Ngày 07/9/2026, tại Hà Nội, Cục Thông tin, Thống kê đã có buổi làm việc với đại diện Nhà xuất bản Elsevier nhằm trao đổi về tình hình nghiên cứu, công bố khoa học quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2021-2026 và định hướng hợp tác, hỗ trợ cộng đồng nghiên cứu Việt Nam trong thời gian tới.

Tham dự buổi làm việc, về phía Cục Thông tin, Thống kê có TS. Trần Đắc Hiến - Cục trưởng; ông Đào Mạnh Thắng - Phó Cục trưởng cùng đại diện các đơn vị liên quan. Về phía Nhà xuất bản Elsevier có ông Omar Malik, Giám đốc khu vực Đông Nam Á và Châu Đại Dương và đại diện các bộ phận chuyên môn.

Lãnh đạo Cục Thông tin, Thống kê và các chuyên gia Nhà xuất bản Elsevier

Tại buổi làm việc, đại diện Elsevier đã chia sẻ báo cáo phân tích hoạt động nghiên cứu và xuất bản học thuật quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2021-2026 trên cơ sở dữ liệu Scopus, tập trung vào các chỉ số về số lượng, chất lượng và mức độ ảnh hưởng của các công bố khoa học; đồng thời giới thiệu công cụ Leap Space hỗ trợ các nhà nghiên cứu ở mọi giai đoạn.

Công bố quốc tế của Việt Nam tiếp tục có những chuyển biến tích cực

Theo số liệu Scopus được Elsevier chia sẻ tại buổi làm việc, hoạt động nghiên cứu và công bố khoa học của Việt Nam ghi nhận đà tăng trưởng rõ nét trong những năm gần đây. Số lượng công bố tăng từ khoảng 18.673 bài năm 2021 lên 26.152 bài năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 39%, trong đó tốc độ tăng mạnh hơn từ sau năm 2023.

Cùng với sự gia tăng về số lượng, công bố trên các tạp chí có uy tín cũng có chuyển biến tích cực. Số bài thuộc nhóm Q1 tăng khoảng 36%, từ 7.754 bài năm 2021 lên 10.567 bài năm 2025. Tính chung giai đoạn 2021-2026, công bố thuộc nhóm Q1 và Q2 chiếm gần 70%, trong đó Q1 chiếm 45,8%.

Mức độ ảnh hưởng của các nghiên cứu Việt Nam cũng được thể hiện qua hơn 1,25 triệu lượt trích dẫn, bình quân 9,9 lượt trích dẫn trên mỗi công bố. Chỉ số tác động trích dẫn theo lĩnh vực (FWCI) đạt 1,14, cao hơn mức trung bình thế giới.

Đáng chú ý, các công bố có hợp tác quốc tế chiếm 47,7% và đạt FWCI 1,63, cho thấy hợp tác quốc tế tiếp tục là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao mức độ ảnh hưởng của nghiên cứu Việt Nam.

Bên cạnh những kết quả tích cực, báo cáo của Elsevier cũng cho thấy Việt Nam vẫn còn dư địa để cải thiện cả về quy mô và chất lượng công bố khi so sánh với một số quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Về số lượng công bố, Việt Nam hiện vẫn đứng sau Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Singapore; về chỉ số FWCI, vị trí tương đối của Việt Nam trong khu vực cũng có xu hướng giảm trong những năm gần đây. Đây là những vấn đề cần được quan tâm trong quá trình xây dựng chính sách và các giải pháp hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, công bố quốc tế thời gian tới.

Một trong những giải pháp mới được Elsevier giới thiệu tại buổi làm việc là LeapSpace, nền tảng không gian làm việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ nâng cao năng lực cho các nhà nghiên cứu. LeapSpace được thiết kế nhằm hỗ trợ nhiều khâu trong quy trình nghiên cứu, từ khám phá câu hỏi nghiên cứu, tìm kiếm và tổng hợp tài liệu, phân tích các công trình khoa học, nhận diện chuyên gia và cộng tác viên tiềm năng đến tìm kiếm cơ hội tài trợ nghiên cứu. Nền tảng kết hợp dữ liệu học thuật được tuyển chọn, bao gồm các nội dung được lập chỉ mục trong Scopus và nguồn toàn văn từ Elsevier cùng các đối tác xuất bản, qua đó giúp nhà nghiên cứu tiếp cận và tổng hợp thông tin khoa học nhanh chóng hơn.

Tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng nghiên cứu Việt Nam

Trao đổi tại buổi làm việc, TS. Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê, ghi nhận những đóng góp của Elsevier đối với hoạt động nghiên cứu và công bố khoa học của Việt Nam trong thời gian qua, đồng thời đánh giá cao việc Elsevier chia sẻ các phân tích, dữ liệu về xu hướng nghiên cứu và công bố khoa học của Việt Nam.

Theo Cục trưởng Trần Đắc Hiến, trong giai đoạn tiếp theo, việc phát triển hoạt động nghiên cứu và công bố quốc tế cần được triển khai theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó chú trọng thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu khoa học, trước hết là gia tăng số lượng công bố quốc tế, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng, tầm ảnh hưởng và giá trị của các kết quả nghiên cứu.

Cục trưởng nhấn mạnh, cùng với việc tăng số lượng công bố, cần quan tâm đến việc xây dựng môi trường nghiên cứu thuận lợi, tăng khả năng tiếp cận các nguồn thông tin khoa học quốc tế có chất lượng và nâng cao năng lực của đội ngũ nghiên cứu trong quá trình thực hiện, công bố và lan tỏa kết quả nghiên cứu.

Về phía Elsevier, đại diện Nhà xuất bản khẳng định mong muốn tiếp tục đồng hành với các cơ quan quản lý, các tổ chức nghiên cứu và cộng đồng học thuật Việt Nam thông qua việc cung cấp các nguồn thông tin học thuật chất lượng cao, chia sẻ các báo cáo phân tích về hoạt động nghiên cứu và xuất bản khoa học, đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ, nâng cao năng lực cho các nhà nghiên cứu.

Các đại biểu cũng trao đổi về một số hướng hợp tác trong thời gian tới, trong đó tập trung vào việc khai thác dữ liệu và các công cụ phân tích của Elsevier phục vụ công tác hoạch định chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; theo dõi xu hướng nghiên cứu của Việt Nam và thế giới; nhận diện các lĩnh vực nghiên cứu có tiềm năng; cũng như hỗ trợ các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và nhà khoa học nâng cao năng lực công bố quốc tế.

Tăng cường khai thác nguồn tin khoa học phục vụ nghiên cứu

Cục Thông tin, Thống kê hiện giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, khai thác và cung cấp các nguồn thông tin khoa học, công nghệ phục vụ hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Trong thời gian qua, việc bổ sung và khai thác các cơ sở dữ liệu học thuật quốc tế đã góp phần cung cấp nguồn tài liệu có giá trị cho cộng đồng nghiên cứu. Trước đó, trong khuôn khổ hợp tác với Elsevier, cơ sở dữ liệu ScienceDirect đã được cung cấp cho Cục Thông tin, Thống kê và 8 đại học lớn của Việt Nam, góp phần hỗ trợ hoạt động đào tạo, nghiên cứu và công bố khoa học của các đơn vị thụ hưởng.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, việc tăng cường hợp tác với các nhà xuất bản và nhà cung cấp cơ sở dữ liệu học thuật quốc tế có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao khả năng tiếp cận tri thức toàn cầu của cộng đồng nghiên cứu Việt Nam.

Buổi làm việc giữa Cục Thông tin, Thống kê và Nhà xuất bản Elsevier là cơ sở để hai bên tiếp tục trao đổi, xây dựng các hoạt động hợp tác cụ thể trong thời gian tới, góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, nâng cao năng lực công bố quốc tế và từng bước gia tăng vị thế của Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới.

Phòng TC-HTQT