Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ, chiều tối ngày 6/5/2026 theo giờ địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới dự và phát biểu tại Diễn đàn đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ với chủ đề: “Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam-Ấn Độ

Diễn đàn được tổ chức nhân dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ, là cơ hội quan trọng để hai nước cùng nhìn lại chặng đường hợp tác, đồng thời xác định những định hướng lớn cho giai đoạn phát triển mới.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Việt Nam và Ấn Độ là hai dân tộc có quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, được hun đúc bởi chiều sâu lịch sử, văn hoá, tinh thần độc lập, tự cường và khát vọng phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, Diễn đàn tập trung trao đổi và thúc đẩy 5 định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, tập trung vào những công nghệ chiến lược định hình thế kỷ 21, bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam - Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình "đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất", hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cũng tại Diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã cùng chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước.

Trong những văn kiện hợp tác hai bên ký kết có Biên bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ số.

Thúc đẩy hợp tác chiến lược về công nghệ số và đất hiếm

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Ấn Độ, chiều 6/5/2026 tại New Delhi, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã chủ trì và chứng kiến các hoạt động ký kết quan trọng giữa các cơ quan, doanh nghiệp hai nước trong lĩnh vực công nghệ số và công nghiệp đất hiếm. Tại buổi lễ, Bộ trưởng Vũ Hải Quân và Bộ trưởng Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ Shri Ashwini Vaishnaw đã trao Bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ số. Hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực trọng tâm như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, hạ tầng số và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân và Bộ trưởng Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ Shri Ashwini Vaishnaw đã trao Bản ghi nhớ hợp tác về công nghệ số và công nghiệp đất hiếm.

Đáng chú ý, phía Ấn Độ sẽ chia sẻ kinh nghiệm triển khai India Stack - nền tảng định danh và thanh toán số quốc gia được xem là động lực quan trọng giúp nước này thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế số và quản trị số trong thời gian qua.

Cùng ngày, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng chứng kiến lễ trao thỏa thuận hợp tác giữa Viện Công nghệ Xạ hiếm (ITRRE) của Việt Nam và Công ty IREL (Ấn Độ) về nghiên cứu, chế biến sâu và tinh chế đất hiếm. Theo nội dung ký kết, hai bên sẽ thành lập nhóm nghiên cứu chung, trao đổi dữ liệu kỹ thuật, phân tích mẫu quặng và phối hợp xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân làm việc với Bộ trưởng KH&CN Ấn Độ: tăng cường hợp tác nghiên cứu và phát triển các công nghệ lõi

Chiều 6/5/2026 tại New Delhi, Bộ trưởng Bộ KH&CN Việt Nam Vũ Hải Quân đã có buổi làm việc với Tiến sĩ Jitendra Singh, Bộ trưởng KH&CN Ấn Độ. Hai bên thống nhất tăng cường hợp tác nghiên cứu và phát triển các công nghệ lõi (deep-tech) cùng có lợi, tập trung vào các lĩnh vực như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học và chiết tách đất hiếm.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân và Bộ trưởng KH&CN Ấn Độ

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất 4 trọng tâm hợp tác gồm: (1) Trao đổi nghiên cứu viên và chuyên gia trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, chiết tách đất hiếm; (2) Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách nghiên cứu cơ bản và thương mại hóa công nghệ; (3) Đẩy mạnh hoạt động đồng tài trợ nghiên cứu (Joint Funding); (4) Mở rộng chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, hệ thống phòng thí nghiệm và hợp tác về liêm chính khoa học.

Hai Bộ trưởng cũng nhất trí duy trì cơ chế họp Ủy ban hỗn hợp về KH&CN cấp Thứ trưởng nhằm thúc đẩy triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác cụ thể. Mỗi bên sẽ cử cấp Thứ trưởng để chủ trì và một đầu mối chuyên trách để kết nối và theo dõi việc thực hiện các nội dung đã thống nhất.

Thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ lõi qua hợp tác với IIT Madras

Chiều 05/5/2026, tại Ấn Độ, trong khuôn khổ buổi làm việc với Viện Công nghệ Ấn Độ tại Madras (IIT Madras), Bộ Trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã trao đổi về cơ chế tài chính, tự chủ đại học và định hướng hợp tác phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ lõi (startup deep-tech).

Quang cảnh buổi làm việc

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đề nghị lãnh đạo IIT Madras chia sẻ kinh nghiệm về tự chủ và các hình thức hợp tác giữa hai bên.

Giáo sư V. Kamakoti, Viện trưởng IIT Madras cho biết, Viện được đầu tư khoảng 30% từ ngân sách nhà nước; khoảng 10-15% từ học phí; và khoảng 25-35% dịch vụ, tư vấn, còn lại là nguồn đóng góp. Cơ cấu này cho thấy, Viện có mức độ tự chủ cao, đồng thời mô hình hoạt động của Viện gắn chặt đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu thị trường. Đáng chú ý, IIT Madras được xem là một trong những Viện sử dụng nguồn lực rất hiệu quả, với đặc trưng "đầu tư ít, kết quả nhiều". Mỗi năm, hệ sinh thái này tạo ra khoảng 475 bằng sáng chế và 110 doanh nghiệp khởi nghiệp, từ nền tảng hơn 500 startup deep-tech với tổng định giá khoảng 530 tỷ Rupee.

Về hợp tác, hai bên thống nhất thúc đẩy các chương trình trao đổi đoàn, giao lưu học thuật, phối hợp đào tạo khởi nghiệp và từng bước hình thành mô hình khởi nghiệp giữa hai quốc gia.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân làm việc với I-Hub Foundation for Cobotics (IHFC): Kết nối vườn ươm khu vực, thúc đẩy hợp tác deep-tech

Cũng trong chiều 05/5, tại Ấn Độ, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã làm việc với I-Hub Foundation for Cobotics (IHFC) nhằm tìm mô hình cụ thể để kết nối nghiên cứu với thị trường và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ lõi. Bộ trưởng và đoàn công tác đã trao đổi về cơ chế vận hành của IHFC - mô hình phi lợi nhuận đóng vai trò cầu nối giữa Nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, đồng thời triển khai R&D, ươm tạo startup và đào tạo nhân lực.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân làm việc với I-Hub Foundation for Cobotics.

IHFC tập trung vào lĩnh vực cobotics (robot hợp tác cùng con người), với ứng dụng trong y tế, nông nghiệp, quốc phòng và dịch vụ; đến đầu năm 2026 đã triển khai nhiều dự án, hỗ trợ nhiều startup và đào tạo khoảng 75.000 nhân lực.

Từ thực tiễn này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất các hướng hợp tác cụ thể: (1) Tổ chức workshop chung giữa các vườn ươm đại học lớn trong khu vực như Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ để chia sẻ kinh nghiệm; (2) Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp, thúc đẩy liên kết giữa trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp và startup; (3) Phối hợp đào tạo khởi nghiệp, phát triển nhân lực công nghệ cao và hình thành mô hình khởi nghiệp chung giữa các quốc gia.

Các đề xuất này tạo nền tảng hình thành mạng lưới đổi mới sáng tạo liên kết khu vực, phục vụ phát triển các công nghệ chiến lược của Việt Nam.

P.T (tổng hợp)