Hệ thiết bị phân tích laser đồng vị phân tử nước (Liquid Water Isotope Laser Analyser System) Picarro L2130-i tại Trung tâm Đào tạo Hạt nhân là thiết bị hiện đại, phiên bản mới nhất của hãng Picarro về phân tích đồng vị nước. Bên cạnh độ nhạy và độ chính xác cao thì L2130i được bổ sung những tính năng mới nhất như độ trôi tín hiệu rất nhỏ, khảo sát mẫu theo chế độ đo nhanh (đảm bảo độ chính xác khi đo tối đa 50 mẫu/ngày) hoặc chế độ khảo sát (cho phép đo đến 150 mẫu/ngày) tùy theo nhu cầu vận hành.

 

Hệ thiết bị Picarro L-2130-i được Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) tài trợ cho Trung tâm Đào tạo hạt nhân không bao gồm lắp đặt và hướng dẫn vận hành. Với nỗ lực tìm tòi, nghiên cứu tài liệu cùng sự hỗ trợ trực tuyến từ hãng, trung tâm Đào tạo hạt nhân đã lắp đặt và vận hành thành công hệ máy. Tuy nhiên, đội ngũ nghiên cứu viên trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong quá trình tiền xử lý mẫu, vận hành và xử lý số liệu thu được. Vì vậy, để bảo đảm vận hành, khai thác thiết bị một cách an toàn và chuẩn xác, quá trình vận hành thiết bị, đo mẫu và xử lý số liệu cần được xây dựng thành quy trình dựa trên quá trình tự nghiên cứu của các thành viên nhóm nghiên cứu cũng như sự tham khảo ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài nước.

Việc tiếp cận và làm chủ các thiết bị mới, hiện đại sẽ hỗ trợ cho công tác đào tạo, nâng cao chuyên môn cho các cán bộ tại Viện, thu hút học viên tham gia khóa đào tạo do viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam tổ chức. Với các thiết bị phân tích đồng vị hiện đại mới nhất, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu của viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam sẽ rút ngắn khoảng cách về trang thiết bị so với các phòng thí nghiệm ở các nước phát triển, tạo ra nhiều cơ hội để các học viên, nghiên cứu sinh trong nước thực hiện những hướng nghiên cứu mới ở chất lượng quốc tế, cũng như mở ra cơ hội để tăng cường hợp tác với những cơ sở nghiên cứu ở trong và ngoài nước. Vì thế, năm 2022, ThS. Nguyễn Thị Thơm đã phối hợp với các cộng sự tại Trung tâm Đào tạo Hạt nhân thực hiện đề tài: “Xây dựng chương trình thực tập đo mẫu và hướng dẫn vận hành thiết bị phân tích laser đồng vị phân tử nước”.

Đề tài nhằm thực hiện những mục tiêu sau: khảo sát các thông số an toàn, điều kiện hoạt động tối ưu của thiết bị, quy trình lấy mẫu, bảo quản mẫu trước khi đo; thiết kế, xây dựng chương trình thực tập đo mẫu và xử lý số liệu, hệ thiết bị và phần mềm kèm theo; và xây dựng hướng dẫn vận hành hệ thiết bị phân tích đồng vị phân tử nước Picarro L 2130i.

Kết quả khảo sát thông số an toàn đảm bảo tối ưu thiết bị, lượng chất lỏng được bơm vào có nồng độ khoảng 20000 ± 1000 ppmv và được kiểm soát bởi hệ bơm mẫu tự động. Khí nitơ khô (nồng độ hơi nước <50 ppmv) được sử dụng làm khí nền và được cung cấp cho thiết bị ở áp suất 2,5 ± 0,2 psi (17,2 ± 1,4 kPa). Ngoài ra, các yêu cầu về phòng máy bảo đảm nhiệt độ và độ ẩm, nguồn điện theo khuyến cáo của hãng. Cho tới nay, thiết bị liên tục được vận hành phân tích các mẫu nước sông và nước mưa khu vực miền Bắc để tối ưu quy trình hướng dẫn vận hành (gồm 6 bước: kiểm tra thông số an toàn, bật máy, chuẩn bị mẫu, kiểm tra autosampler, chạy chương trình đo autosampler và coordinator, xử lý số liệu) và chương trình thực tập đo mẫu (gồm 5 bước: chuẩn bị mẫu, đo mẫu, xử lý kết quả, báo cáo thực tập và lưu mẫu).

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc làm chủ và khai thác hiệu quả thiết bị phân tích laser đồng vị phân tử nước hiện đại tại Trung tâm Đào tạo Hạt nhân, góp phần nâng cao năng lực kỹ thuật và nghiên cứu trong lĩnh vực phân tích đồng vị nước. Việc xây dựng quy trình vận hành và chương trình thực tập đo mẫu chuẩn hóa giúp bảo đảm an toàn, độ chính xác và tính ổn định trong quá trình đo, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, học viên và nghiên cứu sinh.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21674/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)