Những năm gần đây do việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng nên diện tích khoai lang ở nhiều vùng bị thu hẹp lại. Tuy nhiên, ở những vùng đất nghèo dinh dưỡng, không chủ động tưới, cây khoai lang vẫn chiếm một diện tích khá lớn. Tuy nhiên, năng suất trồng khoai lang vẫn còn thấp do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do chưa có giống tốt phù hợp cho từng vùng sinh thái và cơ cấu mùa vụ của từng địa phương, các biện pháp thâm canh chưa được chú trọng đúng mức. Trong sản xuất còn ít phát triển các giống mới cho từng vùng trồng thích hợp, cũng như các biện pháp kỹ thuật tổng hợp áp dụng cho vùng đó nên chưa tạo được chỗ đứng, chưa đẩy năng suất trung bình lên được bao nhiêu như những cây có củ khác.

Đề tài nghiên cứu chọn tạo giống khoai lang và sắn cho các tỉnh Bắc Trung bộ giai đoạn 2012 - 2016 đã chọn tạo đựợc giống KTB4 đạt năng suất cao và ổn định từ 20,9 đến 26,5 tấn/ha, hàm lượng chất khô đạt 30,45%. Tuy vậy, giống khoai lang KTB4 mới chọn tạo ra có nhiều ưu thế về năng suất và nhiễm nhẹ sâu bệnh hại chính. Nhưng hiện nay các biện pháp kỹ thuật sản xuất giống khoai lang mới KTB4 còn hạn chế, chỉ mới mới xác định được mật độ, liều lượng phân chuồng và phân vô cơ trên đất chuyên màu tại một số điểm của Bắc Trung bộ về sản xuất lấy củ. Đặc biệt công nghệ về nhân dây giống KTB4 phục vụ sản xuất thương phẩm chưa được nghiên cứu nên khả năng nhân rộng gặp khó khăn. Do đó, nhóm nghiên cứu của TS. Phạm Văn Linh tại Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung Bộ đã thực hiện đề tài: “Sản xuất thử giống khoai lang mới KTB4” trong thời gian từ năm 2019 đến năm 2021.

Đề tài nhằm thực hiện mục tiêu hoàn thiện quy trình công nghệ nhân giống và sản xuất giống khoai lang KTB4 đạt năng suất cao, chất lượng tốt phục vụ phát triển khoai lang tại các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung bộ; và mở rộng sản xuất, cung cấp giống khoai lang KTB4 cho sản xuất.

Qua kết quả nghiên cứu và thử nghiệm, đề tài đã đi đến những kết luận chính như sau:

- Quy trình công nghệ nhân giống khoai lang KTB4 được tóm tắt như sau:

Trên đất cát ven biển chuyên màu tại Nghệ An và Hà Tĩnh, giống KTB4 trồng mật độ 50.000 dây giống/ha với nền phân bón 80kg N + 60kg P2O5 + 90kg K2O + 10 tấn phân chuồng/ha, ở vụ Thu Đông trồng 15 - 18/7 và vụ Đông trồng từ 10 - 19 tháng 10, đưa lại chất lượng dây giống tốt, không nhiễm bệnh hại, năng suất dây giống cao từ 13,34 -20,72 tấn/ha và cho hiệu quả kinh tế cao trong khoảng 60-110 triệu đồng/ha.

Trên đất hai lúa tại Nghệ An và Hà Tĩnh, giống KTB4 trồng mật độ 50.000 dây giống/ha với nền phân bón 60kg N + 60kg P2O5 + 90kg K2O + 10 tấn phân chuồng/ha, thời vụ Đông trồng từ ngày 22-25 tháng 10 đưa lại chất lượng dây giống tốt, không nhiễm bệnh hại và cho năng suất cũng như hiệu quả kinh tế cao nhất.

- Quy trình công nghệ sản xuất khoai lang thương phẩm KTB4 được khái quát như sau:

Trên đất cát ven biển chuyên màu tại Nghệ An và Hà Tĩnh, bón với lượng phân 10 tấn phân chuồng + 80kg N + 40kg P2O5 + 120kg K2O, ở mật độ trồng 38.000 dây/ha giống khoai lang KTB4 sinh trưởng phát triển tốt, cho năng suất khoai thương phẩm từ 22,9-29,5 cho cả 2 vụ Xuân và Đông và hiệu quả kinh tế cao nhất cho lãi thuần từ 92-95 triệu đồng/ha.

Trên đất hai lúa tại Nghệ An và Hà Tĩnh, bón với lượng phân 10 tấn phân chuồng + 40kg N + 40kg P2O5 + 120kg K2O, mật độ trồng 38.000 dây/ha giống khoai lang KTB4 sinh trưởng phát triển tốt, cho năng suất khoai thương phẩm và hiệu quả kinh tế cao nhất.

- Kết quả sản xuất thử nghiệm cho thấy: sản xuất được 122,3 tấn dây giống chất lượng tốt, sạch bệnh, dây to mập, trẻ khỏe, không ra rễ và hoa; và mô hình (quy mô 15 ha) sản xuất khoai thương phẩm giống khoai lang mới KTB4 đạt năng suất 19,19 - 23,41 tấn/ha, năng suất tăng 60 - 90% so với giống Chiêm dâu trồng tại địa phương, chất lượng tốt, an toàn thực phẩm.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 20937/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)