Malaysia thử nghiệm xe tải không người lái, mở đường cho logistics tự hành
Cập nhật vào: Thứ năm - 22/10/2026 00:11
Cỡ chữ
Malaysia đang tiến thêm một bước trong phát triển vận tải thông minh khi cho phép xe chở hàng tự hành cấp độ 4 hoạt động thử nghiệm trên đường công cộng. Không chỉ kiểm chứng khả năng vận hành của công nghệ, chương trình còn giúp nước này hoàn thiện các quy định về an toàn, trách nhiệm pháp lý và quản lý phương tiện không người lái.

Xe chở hàng tự hành RoboVan được triển khai thử nghiệm trên đường công cộng tại Cyberjaya, Malaysia.
Malaysia đã chính thức khởi động chương trình thử nghiệm xe chở hàng tự hành RoboVan cấp độ 4 tại Cyberjaya, bang Selangor, đánh dấu bước chuyển từ thử nghiệm trong khu vực khép kín sang môi trường giao thông thực tế. Sự kiện được công bố ngày 20/10/2026 tại Triển lãm Transport Expo Asia, với sự tham dự của Bộ trưởng Giao thông Malaysia Anthony Loke.
Theo hãng thông tấn Bernama, phương tiện do công ty Autonomous Logistic Solutions (ALS) vận hành, sử dụng công nghệ của Zelostech. Đây là trường hợp đầu tiên một doanh nghiệp Malaysia triển khai xe tự hành hoàn toàn không có người trên xe ra đường công cộng với biển số đăng ký hợp lệ.
RoboVan sẽ vận hành thử trong sáu tháng trên tuyến Malaysia Autonomous Vehicle (MyAV) dài 22 km, nơi có nhiều loại phương tiện cùng tham gia giao thông. Chương trình nhằm đánh giá khả năng nhận diện chướng ngại vật, xử lý tình huống và duy trì hoạt động an toàn trong môi trường đô thị.
Thử nghiệm công nghệ trong điều kiện giao thông thực tế
Theo tiêu chuẩn phân loại của Hiệp hội Kỹ sư Ô tô quốc tế (SAE), tự hành cấp độ 4 cho phép phương tiện thực hiện toàn bộ nhiệm vụ lái xe mà không cần con người can thiệp khi hoạt động trong những điều kiện đã xác định. Tuy nhiên, khác với cấp độ 5, phương tiện cấp độ 4 chưa được thiết kế để tự vận hành trong mọi điều kiện đường sá và thời tiết.
RoboVan được thiết kế chuyên biệt cho vận chuyển hàng hóa, sử dụng các cảm biến, camera và công nghệ LiDAR để nhận biết môi trường xung quanh. Theo thông tin kỹ thuật do truyền thông Malaysia công bố, mẫu xe có tải trọng tối đa khoảng 1,5 tấn, tốc độ tối đa 55 km/h và tầm hoạt động lên tới 210 km sau mỗi lần sạc.
Dù không có tài xế ngồi trên xe, hoạt động của RoboVan vẫn được giám sát từ Trung tâm Điều hành từ xa tại Cyberjaya, thành lập tháng 7/2026 với sự tham gia của ALS, Cyberview và Sidec.
Trung tâm có nhiệm vụ theo dõi hình ảnh trực tiếp, vị trí, trạng thái kỹ thuật và những tình huống phát sinh trong quá trình vận hành. Các dữ liệu về quãng đường, số chuyến hàng, thời gian hoạt động và những lần hệ thống cần can thiệp sẽ được thu thập để đánh giá độ tin cậy của công nghệ.
Tuyến MyAV được phát triển từ năm 2020, ban đầu dài 7 km và mở rộng lên 22 km vào năm 2025. Việc đưa xe vào vận hành trên tuyến đường này cho phép Malaysia đánh giá công nghệ trong điều kiện gần với hoạt động thương mại, thay vì chỉ dựa vào kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm hoặc khu vực biệt lập.
An toàn và trách nhiệm pháp lý là điều kiện tiên quyết
Một trong những thách thức lớn nhất đối với xe tự hành không chỉ là khả năng di chuyển mà còn là việc xác định trách nhiệm khi xảy ra tai nạn hoặc lỗi hệ thống.
