Nổi tiếng với những quả ổi giòn, ngọt và thơm, ổi Kim An (Thanh Oai, Hà Nội) đang dần khẳng định vị thế không chỉ bởi chất lượng mà còn bởi quy trình sản xuất an toàn. Từ một vùng đất từng chỉ trồng lúa, ngô và trải qua thất bại với cây cam Canh, Kim An đã chuyển mình mạnh mẽ, trở thành thủ phủ ổi lê với hơn 60 hecta canh tác theo hướng hữu cơ, trong đó 40 hecta đạt chuẩn VietGAP và sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao. Đây là minh chứng cho nỗ lực chuyển đổi nông nghiệp bền vững, đặt sức khỏe người tiêu dùng và môi trường lên hàng đầu.

Trước đây, xã Kim An chủ yếu trồng ngô, lúa, sau đó chuyển đổi sang cây cam Canh. Giai đoạn 2010 chứng kiến sự bùng nổ của cam Canh tại đây, với tổng diện tích lên tới khoảng 100 hecta, mang lại thu nhập hấp dẫn 300 - 500 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Năm 2014, bệnh vàng lá gân xanh bùng phát, hoành hành khắp các vườn cam, khiến cây ra hoa đậu quả nhưng chỉ cho ra những trái "cam beo" vẹo vọ, khô khốc. Đến năm 2016, nghề trồng cam Canh tại Kim An chính thức tan rã, buộc bà con phải tìm kiếm cây trồng mới thay thế.

Sau thời gian loay hoay, ổi lê trở thành lựa chọn mới của người dân Kim An. Với chính sách dồn điền đổi thửa và việc lao động rút bớt khỏi nông nghiệp truyền thống, các vườn ổi dần được mở rộng. Đến năm 2020, những sào lúa cuối cùng của Kim An cũng được chuyển đổi sang trồng ổi. Mặc dù lịch sử làng có bề dày hàng trăm năm, nhưng lịch sử của cây ổi lê tại đây mới chỉ hơn 10 năm, đánh dấu một bước chuyển mình đáng kể trong cơ cấu cây trồng.

Ông Trần Đình Tuyến, Bí thư Đảng ủy xã Kim An (nguyên Bí thư Đảng ủy xã Đỗ Động), chia sẻ về quá trình chuyển đổi này: "Mới đầu khâu tiêu thụ ổi cũng khó khăn vì không mấy người tiêu dùng tin là sản phẩm sạch. Đến giờ ổi đã được công nhận đảm bảo an toàn thực phẩm, là sản phẩm OCOP, có mẫu mã, bao bì nên khâu tiêu thụ đã dễ hơn. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn mong có các doanh nghiệp đứng ra ký hợp đồng bao tiêu để bà con yên tâm sản xuất".

Câu chuyện của gia đình anh Nguyễn Văn Thịnh tại Kim An là một minh chứng sống động cho tâm huyết và cam kết về sản phẩm sạch. Anh Thịnh, sống trong căn nhà được bao bọc bởi vườn ổi xanh mướt, chia sẻ rằng việc chăm sóc vườn ổi của anh xuất phát từ mong muốn cung cấp những gì tốt nhất cho gia đình, đặc biệt là các cháu nhỏ. Trong vườn ổi của anh Thịnh, chỉ cần bóc lớp vỏ bao là có thể thưởng thức ngay những quả ổi giòn, ngọt và tươi mát.

Anh Thịnh cho biết, gia đình anh có 3,6 sào đất. Khi làng còn cấy lúa, anh trồng cà chua, và khi làng trồng cam Canh, anh lại chuyển sang trồng ổi. Dù từng gặp phải tình trạng ổi bị chết từ ngọn lan xuống gốc sau 5 năm thu hoạch (buộc phải hủy bỏ và chuyển sang trồng rau 2 năm trước khi quay lại trồng ổi), anh vẫn kiên trì.

Ổi là loại cây nhanh cho thu hoạch, chỉ từ đầu đến cuối năm đã có thể bán để thu hồi vốn giống. Trong thời gian chăm sóc ổi, vườn còn có thể trồng xen được ba lứa rau để "lấy ngắn nuôi dài". Ổi cho thu hoạch 7 - 8 lứa mỗi năm. Nhờ đó, mỗi sào ổi mang lại lợi nhuận khoảng 15 triệu đồng/năm. Việc trồng ổi cũng rất linh hoạt về thời gian, cho phép nông dân chủ động công việc.

Anh Trịnh Văn Long, Giám đốc HTX nông nghiệp Kim An, lý giải rằng chất lượng đặc biệt của ổi Kim An là nhờ vào chất đất bãi bồi phù sa ven sông Đáy. "Cùng giống ổi ấy mà mang ra xã bên trồng chất lượng quả đã khác", anh Long khẳng định.

HTX nông nghiệp Kim An đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ bà con nông dân sản xuất theo hướng an toàn. HTX hỗ trợ bà con bằng cách cung cấp các dịch vụ như phân bón, màng bảo vệ, bao quả, và thuốc bảo vệ thực vật sinh học theo dạng trả chậm. Bên cạnh đó, HTX còn phối hợp với cán bộ khuyến nông và cán bộ bảo vệ thực vật để xây dựng kế hoạch sản xuất, dự báo sâu bệnh và hướng dẫn phòng trừ an toàn.

Tại Kim An, phân bón chủ yếu là hữu cơ và vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật chủ yếu là sinh học. Vỏ bao bì thuốc sau khi sử dụng được tập trung lại một góc vườn và HTX sẽ định kỳ thu gom xử lý. Nhiều hộ còn dùng bẫy bả để bắt ruồi vàng đục quả, hạn chế sử dụng hóa chất.

Hiện nay, tổng diện tích ổi của HTX đạt hơn 60 hecta, trong đó 40 hecta đã được công nhận VietGAP và sản phẩm ổi Kim An cũng đã được thành phố Hà Nội công nhận OCOP 4 sao.

Vùng ven sông Đáy trên địa bàn huyện Thanh Oai, bao gồm các xã Kim An, Kim Thư và thị trấn Kim Bài, đang được quy hoạch thành vùng nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch với tổng diện tích khoảng 200 hecta. Đây là tiền đề vững chắc để xã Kim An tiếp tục phát triển mô hình trồng ổi và rau an toàn theo hướng bền vững, tạo thành một vành đai xanh độc đáo của Thủ đô.

Ông Trần Đình Tuyến, Bí thư Đảng ủy xã Kim An, chia sẻ về những thành tựu của xã: "Năm 2017 xã Kim An đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), năm 2019 đạt NTM nâng cao. Năm 2025 nếu không sáp nhập thì xã đã đạt NTM kiểu mẫu, trong đó điểm nhấn là phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế, xây dựng thương hiệu cho các đặc sản như ổi, lá dong...".

Với những nỗ lực không ngừng trong việc chuyển đổi sang canh tác hữu cơ và phát triển thương hiệu sản phẩm sạch, ổi Kim An không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân mà còn góp phần xây dựng một nền nông nghiệp xanh, bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường về thực phẩm an toàn.

P.T.T (tổng hợp)