Trong 75 năm kể từ thập niên 1950, dân số thế giới đã tăng gấp ba lên mức đáng kinh ngạc là 8,2 tỷ người. Theo dự báo của báo cáo Triển vọng dân số thế giới năm 2024 của Liên hợp quốc (LHQ), dân số thế giới sẽ tăng hơn 2 tỷ người trong thập kỷ tới, đạt mức đỉnh điểm 10,3 tỷ người. Tuy nhiên, các nhà khoa học dự đoán những năm tăng trưởng dân số nhanh chóng sẽ kết thúc vào giữa những năm 2080.

Tính đến năm 2024, 63 quốc gia bao gồm Trung Quốc, Đức và Nhật Bản đã đạt mức tăng dân số cao nhất và 126 quốc gia nữa sẽ đạt mức cao nhất vào nửa sau của thế kỷ này.

John Wilmoth, Trưởng Ban Dân số LHQ, cho biết: “Đây là sự thay đổi lớn so với dự báo của LHQc từ một thập kỷ trước”. Báo cáo mới nhất của LHQ dự đoán 80% khả năng dân số thế giới sẽ đạt mức đỉnh điểm trước khi kết thúc thế kỷ này. Điều đó đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với một thập kỷ trước khi LHQ chỉ xác định 30% khả năng dân số thế giới sẽ đạt đỉnh trước năm 2100.

Một trong những xu hướng lớn nhất thúc đẩy sự thay đổi dự đoán này là tỷ lệ sinh giảm, đặc biệt tại các nước đông dân như Trung Quốc. Từng là quốc gia đông dân nhất thế giới, dân số Trung Quốc được dự đoán sẽ giảm từ 1,4 tỷ người hiện nay xuống chỉ còn 633 triệu người vào năm 2100. Vào cuối những năm 1990, tỷ lệ sinh của Trung Quốc đã giảm xuống dưới mức sinh thay thế và chưa hồi phục kể từ đó.

Trên thế giới, dữ liệu dân số mở ra một bức tranh tương tự, với tỷ lệ sinh bắt đầu giảm xuống dưới 2,1 con trên một phụ nữ, mức cần thiết để duy trì tăng trưởng dân số. Tính trung bình, phụ nữ đang sinh ít hơn một con so với năm 1990 và tại hơn một nửa số quốc gia, tỷ lệ sinh theo dự báo sẽ giảm xuống dưới ngưỡng 2,1 con trên mỗi phụ nữ. Tại một số khu vực, LHQ dự đoán tình trạng này sẽ khiến nhập cư trở thành nguồn tăng dân số chính.

Li Junhua, Phó Tổng thư ký LHQ về các vấn đề kinh tế và xã hội, cho biết: “Tại một số quốc gia, tỷ lệ sinh thậm chí còn thấp hơn dự đoán trước đây và chúng tôi cũng đang chứng kiến ​​​​sự sụt giảm nhanh hơn một chút ở một số khu vực có tỷ lệ sinh cao”.

Tại 63 quốc gia được dự đoán đã vượt qua mức đỉnh cao, dân số ​​sẽ giảm 14% trong 30 năm tới. Trong khi đó, ở Anh, dân số dự kiến ​​sẽ đạt đỉnh vào khoảng năm 2072 với 76.068.383 triệu người, tăng từ mức 69.138.192 triệu người vào năm 2024. Đến năm 2100, dân số Anh sẽ giảm nhẹ xuống còn 74.305.411 triệu người.

Dân số Mỹ, cùng với 126 quốc gia khác bao gồm Ấn Độ, Nigeria và Pakistan, được dự đoán sẽ tiếp tục tăng trưởng cho đến năm 2054 và đạt đỉnh dân số vào nửa sau thế kỷ này. Tuy nhiên, LHQ dự đoán 9 quốc gia trong nhóm đó, bao gồm Angola, Cộng hòa Trung Phi, Congo, Nigeria và Somalia, sẽ có tốc độ tăng trưởng cực nhanh trong những thập kỷ tới. Dân số tại chín quốc gia này sẽ tăng gấp đôi trong khoảng thời gian từ năm 2024 đến năm 2054, trước khi đạt mức đỉnh điểm.

Kathleen Mogelgaard, chủ tịch và là giám đốc điều hành của Viện Dân số có trụ sở tại Washington, cho rằng mặc dù xác định được hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ có dân số đã đạt đỉnh hoặc sẽ đạt đến đỉnh điểm trong 30 năm tới, nhưng báo cáo dân số thậm chí còn cho thấy những nơi dân số sẽ tiếp tục tăng, đa số là các quốc gia nghèo nhất thế giới.

LHQ dự đoán rằng sự gia tăng dân số nhanh chóng ở các nước thu nhập thấp, sẽ đặt ra thêm thách thức trong việc xóa đói giảm nghèo tại các nước đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về kinh tế và môi trường. Sự thay đổi mô hình tỷ lệ sinh cũng sẽ gây khó khăn cho các nước giàu hơn khi tỷ lệ sinh giảm và tuổi thọ tăng làm thay đổi hoàn toàn cơ cấu nhân khẩu học trên thế giới. Bên cạnh đó, đến năm 2080, số người trên 65 tuổi sẽ đông hơn trẻ dưới 18 tuổi, có thể gây khủng hoảng trong chăm sóc xã hội và lực lượng lao động bị thu hẹp.

Báo cáo dân số đã so sánh 10 quốc gia đông dân nhất thế giới hiện nay với dự đoán về 10 quốc gia đông dân nhất vào năm 2100. Ấn Độ đứng đầu cả hai danh sách, tiếp theo là Trung Quốc, mặc dù có dân số ít hơn nhiều vào đầu thế kỷ này.

Hoa Kỳ hiện đứng ở vị trí thứ ba nhưng sẽ bị thay thế bởi Pakistan vào năm 2100 và tụt xuống vị trí thứ sáu sau Nigeria xếp vị trí thứ tư và Congo ở vị trí thứ năm. Xếp ngay sau Mỹ vào năm 2100 là Ethiopia, Indonesia, Tanzania và Bangladesh. Braxin, quốc gia đông dân thứ bảy hiện nay, tụt xuống vị trí thứ 12 vào cuối thế kỷ.

N.P.D (NASATI), theo Dailymail, 7/2024