Theo hướng dẫn thử nghiệm phương tiện tự hành trên đường công cộng của Bộ Giao thông Malaysia, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu về quản lý rủi ro, bảo hiểm, giám sát và báo cáo sự cố. Những quy định này được đặt trong khuôn khổ pháp luật giao thông hiện hành, thay vì tạo ra cơ chế miễn trừ riêng cho công nghệ mới.
Doanh nghiệp phải xây dựng phương án bảo đảm an toàn, đánh giá rủi ro đối với người đi đường và hạ tầng, đồng thời duy trì khả năng ghi nhận dữ liệu để phục vụ điều tra khi có sự cố. Các yếu tố như an ninh mạng, lỗi phần mềm, mất kết nối hoặc tình huống giao thông bất thường cũng cần được tính đến.
Cùng với đó, đơn vị thử nghiệm phải có bảo hiểm trách nhiệm phù hợp và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, bao gồm cả các tình huống suýt xảy ra tai nạn hoặc cần kích hoạt biện pháp an toàn dự phòng.
Đáng chú ý, việc RoboVan được cấp phép thử nghiệm và đăng ký biển số không đồng nghĩa với quyền vận hành thương mại trên mọi tuyến đường. Phương tiện chỉ được hoạt động trong phạm vi và điều kiện đã được cơ quan chức năng cho phép.
Đây là cách Malaysia từng bước tiếp cận công nghệ mới, vừa tạo không gian cho doanh nghiệp thử nghiệm, vừa duy trì khả năng kiểm soát rủi ro trước khi mở rộng ứng dụng.
Hướng tới thương mại hóa vận tải không người lái
Bên cạnh thử nghiệm kỹ thuật, Malaysia đang chú trọng xây dựng cơ sở quản lý dựa trên phạm vi điều kiện vận hành (Operational Design Domain - ODD). Đây là tập hợp những điều kiện mà hệ thống tự hành được thiết kế để hoạt động an toàn, bao gồm loại đường, mật độ giao thông, thời tiết và những giới hạn môi trường khác.
Cách tiếp cận này phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế ISO 34503:2023 về xác định phạm vi vận hành của hệ thống lái tự động. Tiêu chuẩn nhấn mạnh việc đánh giá phương tiện theo những điều kiện sử dụng cụ thể, đặc biệt đối với xe tự hành cấp độ 3 và 4, thay vì mặc định công nghệ có thể hoạt động an toàn trong mọi tình huống.
Đối với lĩnh vực logistics, xe tự hành được kỳ vọng có thể đảm nhiệm các tuyến vận chuyển cố định giữa kho hàng, nhà máy, trung tâm phân phối, cảng biển và sân bay. Việc giảm sự phụ thuộc vào thao tác lái xe trực tiếp có tiềm năng nâng cao hiệu suất khai thác phương tiện và hỗ trợ tối ưu hóa quy trình giao nhận.
Tuy nhiên, khả năng thương mại hóa còn phụ thuộc vào chi phí công nghệ, độ ổn định của hệ thống, hạ tầng kết nối, phương án giám sát từ xa và sự chấp nhận của xã hội.
Theo Bernama, dữ liệu thu được từ chương trình thử nghiệm tại Cyberjaya sẽ phục vụ việc phát triển hệ sinh thái xe tự hành và cung cấp cơ sở thực tiễn cho các quyết định triển khai thương mại trong tương lai.
Việc Malaysia đưa RoboVan ra đường công cộng cho thấy xu hướng chuyển từ nghiên cứu công nghệ sang kiểm chứng khả năng ứng dụng thực tế. Quan trọng hơn, chương trình thể hiện cách tiếp cận từng bước trong quản lý đổi mới sáng tạo: cho phép thử nghiệm trong phạm vi kiểm soát, tích lũy dữ liệu an toàn và hoàn thiện quy định trước khi triển khai rộng rãi.
Đây có thể trở thành kinh nghiệm tham khảo cho các quốc gia đang phát triển vận tải thông minh, khi lợi ích kinh tế của tự động hóa cần được cân bằng với yêu cầu an toàn giao thông và trách nhiệm pháp lý.
P.T (tổng hợp)
Liên hệ
Tiếng Việt
Tiếng Anh











