Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại cách con người tương tác với internet, OpenAI - công ty đứng sau chatbot ChatGPT - đã chính thức bước chân vào thị trường trình duyệt web với sản phẩm ChatGPT Atlas. Ra mắt vào ngày 21 tháng 10 năm 2025, Atlas không chỉ là một công cụ duyệt web thông thường mà còn tích hợp sâu AI để biến trình duyệt thành "siêu trợ lý" cá nhân hóa, giúp người dùng thực hiện nhiệm vụ phức tạp mà không cần rời khỏi trang. Với hơn 800 triệu người dùng ChatGPT hàng tuần, động thái này của OpenAI nhằm tận dụng dữ liệu hành vi duyệt web để mở rộng ảnh hưởng, đồng thời thách thức trực tiếp vị thế thống trị của Google Chrome – trình duyệt chiếm hơn 70% thị phần toàn cầu. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong cuộc cạnh tranh AI giữa các ông lớn công nghệ, nơi tìm kiếm truyền thống đang dần nhường chỗ cho các mô hình hội thoại thông minh.

ChatGPT Atlas được xây dựng dựa trên nền tảng Chromium mã nguồn mở, tương tự như Google Chrome, nhưng tập trung vào việc tích hợp ChatGPT làm trung tâm trải nghiệm người dùng. Thay vì thanh địa chỉ truyền thống, người dùng nhập URL hoặc câu hỏi trực tiếp vào cửa sổ chat của ChatGPT, giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào công cụ tìm kiếm bên thứ ba và cho phép OpenAI thu thập dữ liệu để cải thiện AI. Một tính năng nổi bật là thanh bên ChatGPT, có thể kích hoạt ở bất kỳ cửa sổ nào để tóm tắt nội dung trang web, so sánh sản phẩm, phân tích dữ liệu hoặc chỉnh sửa văn bản được highlight – ví dụ, làm cho một email nghe chuyên nghiệp hơn. Điều này loại bỏ nhu cầu copy-paste giữa các tab, mang lại sự mượt mà mà nhiều người dùng ChatGPT đã quen thuộc.

Tính năng "Browser Memories" (Ký ức duyệt web) cho phép ChatGPT ghi nhớ lịch sử duyệt và hành vi người dùng, như các bài đăng việc làm đã xem trước đó, để đưa ra gợi ý cá nhân hóa – chẳng hạn: "Tóm tắt xu hướng ngành từ các bài đăng việc làm tuần trước để chuẩn bị phỏng vấn". Tính năng này hoàn toàn tùy chọn, với quyền kiểm soát đầy đủ: người dùng có thể xem, lưu trữ hoặc xóa ký ức bất kỳ lúc nào, và lịch sử duyệt bịxóa sẽ đồng thời loại bỏ dữ liệu liên quan. Ngoài ra, Atlas hỗ trợ chế độ "Agent Mode" dành cho người dùng trả phí (Plus, Pro, Business), nơi AI có thể tự động thực hiện nhiệm vụ trên web dưới sự giám sát của người dùng. Trong buổi demo ra mắt, các lập trình viên OpenAI đã minh họa bằng cách tìm công thức nấu ăn trực tuyến, sau đó tự động điều hướng đến Instacart để thêm nguyên liệu vào giỏ hàng chỉ trong vài phút – một quy trình mà người dùng chỉ cần giám sát qua nút "Take Control" hoặc "Stop".

Hiện tại, Atlas đã có mặt toàn cầu trên macOS cho tất cả người dùng Free, Plus, Pro và Go, với các tính năng cơ bản miễn phí và Agent Mode giới hạn ở gói trả phí. Phiên bản cho Windows, iOS và Android dự kiến ra mắt trong những tháng tới, hứa hẹn mở rộng tiếp cận. Về bảo mật, OpenAI mặc định không sử dụng dữ liệu duyệt để huấn luyện mô hình AI, và người dùng có thể bật chế độ ẩn danh để tránh lưu trữ dữ liệu liên kết với tài khoản. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo về rủi ro tiềm ẩn khi chia sẻ dữ liệu duyệt web, đặc biệt với tính năng Agent Mode có thể truy cập ứng dụng bên thứ ba, và khuyến nghị sử dụng chế độ đăng xuất để giảm thiểu.

Sự ra mắt Atlas nằm trong chiến lược mở rộng của OpenAI dưới sự dẫn dắt của CEO Sam Altman, người từng bày tỏ mong muốn mua lại Chrome nếu tòa án yêu cầu Google bán nó trong vụ kiện độc quyền. Tháng 9/2025, thẩm phán Amit Mehta đã bác bỏ yêu cầu này, cho rằng AI đang thay đổi cục diện cạnh tranh. Altman mô tả Atlas là "cơ hội hiếm có một thập kỷ để tái định nghĩa trình duyệt", biến nó thành cổng vào thế giới kỹ thuật số nơi AI không chỉ hỗ trợ mà còn hành động thay người dùng. So với các đối thủ, Atlas cạnh tranh với Comet của Perplexity (ra mắt tháng 7/2025), Brave Browser với AI tích hợp, và Opera Neon. Google đã phản ứng bằng cách thêm "AI Mode" vào kết quả tìm kiếm – hiển thị tóm tắt AI bên cạnh liên kết truyền thống – và tích hợp mô hình Gemini vào Chrome tại Mỹ, với kế hoạch mở rộng sang iOS. Microsoft cũng nâng cấp Edge với AI tương tự. Dù vậy, Chrome vẫn dẫn đầu với 3 tỷ người dùng và 71,9% thị phần (StatCounter, tháng 9/2025), trong khi OpenAI đang lỗ nặng dù doanh thu từ đăng ký tăng.

Các nhà phân tích như Gil Luria từ D.A. Davidson dự đoán Atlas có thể mở đường cho OpenAI vào thị trường quảng cáo, lĩnh vực Google chiếm 90% doanh thu tìm kiếm. Bằng cách thu thập dữ liệu duyệt, OpenAI có thể nhắm mục tiêu quảng cáo chính xác hơn, đe dọa nguồn thu chính của Alphabet. Tuy nhiên, thách thức lớn là xây dựng hệ sinh thái mở rộng và thuyết phục người dùng chuyển đổi từ Chrome quen thuộc.

P.T (NASTIS), theo Reuters và TechCrunch (2025)