Chiều ngày 24/4/2026, tại Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Quỹ) tổ chức Hội thảo “Giải pháp tổ chức thực hiện Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026–2030”. Mục đích của Hội thảo là lấy ý kiến các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia và đại diện các cơ sở đào tạo, tổ chức khoa học và công nghệ nhằm hoàn thiện Quy chế quản lý Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026–2030 (sau đây gọi tắt là Chương trình VREF) đã được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành  theo Quyết định số 2103/QĐ-BKHCN ngày 13/4/2026.

Quang cảnh Hội thảo

Tham dự và chỉ đạo Hội thảo có đồng chí Vũ Hải Quân, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng chí Nguyễn Thị Thanh Mai, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Giám đốc ĐHQG TP. Hồ Chí Minh.

Theo Giám đốc Quỹ Phát triển KH&CN quốc gia (NAFOSTED) Đào Ngọc Chiến, phát triển đội ngũ nghiên cứu sinh xuất sắc không chỉ là nhiệm vụ đào tạo mà là đầu tư chiến lược cho năng lực khoa học, công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn. Chương trình VREF được xây dựng với định hướng chuyển mạnh từ hỗ trợ đào tạo sang đầu tư nghiên cứu xuất sắc, gắn chặt nghiên cứu sinh với các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cụ thể, đặc biệt là các nghiên cứu có khả năng làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm công nghệ có giá trị.

Chương trình VREF, bao gồm mục tiêu, phạm vi, đối tượng và các nguyên tắc triển khai. Chương trình được thiết kế theo hướng tuyển chọn cạnh tranh, minh bạch; trao quyền tự chủ cho cơ sở đào tạo; quản lý theo kết quả đầu ra và tác động; đồng thời chấp nhận rủi ro khoa học trong nghiên cứu. Cơ chế triển khai gắn chặt nghiên cứu sinh với các nhóm nghiên cứu, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tăng cường hợp tác quốc tế và sự tham gia thực chất của doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình từ đề xuất, đồng tài trợ đến ứng dụng kết quả.

Phần thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến sâu sắc, tập trung vào các nội dung trọng tâm như: cơ chế tuyển chọn nghiên cứu sinh gắn với nhóm nghiên cứu và nhiệm vụ cụ thể; thiết kế cơ chế quản lý theo kết quả, bảo đảm vừa nâng cao chất lượng nghiên cứu vừa tránh áp dụng các chỉ tiêu cứng; tăng cường liên kết với doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng như hoàn thiện cơ chế đánh giá, quản trị rủi ro và phân định rõ trách nhiệm giữa các bên tham gia. Nhiều đại biểu đề xuất cần tạo điều kiện linh hoạt hơn cho nghiên cứu sinh tham gia hợp tác quốc tế và tiếp cận các nguồn lực nghiên cứu tiên tiến.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo

Phát biểu kết luận Hội thảo, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh nghiên cứu sinh là lực lượng chủ lực, cần được đặt trong môi trường học thuật mở, có đồng hướng dẫn bởi chuyên gia trong và ngoài nước, gắn chặt với nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể và chuẩn mực quốc tế. Do đó, cần thiết kế cơ chế đủ mạnh, linh hoạt và gắn với thực tiễn để VREF thực sự trở thành công cụ chính sách hiệu quả trong phát triển đội ngũ nhân lực KH&CN chất lượng cao, làm chủ công nghệ lõi và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược của quốc gia.

P.T (tổng hợp)