Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) và Viện Nghiên cứu vì sự phát triển Pháp (IRD) đã chính thức hợp tác từ năm 1999, cùng xây dựng và triển khai các Chương trình, Dự án nghiên cứu chung về biến đổi khí hậu, đặc biệt là trong lĩnh vực sinh thái và môi trường biển, mối quan hệ giữa con người và môi trường sống tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, phục vụ cho những mục tiêu phát triển bền vững.

Hình ảnh PGS.TS. Trần Tuấn Anh - Phó Chủ tịch VAST kết luận buổi họp

Trong thời gian từ 28/5 đến 11/7/ 2024, VAST và IRD đã triển khai chuyến khảo sát hải dương học hỗn hợp Việt - Pháp trong vùng biển ven bờ Việt Nam, sử dụng tàu nghiên cứu khoa học ANTEA của Pháp bắt đầu ở vùng biển Hải Phòng - Quảng Ninh và kết thúc ở vùng biển Trà Vinh - Sóc Trăng trong khuổn khổ dự án “Nghiên cứu vận chuyển vật chất từ lục địa và ảnh hưởng của chúng đến môi trường, các hệ sinh thái vùng biển ven bờ Việt Nam”, gọi tắt là PLUME (Particle transport along river plumes and their impact on coastal ecosystems off Vietnam). 

ANTEA là tàu nghiên cứu khoa học cỡ nhỏ, thuộc Hạm đội tàu Hải dương học Pháp (French Oceanographic Fleet) với chiều dài khoảng 35m, chiều rộng khoảng 11.9m và di chuyển với vận tốc khoảng 18.5km/h. Tàu ANTEA được trang bị các thiết bị đo nhanh thế hệ mới nhất (ADCP, CTD, SIMRAD, SBE21-38, ...) và các phương tiện lấy mẫu hiện đại. Trên tàu có 02 phòng thí nghiệm chuyên ngành (Hải dương học, Môi trường và đa dạng sinh học biển), có chỗ làm việc cho 10 nhà khoa học cùng 13 thủy thủ đoàn.

Ngày 26/6/2024, VAST và IRD tổ chức sự kiện giới thiệu dự án PLUME, báo cáo những kết quả sơ bộ chuyến khảo sát và cập nhật nội dung sẽ tiếp tục triển khai trong khu vực biển phía Nam tại tàu ANTEA đang neo tại cảng Nhà Rồng, Thành phố Hồ Chí Minh.

PGS.TS. Nguyễn Văn Quân, Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường biển- VAST, đơn vị chủ trì phía Việt Nam của chuyến khảo sát đã điểm lại hành trình hơn 20 năm hợp tác VAST-IRD trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường biển; những kết quả nghiên cứu đào tạo chính trong chuyến khảo sát hỗn hợp năm 2014 giữa hai bên làm cơ sở triển khai chuyến khảo sát 2024.

Một số dữ liệu về các quá trình vật lý biển, trầm tích, các quá trình sinh - địa - hóa và quang học ở vùng cửa sông ven biển, dòng vật chất vận chuyển từ lục địa (river plume) vừa thu thập được đã được TS. Marc Teddeti, Trưởng nhóm khảo sát của IRD và TS. Vũ Duy Vĩnh, Trưởng nhóm khảo sát VAST cập nhật tại buổi làm việc.

Những hoạt động hợp tác dài lâu này giữa VAST và IRD đã được Đại sứ Olivier Brochet đánh giá cao và bày tỏ việc sẽ cùng Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và các tổ chức liên quan khác của Pháp tiếp tục ủng hộ để hai bên có thể thuận lợi tiến hành hoạt động hợp tác.

Từ các kết quả này, các nhà khoa học VAST và IRD sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, cùng phân tích, đánh giá và chia sẻ để làm rõ thêm bản chất của quá trình vận chuyển các chất hữu cơ từ lục địa ra vùng nước ven bờ, xây dựng căn cứ khoa học tạo tiền đề cho các nghiên cứu trong tương lai, góp phần giải quyết bài toán về quản lý bền vững tài nguyên và môi trường vùng bờ của Việt Nam phục vụ phát triển kinh tế - xã hội quốc gia.

Sau sự kiện, tàu ANTEA và các nhà khoa học Việt - Pháp tiếp tục triển khai các nghiên cứu theo Lộ trình khảo sát đã được cấp phép và dự kiến hoàn thành và ra khơi trở lại Pháp vào ngày 12/7/2024. 

P.T.T (tổng hợp)