Tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Saudi diễn ra tại Trung tâm Kennedy, Washington vào ngày 19/11/2025, tỷ phú công nghệ Elon Musk đã đưa ra một dự đoán táo bạo khiến dư luận xôn xao. Trong buổi thảo luận cùng CEO Nvidia Jensen Huang và Bộ trưởng Truyền thông Saudi Arabia Abdullah Alswaha, Musk khẳng định rằng sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (AI) và robot sẽ khiến tiền tệ dần mất đi vai trò trong cuộc sống con người. Ý tưởng này không chỉ phản ánh tầm nhìn dài hạn của Musk về tương lai hậu công nghiệp mà còn nhấn mạnh sự hợp tác chiến lược giữa Mỹ và Saudi Arabia trong lĩnh vực công nghệ, ngay sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Thái tử Mohammed bin Salman. Với bối cảnh toàn cầu đang chứng kiến sự bùng nổ của AI, dự đoán này mở ra cuộc tranh luận sâu sắc về kinh tế, xã hội và vai trò của con người trong kỷ nguyên mới.

Elon Musk - CEO Tesla và Jensen Huang - CEO Nvidia tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Saudi, tổ chức ở Trung tâm Kennedy, Washington, Mỹ ngày 19/11

Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Saudi, kỷ niệm 10 năm quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực như AI, năng lượng, y tế và tài chính. Elon Musk, CEO của Tesla, SpaceX và xAI, đã chia sẻ tầm nhìn về một thế giới nơi AI và robot đảm nhận hầu hết các công việc, khiến lao động trở thành "tùy chọn" thay vì bắt buộc. Ông nhấn mạnh: "Nếu đi đủ xa, giả sử AI và robot tiếp tục cải thiện, tiền tệ sẽ ngừng có ý nghĩa tại một thời điểm nào đó trong tương lai". Musk lấy cảm hứng từ loạt sách khoa học viễn tưởng "Culture" của Iain Banks để mô tả một tương lai tích cực, nơi robot như Optimus của Tesla sẽ xóa sổ nghèo đói bằng cách sản xuất hàng hóa dồi dào với chi phí thấp.

Musk dự đoán rằng trong vòng 10-20 năm tới, công việc sẽ giống như sở thích cá nhân, ví dụ như trồng rau tại nhà dù có thể mua dễ dàng, hoặc chơi thể thao chỉ để giải trí. Ông lưu ý rằng dù tiền tệ trở nên vô nghĩa, xã hội vẫn phải đối mặt với các ràng buộc vật lý cơ bản như năng lượng điện và tài nguyên vật chất. Thay vì "thu nhập cơ bản phổ quát" (UBI), Musk ủng hộ khái niệm "thu nhập cao phổ quát", nơi mọi người có thể tiếp cận bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ nào mà không lo lắng về chi phí, dù quá trình chuyển tiếp có thể gây ra "nhiều rối loạn".

Trong khi đó, Jensen Huang, CEO Nvidia, tập trung vào nền tảng công nghệ hỗ trợ cho tầm nhìn này. Ông nhấn mạnh vai trò của GPU và siêu máy tính trong việc thúc đẩy AI phát triển, coi chúng là "động cơ" của cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Saudi Arabia thúc đẩy kế hoạch Vision 2030, nhằm đa dạng hóa kinh tế khỏi dầu mỏ thông qua đầu tư vào công nghệ, với các đối tác Mỹ như Tesla và Nvidia.

Dự đoán của Musk không phải là mới mẻ. Trước đó, vào năm 2024, ông từng cảnh báo AI có thể loại bỏ nhu cầu việc làm, biến chúng thành sở thích. Tuy nhiên, ý tưởng tiền tệ vô nghĩa mở ra nhiều hàm ý kinh tế - xã hội. Về kinh tế, mô hình dựa trên tiền tệ có thể bị thay thế bằng hệ thống phân bổ tài nguyên dựa trên năng lượng và vật chất, tương tự các xã hội hậu khan hiếm trong khoa học viễn tưởng. Các nghiên cứu từ JPMorgan ước tính AI có thể thay thế 15% việc làm trong hai thập kỷ tới, đồng thời bổ sung hàng nghìn tỷ USD vào GDP toàn cầu, nhưng cần quản lý để tránh bất ổn xã hội.

Về xã hội, một thế giới không tiền tệ đặt ra câu hỏi về mục đích sống của con người. Với robot xử lý lao động chân tay và trí óc, con người có thể tập trung vào sáng tạo, giáo dục hoặc nghệ thuật. Tuy nhiên, điều này giả định sự tiếp cận công bằng với công nghệ, trong khi khoảng cách kỹ thuật số vẫn tồn tại ở nhiều khu vực. Về bình đẳng giới, dù lao động giảm, sự chênh lệch trong giáo dục công nghệ có thể làm sâu sắc thêm khoảng cách, đặc biệt ở các xã hội bảo thủ. Hơn nữa, Musk từng cảnh báo về rủi ro AI, kêu gọi quy định chặt chẽ qua các tổ chức như xAI để tránh thiên kiến và phụ thuộc quá mức.

Phản ứng từ cộng đồng trực tuyến, đặc biệt trên nền tảng X (trước đây là Twitter), rất đa dạng. Nhiều bài đăng lặp lại tin tức, với một số người dùng tổ chức thăm dò ý kiến về tính khả thi, như liệu AI có thực sự xóa sổ nghèo đói hay không. Một số ý kiến hoài nghi, cho rằng lợi ích sẽ tập trung vào tay các ông lớn công nghệ, trong khi người khác lo ngại về mất việc làm hàng loạt. Sự kiện này cũng phản ánh xu hướng toàn cầu, nơi các quốc gia như Saudi Arabia đầu tư mạnh vào AI để củng cố vị thế kinh tế.

Dự đoán của Elon Musk tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Saudi không chỉ là một tuyên bố táo bạo mà còn là lời cảnh tỉnh về sự thay đổi căn bản mà AI mang lại. Trong khi Jensen Huang cung cấp nền tảng công nghệ cụ thể, tầm nhìn của Musk thúc đẩy chúng ta suy nghĩ về một tương lai nơi tiền tệ không còn là trung tâm, nhưng năng lượng và tài nguyên trở thành chìa khóa. Dù đầy hứa hẹn, con đường đến đó đòi hỏi chính sách thông minh để đảm bảo công bằng và bền vững. Cuối cùng, AI có thể giải phóng con người khỏi lao động bắt buộc, nhưng thách thức thực sự nằm ở việc định hình xã hội để mọi người đều hưởng lợi từ sự phong phú này.

P.A.T (NASTIS), theo Business Insider, 20/11/2025