Ngày 27/8/2026, tại Hà Nội, Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã tổ chức “Hội thảo tập huấn triển khai đánh giá tổ chức khoa học và công nghệ công lập năm 2026”.

TS. Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, phát biểu tại Hội thảo

Tham dự và phát biểu khai mạc Hội thảo có ông Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học. Về phía khách mời, có ông Phạm Đình Nguyên, Giám đốc Học viện Chiến lược khoa học và công nghệ.

Chủ trì các nội dung làm việc của Hội thảo có ông Phạm Dũng Nam, Viện trưởng Viện Thống kê và Đánh giá khoa học, cùng sự tham gia của đại diện lãnh đạo, cán bộ trực tiếp thực hiện công tác đánh giá tại các tổ chức khoa học và công nghệ công lập trực thuộc Bộ.

Hội thảo được tổ chức nhằm thực hiện Quyết định số 2248/QĐ-BKHCN ngày 29/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về việc ban hành Kế hoạch chi tiết đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026. Theo đó, kết quả đánh giá là cơ sở cho việc hoạch định, điều chỉnh chính sách; xác định hướng ưu tiên đầu tư; đồng thời làm căn cứ xây dựng phương án phân bổ ngân sách nhà nước, số lượng người làm việc và sắp xếp tổ chức. Việc đánh giá phải bảo đảm tính khoa học, khách quan, công khai, minh bạch và gắn kết chặt chẽ với các định hướng chiến lược, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW. Quá trình này yêu cầu tuân thủ khung logic IOOI (Đầu vào - Đầu ra - Kết quả - Tác động), dựa trên bằng chứng, số liệu đáng tin cậy, có thể kiểm chứng, đồng thời phải phản ánh chính xác chức năng, nhiệm vụ và đặc thù hoạt động của từng tổ chức.

Quang cảnh Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, ông Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học nhấn mạnh: Công tác đánh giá hiệu quả hoạt động của các tổ chức KH&CN công lập là cơ sở then chốt để rà soát, định hướng sắp xếp, tổ chức lại, sáp nhập hoặc kiên quyết giải thể đối với các đơn vị hoạt động kém hiệu quả. Để thực hiện mục tiêu này, các đơn vị cần đổi mới căn bản phương pháp tiếp cận trong công tác đánh giá. Theo đó, việc đánh giá không đơn thuần là quá trình thống kê, kiểm đếm cơ học các yếu tố như số lượng bài báo, quy mô nhân lực hay kinh phí đã sử dụng. Trọng tâm cốt lõi của đánh giá là phải đo lường được thực chất tính ứng dụng và giá trị thực tiễn của sản phẩm KH&CN đầu ra. Cụ thể, dù thuộc lĩnh vực nghiên cứu cơ bản hay nghiên cứu ứng dụng, các kết quả đạt được (sáng chế, giải pháp công nghệ, công bố khoa học...) đều phải chứng minh được giá trị thực tiễn hoặc học thuật của mình. Trong đó, kết quả nghiên cứu ứng dụng phải có địa chỉ ứng dụng cụ thể; còn kết quả nghiên cứu cơ bản phải định vị rõ tính mới, ý nghĩa khoa học và tiềm năng đóng góp tri thức trong dài hạn.

Đánh giá về quá trình triển khai thực tiễn, Cục trưởng Trần Đắc Hiến cho biết qua kết quả rà soát bước đầu, phần lớn các đơn vị chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của phương pháp đánh giá mới. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những khó khăn, lúng túng của các tổ chức trong việc áp dụng công thức tính điểm cũng như công tác thu thập, chuẩn hóa hồ sơ, số liệu minh chứng. Từ thực tế đó, Cục trưởng yêu cầu các đơn vị tham dự Hội thảo tập trung trao đổi, làm rõ các vấn đề khó khăn, vướng mắc để đi đến thống nhất nhận thức chung, bảo đảm triển khai toàn bộ quá trình đánh giá một cách bài bản và đồng bộ.

Do đây là năm đầu tiên triển khai áp dụng phương pháp mới, bản tổng hợp kết quả từ các đơn vị sẽ góp phần phác họa một "bức tranh toàn cảnh", qua đó đo lường thực chất "sức khỏe" của toàn hệ thống tổ chức KH&CN công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Bức tranh toàn cảnh này chính là cơ sở để Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ và các đơn vị tham mưu tổng hợp nhìn nhận rõ thực trạng, từ đó có các chỉ đạo và quyết sách điều chỉnh phù hợp trong thời gian tới.

Dưới sự chủ trì và điều phối của ông Phạm Dũng Nam, Viện trưởng Viện Thống kê và Đánh giá khoa học, Ban tổ chức đã hướng dẫn chi tiết quy trình, phương pháp và trực tiếp giải đáp các nội dung trọng tâm.

Hội thảo dành phần lớn thời gian để các đại biểu làm việc theo 05 nhóm chuyên môn, bám sát đặc thù của từng loại hình tổ chức, bao gồm: Tổ chức nghiên cứu cơ bản; Tổ chức nghiên cứu ứng dụng; Tổ chức nghiên cứu phát triển công nghệ; Tổ chức nghiên cứu chính sách – xã hội; Tổ chức Dịch vụ KH&CN.

Tại phần thảo luận của từng nhóm chuyên môn nêu trên, đại diện Ban tổ chức đã trực tiếp hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn phát sinh trong thực tiễn thu thập dữ liệu tại cơ sở. Việc phân chia theo các khối đặc thù này giúp nội dung tập huấn đi vào trọng tâm, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất từ khâu tiếp thu quy định đến bước triển khai thực tiễn.

Trên cơ sở các nội dung đã được tập huấn, hướng dẫn, các tổ chức KH&CN công lập có trách nhiệm khẩn trương rà soát, hoàn thiện báo cáo kết quả tự đánh giá bảo đảm chất lượng, đúng quy định và sát thực tế hoạt động; đồng thời gửi hồ sơ báo cáo về Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học để tổng hợp, trình Lãnh đạo Bộ theo đúng tiến độ thời gian mà Kế hoạch đã đề ra.

P.T.T (NASTIS)