Vấn đề kiểm soát tác động đến môi trường của các hoạt động sản xuất, và chất thải sinh ra từ các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, y tế, trong đó có chất thải nguy hại luôn là vấn đề thời sự, khi yêu cầu phát triển kinh tế tăng lên ở nước ta. Các hoạt động phân tích và đánh giá tác động môi trường tại Viện Công nghệ xạ hiếm đã được thực hiện trong thời gian vừa qua cơ bản dựa trên kết quả một số phép thử đã được công nhận hợp chuẩn của phòng thử nghiệm VILAS 524 (Văn phòng công nhận chất lượng của Bộ KH-CN cấp chứng chỉ). Nhiều phép thử tiêu chuẩn (phù hợp ISO/IEC 17025) của phòng VILAS 524 đã được xây dựng tập trung vào việc kiểm soát chất lượng quặng xạ hiếm (chứa urani, và các nguyên tố đất hiếm), sa khoáng, và một số quặng khác như quặng mangan, quặng kẽm... Một số phép thử tiêu chuẩn về phân tích mẫu môi trường như: 02 phép thử chuẩn phân tích một số nhân phóng xạ trong mẫu đất (05 thông số nhân phóng xạ U-238, Th232, K-40, Ra-226, Cs-137), mẫu nước (03 thông số nhân phóng xạ U-238, Th-232, K-40), 02 phép thử đo tổng hoạt độ phóng xạ Alpha, Beta, 01 phép thử phân tích 12 thông số kim loại trong nước sinh hoạt, và 01 phép thử phân tích Cd trong nước thải bằng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử cũng đã được công nhận hợp chuẩn. Mặc dù số phép thử tiêu chuẩn phục vụ kiểm soát chất lượng môi trường (nước, đất) còn rất hạn chế, nhưng hoạt động của phòng thí nghiệm VILAS trong hơn 10 năm qua đã góp phần đào tạo các cán bộ có được hiểu biết cơ sở để tiếp cận những vấn đề môi trường (đặc biệt là môi trường phóng xạ).

Xuất phát từ yêu cầu nâng cao năng lực thực hiện các hoạt động quan trắc, giám sát và phân tích môi trường, tạo tiền đề mở rộng hoạt động trong giai đoạn mới, nhóm nghiên cứu của PGS. TS. Nguyễn Thị Kim Dung tại Viện Công nghệ xạ hiếm đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu xây dựng hệ thống quản lý chất lượng phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 đạt chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường” trong thời gian từ năm 2018 đến năm 2020.

Mục tiêu của đề tài là nhằm xây dựng hệ thống quản lý phòng thí nghiệm theo ISO/IEC 17025 và Nghị định 127/2014/NĐ-CP.

Dưới đây là một số kết quả chính của đề tài:

Tổng số 21 quy trình nội bộ đã được nghiên cứu xây dựng phục vụ cho mục tiêu của đề tài xây dựng hệ thống quản lý chất lượng phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 đạt chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc và phân tích các thông số môi trường. Các quy trình/bộ quy trình đã được phòng thử nghiệm phê duyệt theo quy định của tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017 để áp dụng trong phòng thử nghiệm.

Mười lăm (15) quy trình được phê duyệt tại phòng thử nghiệm (bao gồm 10 quy trình được nghiên cứu trong khuôn khổ nhiệm vụ và 5 quy trình của phòng thử nghiệm VILAS 524 được thực nghiệm xác nhận lại giá trị sử dụng) với khoảng 80 thông số phân tích đã được đưa vào hồ sơ năng lực của phòng thử nghiệm Trung tâm Phân tích để đăng ký với Tổng cục Môi trường;

Kết quả đánh giá năng lực của phòng thử nghiệm Trung tâm Phân tích của Viện Công nghệ xạ hiếm về điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường thông qua hồ sơ năng lực, kỹ năng thực hiện phép thử, Tổng cục Môi trường đã ra quyết định “cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm và đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường” số 18/QĐ-BTNMT ngày 05 tháng 01 năm 2021, kèm Chứng chỉ VIMCERTS 274;

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (Mã số 21490/2021) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)