Ngày 12/9/2025 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị trực tuyến Giao ban công tác quản lý nhà nước Quý III/2025 với các Sở Khoa học và Công nghệ. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với toàn bộ các Sở KH&CN.

Quang cảnh Hội nghị

Báo cáo tại Hội nghị, Chánh Văn phòng Bộ KH&CN Hà Minh Hiệp cho biết, trong quý III/2025, Bộ đã tham mưu, trình Chính phủ ban hành 08 Nghị định, 04 Nghị quyết và 06 Quyết định. Bộ cũng đã ban hành theo thẩm quyền 13 Thông tư. Đáng chú ý, Thông tư số 10/2025/TT-BKHCN quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã về các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ - được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mô hình chính quyền hai cấp.

Bộ cũng đã kịp thời ban hành các bộ tiêu chí và hướng dẫn đánh giá hiệu quả tổ chức KH&CN công lập, cũng như hiệu quả các nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng phát triển công nghệ theo hướng đo lường tác động đến phát triển kinh tế - xã hội; phê duyệt chủ trương, định hướng sắp xếp tái cơ cấu các chương trình KH&CN quốc gia giai đoạn 2021-2030; rà soát, điều chỉnh phương thức khoán kinh phí thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia cho 98 nhiệm vụ KH&CN…

Một dấu ấn quan trọng là việc ban hành Khung chỉ số ĐMST cấp địa phương năm 2025 với 07 trụ cột, 16 nhóm chỉ số và 52 chỉ số thành phần. Bộ cũng đã tổ chức thành công Đại hội Đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 của Đảng bộ Bộ KH&CN... Đặc biệt, trong tháng 8/2025, 12 đoàn công tác của Bộ đã làm việc với 34 tỉnh, thành phố trong cả nước để trực tiếp tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ địa phương xử lý, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh, để vận hành tốt hơn mô hình chính quyền địa phương hai cấp thống nhất, đồng bộ, thông suốt.

Quý III ghi nhận mức tăng trưởng tích cực như: Tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao (%) đạt 48,36%; lũy kế đến tháng 8/2025 đã có 6 Khu Công nghệ cao được thành lập; cả nước đã có 945 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN, tăng gần 11% so với cùng kỳ năm 2024…

Các địa phương đã cho thấy sự năng động trong triển khai nhiệm vụ KHCN,ĐMST&CĐS. Cụ thể: Thái Nguyên đã công bố 19 bài toán lớn về KHCN,ĐMST&CĐS; Quảng Ninh, Vĩnh Phúc tiên phong áp dụng mức thù lao tối đa cho chủ nhiệm nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh ngang bằng với nhiệm vụ cấp quốc gia, tạo động lực thu hút nhân lực chất lượng cao.

Ở lĩnh vực ĐMST, tổng giá trị hợp đồng chuyển giao công nghệ được đăng ký trong quý đạt 308 tỷ đồng. Đến tháng 8/2025, cả nước đã có 31 doanh nghiệp công nghệ cao, 11 tổ chức ứng dụng công nghệ cao và 1 tổ chức được cấp giấy chứng nhận cơ sở ươm tạo công nghệ cao còn hiệu lực. Tại TP. Hồ Chí Minh, khánh thành tòa nhà Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo (SIHUB); Ninh Bình tổ chức Diễn đàn quốc tế "Nghiên cứu và Phát triển Việt Nam 2025", Đà Nẵng ghi dấu ấn với Ngày hội khởi nghiệp ĐMST (SURF 2025)... Dù vậy, một số địa phương như Hà Tĩnh, Lâm Đồng vẫn phản ánh khó khăn về cơ chế đầu tư mạo hiểm, thiếu công cụ đo lường chỉ số ĐMST, khiến hoạt động khởi nghiệp sáng tạo chưa thật sự bứt phá.

