Bản thiết kế chip ADC của người Việt vừa ra mắt cuối tháng 6 vừa qua mở ra bước đột phá quan trọng cho hành trình chuyển đổi số quốc gia. Đây là dấu ấn đột phá ngành bán dẫn Việt Nam và qua đó, khẳng định khả năng tự thiết kế chip, làm chủ công nghệ lõi của đội ngũ kỹ sư người Việt - từ công ty Diginal (một thành viên Tập đoàn CT Group)

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số toàn diện và xu hướng phát triển bản sao số (digital twin), các thiết bị và hệ thống thông minh phải có khả năng "cảm nhận", "hiểu" và "phản hồi" chính xác với thế giới thực.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được và Chủ tịch CT Group Trần Kim Chung thực hiện nghi thức ra mắt bản thiết kế chip ADC vào ngày 29/6/2025

Chip ADC (Analog-to-Digital Converter) và DAC (Digital-to-Analog Converter) chính là "cầu nối" then chốt, giúp thu thập và biến đổi tín hiệu vật lý thành dữ liệu số, tạo nền tảng cho việc mô phỏng, tối ưu hóa và vận hành theo thời gian thực - yếu tố cốt lõi để xây dựng bản sao số và thúc đẩy chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực.

Nhiều người vẫn chưa hiểu con chip này thực sự làm được những gì. Khi đặt câu hỏi này cho ChatGPT, ứng dụng AI này trả lời rằng, ADC và DAC chính là "cầu nối" không thể thiếu, giúp thiết bị điện tử hiểu và tương tác với thế giới xung quanh. ADC chuyển đổi tín hiệu analog - như âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ thành tín hiệu số để chip xử lý, còn DAC thực hiện quá trình ngược lại, điều khiển loa, động cơ hoặc các hệ thống cảm biến.

Trong nông nghiệp thông minh, ADC/DAC hỗ trợ cảm biến đo độ ẩm, nhiệt độ, chất lượng đất, điều khiển hệ thống tưới tiêu tự động, giúp tối ưu năng suất và tiết kiệm tài nguyên.

Đối với ô-tô tự hành, chúng giữ vai trò then chốt trong các hệ thống camera, cảm biến LiDAR, radar và hỗ trợ lái thông minh, giúp phương tiện phát hiện và xử lý tình huống nhanh chóng.

Trong các thiết bị AI và điện tử tiêu dùng, ADC/DAC có mặt ở micro, tai nghe, loa thông minh, thiết bị thực tế ảo (VR), giúp tái tạo âm thanh, hình ảnh chân thực, mượt mà.

Trong y tế, chúng ứng dụng trong máy siêu âm, máy đo nhịp tim, thiết bị chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI), nâng cao độ chính xác và độ tin cậy trong chẩn đoán, điều trị. Nhờ đó, ADC và DAC được ví như “cầu nối” không thể thiếu giữa thế giới vật lý và thế giới số, giữ vai trò nền tảng trong kỷ nguyên công nghệ hiện đại.

Quan trọng hơn, chip bán dẫn chính là chìa khóa trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện, hỗ trợ xây dựng bản sao số cho các hệ thống phức tạp, giúp kết nối, phân tích và xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực.

Việc làm chủ công nghệ chip bán dẫn đồng nghĩa với việc nắm giữ “chìa khóa” để phát triển nền kinh tế số độc lập, tăng cường năng lực cạnh tranh và bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Vì sao chip ADC quan trọng với Việt Nam?

Trong giai đoạn 3 của chuyển đổi số - giai đoạn phát triển cao nhất với trọng tâm là trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) và tự động hóa toàn diện - khả năng số hóa thế giới thực trở thành nền tảng bắt buộc. Chip ADC (Analog-to-Digital Converter) chính là thành phần cốt lõi đảm nhiệm vai trò này.

Về mặt kỹ thuật, ADC có nhiệm vụ chuyển đổi tín hiệu analog liên tục (Thí dụ: âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ, áp suất) thành tín hiệu số, giúp bộ vi xử lý (MCU), FPGA hoặc các hệ thống AI có thể xử lý và đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác. Các thông số kỹ thuật quan trọng như độ phân giải (resolution), tốc độ lấy mẫu (sampling rate) và mức nhiễu (noise level) quyết định trực tiếp đến độ chính xác, độ tin cậy và hiệu suất của toàn bộ hệ thống.

Ở giai đoạn chuyển đổi số hiện nay, các hệ thống yêu cầu khả năng thu thập và phân tích dữ liệu theo thời gian thực (real-time data acquisition), đồng thời xử lý khối lượng thông tin khổng lồ với độ trễ cực thấp (ultra-low latency).

ADC chính là “cửa ngõ” kết nối hàng tỷ cảm biến trên các nền tảng IoT, vận hành robot công nghiệp, điều khiển xe tự hành, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất thông minh (smart factory), cũng như hỗ trợ các ứng dụng y tế chính xác (precision medicine).

Đối với Việt Nam, việc tự thiết kế và phát triển chip ADC không chỉ giúp nâng cao năng lực công nghệ mà còn đưa đất nước lên vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt ở khâu thiết kế (front-end design) và tối ưu hệ thống (system-level optimization), vốn mang lại giá trị gia tăng lớn nhất.

Làm chủ công nghệ lõi giúp giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện chiến lược, tăng tỷ lệ nội địa hóa, đồng thời đảm bảo kiểm soát chất lượng và bảo mật ngay từ khâu đầu tiên.

Quan trọng hơn, chip ADC đóng vai trò nền tảng trong việc xây dựng các hệ sinh thái số: từ đô thị thông minh, lưới điện thông minh (smart grid), nông nghiệp chính xác (precision agriculture), đến các giải pháp y tế số (digital healthcare). Đây chính là bước đệm để Việt Nam phát triển các sản phẩm “Make in Vietnam” có hàm lượng công nghệ và trí tuệ cao, sẵn sàng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

P.T (tổng hợp)