Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và thị giác máy tính, dữ liệu đóng vai trò “nhiên liệu” quan trọng. Các công nghệ như nhận diện khuôn mặt, mô hình hóa khuôn mặt 3D, bảo mật sinh trắc học, hay y học thẩm mỹ đều đòi hỏi cơ sở dữ liệu hình ảnh khuôn mặt phong phú, chất lượng cao và được gán nhãn chính xác. Thực tế, việc thu thập dữ liệu đa góc, đa điều kiện chiếu sáng với độ đồng nhất cao là một thách thức lớn. Để giải quyết bài toán này, các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc (VKIST) đã phát triển phần mềm VKIST Face Capture – công cụ điều khiển đồng bộ hệ thống chụp ảnh khuôn mặt đa góc, kiểm soát ánh sáng và gán nhãn dữ liệu tự động.

 

Giao diện phần mềm với đầy đủ các thông số kỹ thuật

VKIST Face Capture được lập trình bằng ngôn ngữ C#, có giao diện tiếng Việt thân thiện, dễ sử dụng và mở rộng. Phần mềm cho phép điều khiển đồng thời nhiều máy ảnh DSLR phổ biến của Canon và Nikon thông qua giao tiếp USB và RS232. Người dùng có thể xem ảnh trực tiếp (Live View), chỉnh khẩu độ, tốc độ, ISO, ra lệnh chụp đồng thời và nhận dữ liệu tức thì về máy tính. Đây là tính năng cốt lõi giúp hệ thống thu thập hình ảnh đa góc một cách đồng bộ và chuẩn xác.

Một điểm mạnh của VKIST Face Capture là khả năng kiểm soát cường độ sáng. Phần mềm có thể đọc tệp cấu hình, truyền thông số tới mạch điều khiển đèn chiếu để tạo ra môi trường ánh sáng ổn định, đồng đều. Điều này đặc biệt quan trọng với các hệ thống AI vốn nhạy cảm với nhiễu sáng, giúp dữ liệu thu được đạt chuẩn và có tính nhất quán cao.

Thay vì gán nhãn thủ công, phần mềm cho phép gán nhãn tự động theo cấu trúc định sẵn: theo đối tượng, theo biểu cảm (vui, buồn, ngạc nhiên…), hay theo tình huống (đeo kính, khẩu trang, đổi kiểu tóc…). Các chế độ lưu trữ linh hoạt – cục bộ, tuần tự, ghi đè, hoặc chuyển trực tiếp về máy chủ – giúp hệ thống xử lý lượng ảnh lớn mà vẫn an toàn và tối ưu.

Hiện phần mềm đang vận hành trong hệ thống gồm 33 máy ảnh Canon DSLR, 20 mô-đun đèn chiếu sáng điều chỉnh độ sáng, cùng ba máy tính cấu hình mạnh. Với sự hỗ trợ của VKIST Face Capture, nhóm nghiên cứu đã xây dựng cơ sở dữ liệu khuôn mặt khoảng 500 người (tương đương 5 triệu bức ảnh), đồng thời hợp tác với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) thu thập thêm dữ liệu từ hơn 1.000 người Việt, tạo ra kho dữ liệu gần 10 triệu ảnh.

Kho dữ liệu do VKIST Face Capture tạo ra đã phục vụ nhiều hướng nghiên cứu:

• Mô hình hóa khuôn mặt 3D từ ảnh 2D đa góc.
• Cải thiện độ chính xác nhận diện khuôn mặt trong điều kiện che khuất hoặc ánh sáng phức tạp.
• Ứng dụng trong thương mại điện tử, y học thẩm mỹ, thực tế ảo tăng cường.
• Tái dựng khuôn mặt từ ảnh cũ, phục vụ lưu trữ văn hóa, di sản.
• Thậm chí còn ứng dụng trong khắc laser 3D trên thủy tinh làm quà lưu niệm.

Việc phát triển VKIST Face Capture không chỉ giúp chủ động xây dựng dữ liệu nhân trắc học đặc thù cho người Việt, mà còn chứng minh năng lực làm chủ công nghệ đồng bộ phần cứng – phần mềm phức tạp. Đây là yếu tố then chốt để xây dựng các nền tảng AI nội địa, phục vụ nhiều lĩnh vực từ an ninh, y tế, giáo dục đến thương mại.

Ngay sau khi hoàn thiện và thử nghiệm, VKIST đã đăng ký quyền tác giả cho phần mềm “VKIST Face Capture”. Điều này khẳng định nỗ lực bảo hộ sản phẩm trí tuệ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để phần mềm được ứng dụng rộng rãi và hợp tác quốc tế trong tương lai.

P.T (tổng hợp)