Trong hành trình phát triển của y học Việt Nam, ngày 9/11/2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt: Bệnh viện Phổi Trung ương đã phối hợp với các chuyên gia và các bệnh viện thực hiện thành công 2 ca ghép phổi cho 2 người bệnh. Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam, 2 ca ghép phổi được thực hiện liên tiếp và thành công trong một ngày – lần đầu tiên trong lịch sử y học Việt Nam. Thành công này không chỉ cứu sống hai bệnh nhân mắc bệnh phổi giai đoạn cuối mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam trong số các trung tâm ghép phổi hàng đầu thế giới.

BSCC Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương chia sẻ với báo chí về thành công của 2 ca ghép phổi song song

Chia sẻ về sự kiện này, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương – BSCC Đinh Văn Lượng cho biết: hai ca ghép được thực hiện nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều đơn vị đầu ngành, gồm Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Bệnh viện E, Bệnh viện Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa. Toàn bộ các ca ghép phổi do Bệnh viện Phổi Trung ương thực hiện đều thành công ở mức cao nhất theo tiêu chuẩn của Trung tâm Ghép phổi UCSF – Trường Đại học California, tại San Francisco, Trung tâm Y học uy tín nhất tại Hoa Kỳ.

Buổi sáng ngày 9/11, ngay khi có thông tin người hiến tạng, đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Phổi Trung ương đã khẩn trương hội chẩn cùng Bệnh viện 108, nhanh chóng chuẩn bị phẫu thuật trong “thời gian vàng”. Đến 16 giờ 15 phút, lá phổi của người hiến là một quân nhân 55 tuổi được ghép thành công cho người bệnh nữ 48 tuổi mắc bệnh phổi giai đoạn cuối. Sau hơn 8 tiếng phẫu thuật liên tục, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản và tự thở bằng lá phổi mới, một dấu hiệu hồi phục tích cực.

Cùng ngày, một người bệnh nam 48 tuổi cũng được lựa chọn để ghép phổi. Lá phổi hiến tặng lần này đến từ TP Hồ Chí Minh, được vận chuyển bằng đường hàng không từ Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa ra Hà Nội. Đây là lần thứ hai tại Việt Nam, tạng phổi được điều phối và vận chuyển nghiêm ngặt “từ Nam ra Bắc” để ghép ngay trong đêm. Quãng đường kéo dài hơn 1.600 km, song nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Bệnh viện Chợ Rẫy, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Vietnam Airlines, lực lượng Cảnh sát giao thông TP.HCM và Bệnh viện Phổi Trung ương, lá phổi đã được bảo quản và bàn giao đúng chuẩn quốc tế.

Khoảng 21 giờ cùng ngày, ca phẫu thuật ghép phổi thứ hai chính thức bắt đầu. Sau 9 tiếng đồng hồ làm việc xuyên đêm, ê-kíp phẫu thuật, gây mê, hồi sức đã hoàn thành ca ghép thành công. Đến nay, cả hai bệnh nhân đều ổn định, tự thở, sức khỏe hồi phục tốt – một kết quả minh chứng cho trình độ và sự bền bỉ của các bác sĩ Việt Nam.

Ghép phổi là một trong những kỹ thuật phức tạp và rủi ro nhất của y học hiện đại, đòi hỏi đồng bộ từ kỹ thuật phẫu thuật, hồi sức, miễn dịch học đến vận chuyển tạng. Việc thực hiện hai ca song song là thử thách chưa từng có, đòi hỏi sự điều phối hoàn hảo và tốc độ chính xác tuyệt đối.

Trong bối cảnh đội ngũ bác sĩ của Bệnh viện Phổi Trung ương phải đồng thời tiến hành ca ghép thứ nhất nên không thể vào TP.HCM để nhận tạng, một kế hoạch “đặc biệt” đã được kích hoạt. Bệnh viện Chợ Rẫy đảm nhiệm vai trò lấy và vận chuyển tạng hiến, phối hợp cùng nhiều đơn vị để rút ngắn tối đa thời gian di chuyển, đảm bảo phổi vẫn ở trạng thái tối ưu khi đến bàn mổ.

Đây là mô hình phối hợp liên viện chuẩn quốc tế, vừa tiết kiệm nhân lực, chi phí, vừa tăng cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân. Sự thành công của hai ca ghép liên tiếp chứng minh rằng Việt Nam đã làm chủ hoàn toàn kỹ thuật ghép phổi phức tạp, có thể tổ chức quy trình tương tự như các trung tâm hàng đầu tại Nhật Bản, Hàn Quốc hay Mỹ.

Tính đến nay, Bệnh viện Phổi Trung ương đã thực hiện thành công 9 ca ghép phổi, trở thành trung tâm hàng đầu khu vực Đông Nam Á trong lĩnh vực này. Thành công lần này không chỉ là bước tiến kỹ thuật mà còn là biểu tượng của tinh thần hợp tác y khoa quốc gia, khi nhiều bệnh viện và chuyên gia cùng chung sức cứu người.

Hiện nay, ghép phổi đã trở thành kỹ thuật thường quy tại Bệnh viện Phổi Trung ương, được thực hiện theo đúng chuẩn quốc tế. Bệnh viện đang xây dựng Trung tâm Ghép phổi vùng, hướng tới mục tiêu chuyển giao kỹ thuật cho các nước trong khu vực, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đưa Việt Nam vào hệ thống ghép phổi toàn cầu.

P.T (tổng hợp)