Một nghiên cứu do Trường Y Đại học Yonsei-Hàn Quốc đứng đầu đã cho thấy amiloride có hiệu quả tương đương với spironolactone trong việc giảm huyết áp tâm thu (SBP) sau 12 tuần ở bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị.

Tăng huyết áp kháng trị ảnh hưởng đến khoảng 10% bệnh nhân tăng huyết áp và có liên quan đến tiên lượng xấu hơn so với các trường hợp không kháng trị. Spironolactone hiện là thuốc hàng thứ tư trong điều trị tăng huyết áp, chỉ được sử dụng khi các thuốc ức chế hệ renin-angiotensin, thuốc chẹn kênh canxi và thuốc lợi tiểu thiazide không kiểm soát được huyết áp. Tuy nhiên, spironolactone có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt là tăng kali máu và rối loạn nội tiết tố, khiến việc sử dụng lâu dài gặp nhiều hạn chế. Amiloride, một loại thuốc lợi tiểu giữ kali, không gây ra các tác dụng phụ về nội tiết như spironolactone, vì vậy được xem là một ứng viên tiềm năng để thay thế.

Hệ renin-angiotensin hay còn gọi là Hệ renin-angiotensin-aldosterone là một hệ thống các hormon làm nhiệm vụ điều hòa cân bằng huyết áp và trong cơ thể người. Khi thể tích máu trong cơ thể người hạ thấp khiến huyết áp giảm, thận sẽ bài tiết một men có tên là renin. Renin sẽ kích thích sự sản sinh angiotensin.

Trong nghiên cứu có tên “So sánh spironolactone và amiloride trong điều trị tăng huyết áp kháng trị: Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên”, được công bố trên tạp chí JAMA, các nhà khoa học đã tiến hành một thử nghiệm lâm sàng tiền cứu, nhãn mở, với thử nghiệm lâm sàng với đánh giá điểm cuối được làm mù, để xem liệu amiloride có thể đạt hiệu quả tương đương spironolactone trong giảm huyết áp tâm thu ở bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị hay không.

Có 118 người đã tình nguyện tham gia tại 14 bệnh viện trên khắp Hàn Quốc. Những người này, từ 19 đến 75 tuổi, vẫn bị tăng huyết áp sau 4 tuần điều trị với phác đồ kết hợp cố định ba thuốc: ức chế hệ renin-angiotensin, chẹn kênh canxi và thuốc lợi tiểu thiazide.

Các bệnh nhân được chia ngẫu nhiên theo tỷ lệ 1:1 để dùng spironolactone liều 12,5mg/ngày hoặc amiloride liều 5mg/ngày. Nếu sau 4 tuần, huyết áp tâm thu tại nhà vẫn ≥130 mm Hg, liều có thể tăng lên đến 25mg/ngày với spironolactone hoặc 10mg/ngày với amiloride. Huyết áp tại nhà được đo hai lần mỗi ngày và sự tuân thủ điều trị được theo dõi qua số lượng thuốc còn lại.

Sau 12 tuần, huyết áp tâm thu trung bình tại nhà giảm 13,6mm Hg ở nhóm dùng amiloride và 14,7mm Hg ở nhóm dùng spironolactone. Sự chênh lệch này nằm trong ngưỡng xác định trước của nghiên cứu về tính không thua kém (−4,4 mm Hg). Tỷ lệ đạt được huyết áp tâm thu mục tiêu dưới 130mm Hg là 66,1% ở nhóm amiloride và 55,2% ở nhóm spironolactone. Chỉ có một trường hợp phải ngừng thuốc do tăng kali máu trong nhóm dùng amiloride, và không có trường hợp nào bị chứng to tuyến vú ở cả hai nhóm.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng amiloride có hiệu quả không thua kém spironolactone trong việc giảm huyết áp tâm thu ở bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị, cho thấy đây có thể là lựa chọn thay thế phù hợp cho những bệnh nhân không dung nạp spironolactone.

Phát hiện này gợi ý rằng amiloride có thể là phương pháp điều trị hiệu quả mà không gây ra các tác dụng phụ nội tiết, qua đó mở rộng các chiến lược điều trị tăng huyết áp kháng trị.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com, 6/2025