Ngày 9/7/2025, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng và Đoàn công tác của Bộ đã thăm trụ sở báo VnExpress tại Hà Nội và làm việc với tập thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên của Báo.

Tại buổi làm việc, Tổng biên tập Phạm Văn Hiếu cho biết, VnExpress ra đời năm 2001 và là báo điện tử đầu tiên được cấp phép. Hiện hệ sinh thái của báo có trang VnExpress, VnExpress International, tờ Khoa học và Phát triển và trang Ngôi sao.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng tại buổi làm việc với báo VnExpress

Quang cảnh buổi làm việc

Với 45 triệu độc giả/tháng, VnExpress nằm trong Top 50 báo chí điện tử có số lượng đọc nhiều nhất trên thế giới (theo Similar Web). Với 7 triệu độc giả quốc tế, VnExpress là cơ quan báo chí hiệu quả nhất trong hoạt động đối ngoại (theo xếp hạng của Cục Thông tin Đối ngoại).

VnExpress là tờ báo tiên phong trong chuyển đổi số (CĐS) và ứng dụng công nghệ khi lọt Top 10 cơ quan báo chí CĐS xuất sắc do Bộ Thông tin và Truyền thông đánh giá năm 2024.

Tại buổi làm việc, một số đơn vị của Bộ KH&CN đã "đặt hàng" Báo VnExpress truyền thông cho các lĩnh vực KHCN, ĐMST, CĐS, khởi nghiệp, tiêu chuẩn đo lường chất lượng…

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá cao những điểm mạnh của Báo, như năng lực kỹ thuật số, nội dung có phong cách trung tính, dễ tiếp cận nhiều nhóm độc giả; nhân lực chuyên nghiệp. "Đội ngũ phóng viên chuyên nghiệp là tài sản quý giá, có khả năng tạo ra giá trị lớn nếu biết cách định hướng dư luận theo các chiến lược quốc gia", Bộ trưởng nhấn mạnh. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, báo chí cách mạng có vai trò đặc biệt, không chỉ phản ánh thực tại, mà còn góp phần định hình bằng cách dẫn dắt dư luận, làm sáng tỏ vấn đề, khơi mở tư duy, thay đổi nhận thức xã hội. VnExpress không chỉ mạnh về kỹ thuật số và có nhiều người xem, mà phải là một tờ báo có thể tham gia giải những bài toán lớn của quốc gia. Mọi hoạt động cần được đo đếm kết quả và tính tác động. Báo VnExpress phải trở thành báo điện tử kiểu mới, ảnh hưởng thực sự đến các lĩnh vực KHCN, ĐMST, CĐS, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ… Báo cũng cần có các bài viết ảnh hưởng đến chính sách, bồi dưỡng cộng đồng về tư duy phản biện, ra quyết định dựa trên lý trí, bằng chứng và dữ liệu trực quan.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng VnExpress ở vai trò báo điện tử hàng đầu Việt Nam cần nhận sứ mệnh lớn, đồng hành với những chuyển đổi lớn của đất nước. Bộ trưởng dành thời gian đến từng phòng ban, trao đổi với đội ngũ phóng viên, biên tập viên, chuyên viên công nghệ của báo. Nhiều câu hỏi xoay quanh nghề báo, quan điểm quản lý điều hành, phát triển con người thời đại số... được các phóng viên, biên tập viên báo đặt ra để Bộ trưởng giải đáp từ kinh nghiệm, góc nhìn của ông. Nhấn mạnh đất nước "đang trong giai đoạn chuyển dịch vĩ đại trăm năm có một", ông đề nghị VnExpress nhận sứ mệnh mới trong sự chuyển dịch đó.

