Ngày 2/12, Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025 chính thức khai màn bằng chuỗi Diễn thuyết truyền cảm hứng với chủ đề “Công nghệ đột phá tương lai”. Bốn bài diễn thuyết - từ robot thông minh, trái tim nhân tạo mềm, công nghệ phục hồi chức năng tiên tiến đến nền tảng nông nghiệp số do Việt Nam phát triển - đã phác họa một bức tranh tương lai sống động, nơi khoa học không chỉ tạo ra công nghệ mà còn gieo mầm hy vọng, chữa lành và tạo dựng phát triển bền vững cho nhân loại.

Mở đầu chương trình, GS. Ho-Young Kim (Đại học Quốc gia Seoul) đem đến góc nhìn mới về robot học với khái niệm “trí tuệ vật lý tự phát”. Thay vì phụ thuộc vào năng lực tính toán của chip, những robot thế hệ mới có thể thực hiện hành vi thông minh nhờ chính vật liệu cấu tạo và tương tác cơ học với môi trường. Từ việc quan sát đàn kiến tự kết cấu thành cầu, nấm “đọc” bề mặt lá, hay tế bào miễn dịch nhận diện tác nhân gây bệnh, GS. Kim và cộng sự đã phát triển các hệ thống robot mà hành vi gần như “tự sinh” từ đặc tính vật lý. Cách tiếp cận này mở ra kỷ nguyên robot tiết kiệm năng lượng, bền vững, hoạt động linh hoạt và gần gũi hơn với con người - từ môi trường đến chăm sóc sức khỏe.

PGS. Đỗ Thanh Nhỏ (Đại học New South Wales, Úc) chia sẻ về "trái tim nhân tạo mềm có nhịp đập"

Tiếp nối tinh thần đổi mới ấy, PGS. Đỗ Thanh Nhỏ (ĐH New South Wales, Úc) giới thiệu công trình “trái tim nhân tạo mềm có nhịp đập” - bước tiến khiến khán phòng lắng đọng. Trong bối cảnh bệnh tim mạch gây tử vong hàng đầu thế giới với hơn 20 triệu ca mỗi năm, nhưng việc đánh giá lâm sàng vẫn dựa trên mô hình tĩnh, nhóm nghiên cứu đã tạo ra trái tim nhân tạo mềm mô phỏng chính xác nhịp động của từng bệnh nhân. Thiết bị có thể tái hiện áp lực, dòng chảy và chuyển động của tim thật, giúp thử nghiệm thiết bị y tế, mô phỏng phẫu thuật và dự đoán rủi ro trước mổ. Giải pháp này không chỉ rút ngắn hành trình phát triển thiết bị tim mạch mà còn mở ra triển vọng lớn cho một tương lai nơi “trái tim robot” thông minh hỗ trợ bác sĩ cứu sống nhiều sinh mạng hơn.

Câu chuyện thứ ba mang đậm tính nhân văn: “Tái tạo hy vọng: Khai mở tiềm năng con người bằng robot mềm” của GS. Raymond Kai-yu Tong (Đại học Trung văn Hong Kong). Ông chia sẻ hành trình phát triển “Bàn tay Hy vọng” - bộ khung xương robot có khả năng đọc tín hiệu vận động còn lại của bệnh nhân đột quỵ và hỗ trợ họ cử động để tái đào tạo não bộ. Công nghệ này đã mở ra kỷ nguyên phục hồi chức năng mới: hiệu quả hơn, nhân văn hơn và mang lại phẩm giá cho người bệnh. Bên cạnh đó, GS. Tong giới thiệu XoMuscle - cơ nhân tạo mềm mô phỏng vận động tự nhiên, có thể “mặc” như thiết bị hỗ trợ cá nhân. Những mô tả về bệnh nhân lấy lại khả năng vận động nhờ công nghệ đã khiến nhiều người xúc động, nhấn mạnh thông điệp: “Khoa học không chỉ tạo ra máy móc, mà phải tái tạo cuộc sống con người”.

Khép lại chuỗi diễn thuyết là câu chuyện mang dấu ấn Việt Nam: nền tảng nông nghiệp số Enfarm do ông Nguyễn Đỗ Dũng (Đồng sáng lập, CEO Enfarm) trình bày. Enfarm phát triển hai nền tảng: một dành cho nông hộ nhỏ, sử dụng dữ liệu và thuật toán để phân tích đất và đề xuất mức vật tư đầu vào tối ưu; nền tảng còn lại dành cho doanh nghiệp nhằm quản lý vùng nguyên liệu, theo dõi các chỉ số ESG và kết nối dữ liệu trong chuỗi sản xuất. Enfarm hiện được triển khai tại 14 tỉnh trong nước, mở rộng hơn 30.000 ha tại Philippines và thử nghiệm tại một số địa bàn châu Phi. Câu chuyện cho thấy cách doanh nghiệp Việt Nam đang tiếp cận xu hướng nông nghiệp tái sinh dựa trên dữ liệu - một hướng đi quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp thông minh và bền vững.

Bốn bài diễn thuyết tại VinFuture 2025 không chỉ phác họa viễn cảnh công nghệ tương lai mà còn đặt con người làm trung tâm của đổi mới. Dù là robot “biết suy nghĩ”, trái tim nhân tạo mềm, thiết bị phục hồi vận động hay nền tảng nông nghiệp số - tất cả đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống, giảm bớt nỗi đau và khơi dậy khả năng vươn lên của con người. Đó cũng là tinh thần mà VinFuture đề cao: khoa học phải gắn liền với lòng nhân ái và có sứ mệnh phục vụ nhân loại.

Kết thúc ngày khai màn, Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025 đã gửi đi thông điệp mạnh mẽ: trong kỷ nguyên mới, khoa học không chỉ đổi mới công nghệ mà còn kiến tạo hy vọng. Những khám phá tiên phong và tinh thần nhân văn của các nhà khoa học chính là chất liệu xây nên một tương lai thịnh vượng và bền vững hơn cho thế giới.

P.A (tổng hợp)