Ở lĩnh vực bưu chính viễn thông, sản lượng bưu gửi ước đạt 1,1 tỷ bưu gửi, tăng 28,6% so với cùng kỳ năm 2024; doanh thu dịch vụ bưu chính đạt 23.000 tỷ đồng, tăng 26,1%. 9 tháng đầu năm, ngành bưu chính đã hoàn thành hơn 70% kế hoạch năm. Tốc độ băng rộng di động đạt 151,69 Mbps, xếp thứ 18 thế giới; băng rộng cố định đạt 250,45 Mbps, đứng thứ 13 toàn cầu. Số thuê bao băng rộng di động 5G đã vượt 14 triệu thuê bao, tỷ lệ sử dụng IPv6 đạt 65% - đứng thứ 2 Đông Nam Á và thứ 8 thế giới. Tuy nhiên, các tỉnh miền núi như Cao Bằng, Lai Châu, Điện Biên, Tuyên Quang vẫn còn hàng trăm thôn, bản "trắng sóng" hoặc sóng không ổn định, gây khó khăn cho dịch vụ công trực tuyến.

Ngành công nghiệp công nghệ số tiếp tục tăng trưởng mạnh, doanh thu đạt 3,272 triệu tỷ đồng (tăng 28% so với cùng kỳ). Kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử đạt 2,908 triệu tỷ đồng, tăng 27%. Số doanh nghiệp công nghệ số đã vượt 77.000. TP. Hồ Chí Minh ra mắt Liên minh nghiên cứu và đào tạo nhân lực bán dẫn, vi điện tự (ARTSeMi); Thái Nguyên ký biên bản hợp tác xây dựng Trung tâm Dữ liệu của tỉnh với đối tác Hàn Quốc.

Ở lĩnh vực CĐS, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình tháng 8/2025 đạt 39,71%, tăng 3,26% so với cùng kỳ. Đặc biệt, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Huế, Bắc Ninh, Cà Mau, Lạng Sơn… là những địa phương đi đầu, với 100% xã, phường đã đạt chỉ tiêu theo Kế hoạch 02-KH/BCĐTW.

Các lĩnh vực khác cũng cho thấy sự phát triển mạnh mẽ: đơn sở hữu công nghiệp tiếp nhận đạt 26.613 (tăng 20,4%), văn bằng bảo hộ cấp mới 23.969 (tăng 84,9%); Bộ công bố 111 TCVN mới, phê duyệt 1.364 mẫu phương tiện đo, cấp mã số mã vạch cho gần 2.000 doanh nghiệp... Trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, Bộ cấp 321 giấy phép công việc bức xạ, 187 chứng chỉ nhân viên bức xạ; TP. Hồ Chí Minh đã xử lý thành công sự cố phóng xạ tại cảng Phước Long ICD port - ICD3 tại Phường Thủ Đức, đảm bảo an toàn tuyệt đối…

Trong quý III/2025, tổng số kiến nghị gửi Bộ là 91, giảm 28,9% so với quý II/2025 (128 kiến nghị); trong đó, 18 Sở KH&CN có văn bản kiến nghị. Các kiến nghị tập trung vào tháo gỡ khó khăn trong triển khai Thông tư số 09/2024/TT-BKHCN quy định quản lý nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, cơ sở; tính chỉ số thành phần và cải thiện Chỉ số đổi mới sáng tạo địa phương (PII); xử lý tình trạng lõm sóng viễn thông ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới; xây dựng nền tảng số quốc gia dùng chung theo Quyết định số 1527/QĐ-BKHCN ngày 29/6/2025; thực hiện thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực sở hữu trí tuệ đã phân cấp, phân quyền cho địa phương; giải quyết tình trạng thiếu nhân lực chuyên môn về tiêu chuẩn đo lường chất lượng ở cấp xã; cũng như quyền truy cập dữ liệu lịch sử vi phạm và tình trạng pháp lý của các cơ sở…

Qua lắng nghe kiến nghị của các Sở KH&CN, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã trực tiếp trao đổi, giải đáp các kiến nghị, trực tiếp giải quyết ngay một số công việc và đưa ra định hướng cho giai đoạn tới. Bộ trưởng nhấn mạnh, Quý IV/2025 là thời điểm tăng tốc hoàn thiện thể chế, khi Bộ KH&CN tập trung xây dựng, hoàn thiện trình Chính phủ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV 05 dự án Luật gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Luật Công nghệ cao (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật CĐS quốc gia; Luật Trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện trình Chính phủ ban hành 16 Nghị định hướng dẫn thi hành 05 Luật quan trọng đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9...

