Các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Tập đoàn Công nghệ Adobe, Hoa Kỳ đã phát triển phần mềm “Refashion”, giúp người dùng thiết kế và mô phỏng những bộ quần áo có thể tái sử dụng, thay đổi hình dáng hoặc kích thước. Phần mềm chia quy trình thiết kế thành các mô-đun - những khối cấu trúc nhỏ - để người dùng dễ dàng phác họa, lên kế hoạch và hình dung từng bộ phận của trang phục. Ví dụ, quần có thể được biến thành váy.

Theo Rebecca Lin, tác giả chính của nghiên cứu, “Refashion” được tạo ra để khuyến khích tư duy tái sử dụng từ giai đoạn thiết kế ban đầu, thay vì quần áo “cố định” rồi vứt bỏ. Phần mềm giúp thiết kế trang phục dễ dàng thay đổi kích cỡ, sửa chữa hoặc tạo kiểu để cho ra đời những trang phục mới.

Thiết kế theo mô-đun

Trong thử nghiệm ban đầu, trong khoảng 30 phút, cả nhà thiết kế lẫn người không chuyên đều có thể tạo ra các mẫu quần áo, từ áo bất đối xứng thành jumpsuit cho đến váy dạ hội. Giao diện “Pattern Editor” cho phép người dùng nối các điểm kết nối để phác họa biên dạng trang phục, tùy chỉnh hình dáng từng phần hoặc chỉnh sửa các mẫu có sẵn như áo phông, áo bó hoặc quần dài.

Một cách sáng tạo nữa là thay đổi thiết kế của từng mô-đun. Một số tùy chọn sáng tạo như xếp ly, nhún vải hay cắt tạo eo giúp người dùng mô phỏng phong cách may thực tế. Thay vì khâu cố định, các bộ phận có thể được gắn bằng khuy bấm, miếng dán Velcro hoặc chốt kim loại, giúp dễ tháo rời và tái cấu trúc khi cần đổi kiểu hoặc thay thế phần hỏng.

Khi người dùng thiết kế trang phục, hệ thống sẽ tự động tạo ra một sơ đồ đơn giản hóa về cách lắp ráp. Mẫu thiết kế được chia thành các khối được đánh số, được kéo vào các phần khác nhau của ma-nơ-canh 2D để xác định vị trí của từng thành phần. Sau đó, người dùng có thể mô phỏng trang phục bền vững của mình trên các mô hình 3D với nhiều dáng người khác nhau (người dùng cũng có thể tải lên một mô hình).

Khi người sử dụng thiết kế quần áo, hệ thống sẽ tự động tạo ra một bản thiết kế đơn giản, được chia thành các khối có đánh số, sắp xếp chúng lên mô hình 2D hoặc 3D của nhiều dáng cơ thể khác nhau (thậm chí có thể tải mô hình riêng). Kết quả là người dùng có thể xem trước thiết kế trang phục của mình trong không gian ảo, sau đó tùy chỉnh để ghép hoặc kết hợp với các trang phục khác.

Phần mềm “Refashion” mở ra hướng đi bền vững cho thời trang: thay vì mua mới, chúng ta chỉ cần “biến hóa” trang phục sẵn có. Chiếc khăn choàng của ngày hôm qua có thể trở thành mũ vào hôm nay hay áo phông thành áo khoác.

GS. Erik Demaine, đồng tác giả nghiên cứu chia sẻ: “Đây là sự giao thoa thú vị giữa tính toán và nghệ thuật, thủ công và thiết kế. Refashion biến thời trang cá nhân hóa trở nên khả thi, đồng thời tăng khả năng tái sử dụng và tính bền vững cho ngành thời trang”.

Nhóm nghiên cứu dự kiến sẽ nâng cấp phần mềm, mở rộng khả năng hỗ trợ các sản phẩm bền hơn và mô-đun cong. Ngoài ra, các tác giả cũng xem xét cách giảm lượng vải thải loại và “tái phối hợp” quần áo có sẵn. Lin còn dự định phát triển công cụ tính toán mới hỗ trợ thiết kế trang phục bằng phương pháp chắp vá, về cơ bản là cắt những mảnh nhỏ từ các vật liệu như vải trang trí, vải denim tái chế và các khối móc len rồi ghép chúng thành một sản phẩm lớn hơn.

N.P.D (NASTIS), theo News.mit.edu, 11/2025