kết quả lâm sàng về thần kinh bao gồm co giật, viêm não, rối loạn trạng thái tâm thần, mất điều hòa/rối loạn vận động, thay đổi thị lực, chóng mặt, đau đầu và rối loạn giấc ngủ. Các kết quả tâm thần bao gồm hành vi tự sát hoặc tự hủy hoại bản thân, rối loạn tâm trạng và loạn thần/ảo giác.

Bác sĩ Antoon cho biết: “Mùa cúm 2024–2025 đã cho thấy mức độ nghiêm trọng của các biến chứng thần kinh liên quan đến cúm, khi nhiều cơ sở y tế ghi nhận sự gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ nặng của các biến cố thần kinh. Do đó, việc người bệnh và gia đình hiểu rõ lợi ích - nguy cơ thực sự của các thuốc điều trị cúm như oseltamivir, vốn được Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo, là vô cùng quan trọng”. 

Tác giả nghiên cứu, bác sĩ Carlos Grijalva, nhấn mạnh tầm quan trọng của điều trị sớm, các thuốc điều trị cúm này an toàn và hiệu quả, đặc biệt khi được sử dụng sớm trong tiến trình bệnh.

Nhóm nghiên cứu kỳ vọng rằng những kết quả này sẽ giúp trấn an các bậc phụ huynh và nhân viên y tế về độ an toàn của oseltamivir, cũng như vai trò của thuốc trong việc giảm các biến chứng do cúm ở trẻ em.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://www.sciencedaily.com/releases/, 2/2026