Chỉ trong một tuần, hai nữ bệnh nhân được hồi sinh sự sống nhờ nguồn phổi hiến từ hai người đàn ông xa lạ bị chết não. Thông tin này được Tiến sĩ Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, cho biết ngày 7/5, nhân dịp kỷ niệm 5 năm thành lập Trung tâm Ghép phổi của bệnh viện. Hai ca ghép diễn ra trong một tuần của tháng 4, nâng tổng số ca ghép tại đơn vị này lên 6, chiếm gần 50% số ca ghép phổi trên cả nước.

Ca đầu tiên là nữ bệnh nhân 54 tuổi, ở Hà Nội, bị bệnh phổi giai đoạn cuối không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa kèm nhiều bệnh lý nặng nề khác. Hai năm nay, bệnh nhân phải thở oxy 6 tiếng mỗi ngày, tiên lượng tử vong rất cao. Lá phổi được ghép cho người phụ nữ này lấy từ người đàn ông 38 tuổi bị chết não tại Bệnh viện Nhân dân 115, được điều phối từ TPHCM, chuyển bằng đường hàng không ra Hà Nội. Đây là ca lấy-ghép phổi xuyên Việt đầu tiên. Ngay trong đêm 11/4, các thầy thuốc tại Bệnh viện Phổi Trung ương đã tiến hành ca ghép dài 8 giờ đồng hồ. Sau ghép, bệnh nhân được chăm sóc hậu phẫu tại Trung tâm Ghép phổi, các chỉ số sức khỏe đang hồi phục tốt.

Trường hợp thứ 2 được ghép sau đó một tuần, là nữ bệnh nhân 37 tuổi ở Thanh Hóa, nhận phổi của người cho là nam thanh niên 35 tuổi được đánh giá chết não tại Bệnh viện Bạch Mai.  8h sau mổ, bệnh nhân đã hồi phục ngoạn mục, được rút ống nội khí quản và thở bằng hai lá phổi mới. Sau 1 tuần, cô tự thở được bình thường. Đây là kỳ tích đặc biệt trong phẫu thuật ghép phổi, tương đương với tiêu chuẩn y khoa tại các nước phát triển. Trước khi ghép phổi, nữ bệnh nhân mắc bệnh lý u cơ trơn bạch, làm mất chức năng của phổi. Bệnh nhân bị khó thở tăng dần, sút 5kg trong một năm, 2 tháng nay phải thở oxy 14-16 tiếng mỗi ngày, nguy cơ tử vong bất kỳ lúc nào nếu không được ghép phổi.

Cả hai bệnh nhân trên đều được theo dõi tại Bệnh viện Phổi Trung ương từ trước và chờ ghép vài tháng nay. Ngay khi có thông tin từ người hiến tạng chết não, bệnh viện lập tức tổ chức hội chẩn, nhanh chóng điều phối, huy động sức mạnh tổng lực từ các chuyên gia đầu ngành của tất cả lĩnh vực tham gia vào các ca phẫu thuật. "Mỗi ca ghép phổi đều là những thử thách lớn của y học, ghi nhận những tiến bộ vượt bậc trong lịch sử ghép tạng của ngành y tế", Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương nói. 

Ghép phổi là một trong những kỹ thuật khó nhất trong lĩnh vực ghép tạng, đòi hỏi sự phối hợp nghiêm ngặt của tất cả bộ phận. Tại Bệnh viện Phổi Trung ương, kỹ thuật này đã trở thành thường quy, đơn vị đang phấn đầu trở thành Trung tâm Ghép phổi vùng để phục vụ người bệnh trong và ngoài nước. 

Bác sĩ Lượng cho biết Việt Nam đã ghép phổi cho 14 ca, hiện có khoảng 900 người bệnh cần ghép. Dù chi phí cho một ca ghép phổi ở nước ta thuộc mức thấp so với thế giới nhưng vẫn là gánh nặng tài chính lớn vượt quả khả năng chi trả đối với nhiều gia đình. Do đó, để có thêm nhiều người bệnh có thể tiếp cận với kỹ thuật ghép phổi, theo ông Lượng cần có cơ chế chi trả từ nguồn BHYT và hỗ trợ từ các nguồn xã hội hóa khác. Hiện nay, hầu hết các ca ghép phổi đều được bệnh viện hỗ trợ kinh phí. 

A.H (tổng hợp)