Trong bối cảnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giai đoạn FOMO (Fear of Missing Out - Sợ bị bỏ lỡ) đề cập đến tình trạng mà các doanh nghiệp cảm thấy áp lực và lo lắng rằng nếu không nhanh chóng áp dụng AI, họ sẽ bị tụt hậu so với đối thủ cạnh tranh. Đây là giai đoạn mà nhiều doanh nghiệp bắt đầu thử nghiệm và đầu tư vào AI, chủ yếu vì sợ bỏ lỡ cơ hội và tiềm năng mà công nghệ này có thể mang lại.

Đặc điểm của giai đoạn FOMO

Thử nghiệm và đánh giá: Các doanh nghiệp bắt đầu thử nghiệm AI thông qua các dự án thí điểm (pilot projects) để đánh giá tiềm năng và hiệu quả của công nghệ này trong hoạt động kinh doanh của họ.

Đầu tư ban đầu: Doanh nghiệp thường đầu tư một lượng tài nguyên nhất định vào AI để không bị tụt lại phía sau, mặc dù có thể chưa hoàn toàn hiểu rõ về công nghệ này.

Tâm lý đám đông: Doanh nghiệp cảm thấy bị áp lực bởi xu hướng thị trường và các doanh nghiệp khác cũng đang áp dụng AI, dẫn đến việc họ cũng phải nhanh chóng bắt kịp để không bị thua thiệt.

Thiếu kinh nghiệm: Trong giai đoạn này, các doanh nghiệp có thể chưa có đủ kinh nghiệm và hiểu biết sâu sắc về AI, dẫn đến việc triển khai có thể gặp nhiều khó khăn và thách thức.

Trong Giai đoạn đầu tư ban đầu trong FOMO là thời kỳ mà các doanh nghiệp bắt đầu cảm thấy áp lực phải áp dụng công nghệ mới, như AI, do lo ngại rằng họ sẽ bị tụt hậu so với các đối thủ cạnh tranh nếu không nhanh chóng nắm bắt cơ hội này. Đây là giai đoạn mà doanh nghiệp thử nghiệm và đánh giá tiềm năng của AI thông qua các dự án thử nghiệm. Doanh nghiệp bắt đầu bằng cách triển khai các dự án thử nghiệm nhỏ, tập trung vào một vài khía cạnh cụ thể như tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu, hoặc cải thiện dịch vụ khách hàng. Họ đầu tư một khoản chi phí ban đầu để mua sắm công nghệ, thuê chuyên gia, và đào tạo nhân viên về AI, chấp nhận một mức độ rủi ro nhất định vì công nghệ AI có thể chưa được hoàn thiện hoặc chưa được chứng minh rõ ràng trong bối cảnh cụ thể của họ. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp thu thập dữ liệu và thông tin phản hồi từ các dự án thử nghiệm để điều chỉnh chiến lược và phương pháp tiếp cận của mình, học hỏi từ những thành công và thất bại ban đầu để cải thiện hiệu quả của các ứng dụng AI. Đồng thời, họ theo dõi phản ứng từ thị trường và đối thủ cạnh tranh để đánh giá xem liệu họ có đang đi đúng hướng hay không, điều chỉnh chiến lược dựa trên động thái của đối thủ và nhu cầu của khách hàng.

Trong giai đoạn này, doanh nghiệp cũng bắt đầu xây dựng các nền tảng và cơ sở hạ tầng cần thiết để hỗ trợ các dự án AI lớn hơn trong tương lai, như thiết lập hệ thống lưu trữ và xử lý dữ liệu, đảm bảo bảo mật thông tin, và tích hợp các công cụ AI vào hệ thống hiện có. Một phần quan trọng của giai đoạn này là tạo dựng nhận thức và văn hóa AI trong tổ chức, khuyến khích nhân viên và lãnh đạo chấp nhận và hỗ trợ việc ứng dụng AI, đồng thời đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên để họ có thể sử dụng và tương tác hiệu quả với các công nghệ AI. Một ví dụ thực tế có thể là một công ty thương mại điện tử quyết định thử nghiệm AI để cải thiện trải nghiệm khách hàng, bắt đầu bằng việc sử dụng AI để cá nhân hóa đề xuất sản phẩm cho khách hàng dựa trên hành vi mua sắm trước đây. Công ty triển khai dự án thử nghiệm, đầu tư vào phần mềm AI và thuê chuyên gia phân tích dữ liệu, sau đó điều chỉnh các thuật toán AI dựa trên phản hồi từ khách hàng và kết quả bán hàng. Họ bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng dữ liệu để hỗ trợ các dự án AI lớn hơn trong tương lai, như phân tích xu hướng thị trường hoặc tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Trong giai đoạn này, mục tiêu chính là học hỏi và chuẩn bị để mở rộng quy mô các ứng dụng AI trong giai đoạn tiếp theo, khi công nghệ đã được chứng minh là có giá trị thực sự và có thể đem lại lợi ích lớn cho doanh nghiệp.

Một số ví dụ về giai đoạn FOMO trong ứng dụng AI, như: Chatbot (nhiều doanh nghiệp bắt đầu sử dụng chatbot AI để cải thiện dịch vụ khách hàng, mặc dù chưa có kế hoạch rõ ràng về cách tích hợp và tối ưu hóa công nghệ này trong dài hạn); phân tích dữ liệu (các doanh nghiệp sử dụng AI để phân tích dữ liệu khách hàng và đưa ra quyết định kinh doanh, nhưng có thể chưa tận dụng được hết khả năng của công nghệ này do thiếu kinh nghiệm và chuyên môn).

Giai đoạn FOMO là bước đầu tiên trong quá trình chuyển đổi và ứng dụng AI trong doanh nghiệp. Mặc dù có thể gặp nhiều khó khăn và thách thức, nhưng đây cũng là giai đoạn quan trọng để các doanh nghiệp bắt đầu làm quen và thử nghiệm với công nghệ mới, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm và chuẩn bị cho các giai đoạn phát triển tiếp theo.

P.A.T (NASATI), theo McKinsey & Company, 6/2024