Trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026, yêu cầu tuân thủ pháp luật về dữ liệu đang trở thành vấn đề cấp thiết với mọi tổ chức, doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại hội thảo “Tuân thủ luật bảo vệ dữ liệu cá nhân - Những thách thức, rủi ro và giải pháp công nghệ”, tổ chức sáng 20/3 tại Hà Nội, cho rằng tuân thủ không thể chỉ dừng ở văn bản hay quy trình nội bộ, mà phải đi cùng với triển khai công nghệ bảo mật một cách đồng bộ.

Theo TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, khối doanh nghiệp hiện là nơi trực tiếp thu thập, xử lý và khai thác dữ liệu cá nhân nên cần đặc biệt chú trọng thực thi luật. Việc nắm vững quy định không chỉ giúp tổ chức vận hành đúng pháp luật mà còn tạo môi trường minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý. Ông cho rằng dữ liệu không thể được bảo vệ chỉ bằng các quy định trên giấy, mà cần đi kèm các giải pháp công nghệ như mã hóa, ẩn danh dữ liệu, phân quyền truy cập hiện đại và xây dựng hệ thống thông tin minh bạch.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, nhận định Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hành lang pháp lý, tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Theo ông, tuân thủ pháp luật về dữ liệu không nên bị xem là gánh nặng, mà cần được nhìn nhận như một động lực phát triển mới. Khi dữ liệu được quản lý minh bạch và an toàn, quyền lợi người dùng sẽ được bảo vệ tốt hơn, niềm tin số được củng cố, đồng thời mở đường cho thị trường dữ liệu số phát triển lành mạnh.

Các chuyên gia cũng cho rằng việc tuân thủ luật sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản trị, dễ tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế và tăng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là ở các thị trường có yêu cầu cao. Bên cạnh đó, một thị trường công nghệ tuân thủ, hay RegTech, cũng có thể hình thành, tạo cơ hội cho doanh nghiệp công nghệ trong nước phát triển các giải pháp phục vụ bảo vệ dữ liệu.

Tuy vậy, quá trình triển khai trên thực tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Dữ liệu hiện được lưu trữ và xử lý trên nhiều nền tảng khác nhau, trong khi nhiều hệ thống chưa được thiết kế theo nguyên tắc bảo vệ dữ liệu ngay từ đầu. Việc kiểm soát mục đích sử dụng, quản lý vòng đời dữ liệu và đặc biệt là thu thập, lưu vết sự đồng ý của người dùng vẫn là những điểm nghẽn lớn. Nếu không có hệ thống quản lý minh bạch, các tổ chức rất dễ vi phạm mà không kịp nhận ra.

Nguy cơ từ thực tế cũng rất đáng lo ngại. Giai đoạn 2023-2025, cơ quan chức năng đã xử lý hơn 30 vụ việc, liên quan hơn 160 triệu bản ghi dữ liệu bị xâm phạm. Dữ liệu cá nhân đang bị tội phạm công nghệ cao xem như “mỏ vàng” để thực hiện nhiều hình thức lừa đảo tinh vi. Không chỉ trên môi trường mạng, các thiết bị thông minh như camera hay IoT cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nếu không được bảo mật đúng cách.

Từ thực tế đó, nhiều ý kiến cho rằng để Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đi vào cuộc sống, cần một cách tiếp cận tổng thể, kết hợp giữa hoàn thiện pháp lý, đầu tư công nghệ và nâng cao nhận thức xã hội. Trong đó, các giải pháp như “bảo mật ngay từ thiết kế”, quản lý dữ liệu tập trung, kiểm soát minh bạch sự đồng ý của người dùng, đào tạo nhân lực và tăng cường cơ chế giám sát, ứng phó sự cố sẽ đóng vai trò then chốt. Chỉ khi pháp luật và công nghệ đi cùng nhau, dữ liệu cá nhân mới thực sự được bảo vệ hiệu quả.