Bộ trưởng đề nghị các Sở KH&CN bám sát định hướng, tích hợp tối đa nội dung về KHCN,ĐMST&CĐS vào báo cáo chính trị và kế hoạch hành động tại Đại hội Đảng bộ địa phương - coi đây là nền tảng để KH&CN trở thành động lực tăng trưởng, tạo đột phá về năng suất lao động và phát triển bền vững. Các địa phương cần chủ động góp ý, đề xuất nhiệm vụ trọng tâm trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng kết luận Hội nghị

Một trọng tâm khác là CĐS toàn diện. Bộ trưởng nhấn mạnh, tất cả các bộ, ngành phải xây dựng nền tảng số dùng chung cho dịch vụ công của ngành mình, bảo đảm phù hợp với Khung kiến trúc tổng thế quốc gia số, chấm dứt tình trạng "mỗi nơi một phần mềm". Bộ KH&CN phải đi đầu, làm mẫu trong việc này, bảo đảm thống nhất, liên thông, tạo điều kiện để địa phương triển khai thuận lợi. Các Sở KH&CN phải tiên phong làm mẫu, triển khai CĐS ngay từ cơ sở để lan tỏa, nhân rộng ra toàn hệ thống. Bộ trưởng khẳng định: "Thị trường càng mạnh, Nhà nước càng phải mạnh. Càng phân tán bao nhiêu, càng cần tập trung bấy nhiêu. Chính nền tảng số dùng chung sẽ là hành lang hẹp nhưng vững chắc, bảo đảm quản lý thống nhất và điều hành linh hoạt".

Về Khung kiến trúc Chính phủ điện tử, Bộ trưởng yêu cầu đổi mới tư duy: "20% nguyên tắc, 80% hướng dẫn, mẫu biểu, checklist" để địa phương áp dụng ngay. Về tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục hành chính hai cấp, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là ưu tiên số một, phải xử lý ngay, không chờ đợi.

Về nhân lực, giải pháp không phải tuyển thêm người mà là ứng dụng công nghệ và quy trình để nâng cao hiệu quả. Bộ sẽ tận dụng nguồn lực sẵn có, kết hợp đào tạo trực tuyến để cán bộ thích ứng nhanh, "biến việc khó thành dễ". Tháng 10/2025, toàn bộ 34 Giám đốc Sở sẽ tham gia lớp bồi dưỡng tập trung nhằm thống nhất tầm nhìn và phương thức hành động; đồng thời hỗ trợ các địa phương trong quản lý nhiệm vụ KH&CN trên nền tảng số.

Về xây dựng hệ sinh thái ĐMST, Bộ định hướng địa phương lựa chọn 2-3 mô hình mũi nhọn làm điểm sáng, như: nông nghiệp số, trung tâm ĐMST cộng đồng, đô thị thông minh, truy xuất nguồn gốc hàng hóa… từ đó nhân rộng thành điểm sáng.

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: "Bộ sẽ luôn là hậu phương vững chắc, hỗ trợ tối đa cho các Sở - những đơn vị tiền tuyến. Mọi khó khăn, vướng mắc hãy coi Bộ như ngôi nhà chung để cùng chia sẻ, cùng giải quyết. Bộ KH&CN và các địa phương phải là một khối thống nhất, hành động quyết liệt, đồng hành thực chất, đưa KHCN, ĐMST&CĐS trở thành động lực trung tâm cho phát triển kinh tế - xã hội".

A.T (tổng hợp)