Chia sẻ về nghề báo, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chỉ rõ, báo chí cách mạng ở chỗ tiên phong. Tiên phong là đi đầu. Nghề báo là nghề dấn thân là vì vậy. Báo chí bây giờ không chỉ còn là thông tin mà còn là tri thức. Là phân tích, là tìm ra những viên ngọc trong cả núi thông tin. Trên tri thức là hiểu biết. Trên hiểu biết là thấu hiểu. Trên thấu hiểu là ngộ. Có nghĩa là ngoài thông tin còn nhiều cấp độ khác nữa để báo chí khai thác, nhất là khi thông tin bây giờ bị các mạng xã hội lấn sân. Báo chí không chỉ dùng cây bút, tờ giấy mà còn là công nghệ. Thời đại thay đổi thì công cụ thay đổi. Nghề báo luôn phải dùng các công cụ mới. AI đưa vào báo còn ít. Công cụ không thay đổi nghề mà chỉ giúp làm nghề tốt hơn, ở các cấp độ cao hơn. Nhưng không kịp thời dùng công cụ mới thì nghề có thể bị lấy mất.

Báo chí cách mạng thì cách mạng phải nuôi. Báo chí mà dựa trên thị trường hoàn toàn thì có thể bị thị trường hoá, bị thị trường dẫn dắt. Báo chí cách mạng phát triển bền vững thì nhà nước phải nuôi, tức là đặt hàng 20-30%. Muốn viết hay thì cách duy nhất phải lặn lội xuống cuộc sống. Cây đời thì luôn xanh tươi. Báo chí muốn "xanh tươi" thì phải bám vào đời sống. 

Tin tức nhanh thì mạng xã hội tốt hơn báo chí. Nếu là tin xác thực thì báo chí lại tốt hơn. Nếu là phân tích, tạo ra tri thức thì báo chí lại hơn nữa. Vậy là mạng xã hội lấy đi một số thứ để báo chí quay về với nghề chính của mình, quay về với các giá trị cốt lõi của mình là xác thực, minh bạch, độc lập, cân bằng, nhân đạo và có trách nhiệm với cộng đồng. Đây là cơ hội để quay về với tuyên ngôn của báo chí cách đây mấy trăm năm.

Cùng Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, đoàn công tác có lãnh đạo của nhiều đơn vị trong Bộ. Tại đây, các bài toán của Cục, Vụ, liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, an toàn bức xạ hạt nhân đã được đưa ra. Trong đó, VnExpress đóng vai trò là đơn vị giải bài toán ở khía cạnh truyền thông. Để đạt được những mục tiêu đề ra, Bộ trưởng cho biết sẽ hỗ trợ đầu tư công cụ và công nghệ, đặc biệt các nền tảng phát triển in-house, góp phần tạo ra sự khác biệt cho báo. Nhắc đến những bài toán lớn của quốc gia và cách khoa học công nghệ có thể giải quyết vấn đề, thay đổi cách vận hành xã hội, Bộ trưởng gợi mở VnExpress có thể trở thành người mở đường cho tư duy này, từ vai trò thuật lại thông tin chuyển thành kiến tạo tri thức.

Một điểm nhấn trong định hướng mới của VnExpress là thúc đẩy báo chí dữ liệu, tức kể chuyện bằng số liệu, biểu đồ, mô hình tương tác. Theo ông, đây không chỉ là xu hướng kỹ thuật mà là cách báo chí đồng hành cùng việc xây dựng nền tảng tri thức cho quốc gia, hình thành tư duy phân tích, kỹ trị. Ông cho rằng báo không chỉ đưa tin trung lập mà còn cần tham gia định hướng, đề xuất chính sách, kết nối chuyên gia, người dân và Nhà nước, đồng thời kể những câu chuyện về chuyển đổi số, năng lượng nguyên tử, đổi mới sáng tạo, hay phát triển dựa trên khoa học công nghệ.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, báo chí với vai trò là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, có sứ mệnh đặc biệt: Không chỉ phản ánh thực tại, mà còn góp phần định hình nó bằng cách dẫn dắt dư luận, làm sáng tỏ vấn đề, khơi mở tư duy, thay đổi nhận thức xã hội. Khi nhận thức thay đổi, tư duy đổi mới, thì nguồn lực mới sẽ được khai phóng, từ trí tuệ, sáng tạo, đến niềm tin và hành động. Đó chính là động lực để Việt Nam bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, chủ động và tự tin hơn.

P.T (tổng hợp)