Thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng tái tạo, với năng lượng gió là trụ cột chính. Tuy nhiên, việc xử lý cánh quạt tuabin gió cũ là thách thức lớn do vật liệu composite khó tái chế, thường bị chôn lấp gây lãng phí và ô nhiễm. Tại Thụy Điển, bãi đậu xe Niels Bohr ở Lund là công trình tiên phong châu Âu sử dụng cánh quạt cũ làm vách ngoài, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Dự án tích hợp pin mặt trời và sạc xe điện, trở thành biểu tượng bền vững. Bài viết khám phá sáng kiến này cùng các nỗ lực toàn cầu.

 

Bãi đỗ xe Niels Bohr thuộc Lunds kommunala parkeringsbolag (LKP), cao 5 tầng với 365 chỗ đỗ và 40 điểm sạc xe điện. Mái nhà lắp pin mặt trời kết nối pin lưu trữ cho sạc ban đêm. Mặt ngoài sử dụng 57 cánh quạt từ trang trại gió Nørre Økse Sø của Vattenfall, làm vách che không chịu lực, kết hợp cây thân thiện với côn trùng thụ phấn. Kiến trúc sư Jonas Lloyd coi đây là biểu tượng bền vững, lấy cảm hứng từ việc chôn lấp cánh quạt ở Mỹ.

Cánh quạt làm từ sợi thủy tinh, carbon và epoxy, bền bỉ nhưng khó tái chế. Toàn cầu, 85-90% tuabin tái chế được, nhưng cánh quạt thường chôn lấp. Các phương pháp thay thế: nghiền cơ học cho xi măng, phân hủy hóa học thu hồi sợi, nhiệt phân lấy năng lượng. Tái sử dụng giữ nguyên hình dạng là giải pháp tiết kiệm, phù hợp kinh tế tuần hoàn.

Vattenfall, nhà phát triển gió lớn châu Âu với 1.400 tuabin, tặng cánh quạt và cam kết cấm chôn lấp từ 2021, mục tiêu 100% tuần hoàn đến 2030. Giám đốc Anne Mette Traberg khen dự án là bằng chứng thực tiễn. Công ty hợp tác biến vật liệu thành ván trượt, cách nhiệt.

Dự án không cô lập: Đan Mạch dùng cánh quạt làm mái che xe đạp, cầu đi bộ (Re-Wind). Hà Lan: thiết bị sân chơi. Mỹ: đồ nội thất (Canvus), nhà nhỏ, điểm dừng xe buýt (Blade-Made), cốt liệu bê tông (Iowa). Úc: ván lướt sóng (Draft Surf). Những ví dụ minh họa tính linh hoạt, giảm thải, tạo giá trị.

Bãi đỗ xe Niels Bohr chứng minh tái sử dụng cánh quạt có thể biến thách thức thành cơ hội bền vững. Với Vattenfall và dự án toàn cầu, năng lượng tái tạo trở nên xanh hơn, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Điều này khuyến khích sáng tạo, xây dựng hành tinh sạch cho tương lai.

P.T (NASTIS), theo Interesting Engineering,. 24/12/2025