Trong định hướng chiến lược tại Quyết định số 942/QĐ-TTg, Chính phủ đã khẳng định dữ liệu chính là "tài nguyên mới", đóng vai trò nền tảng cốt lõi để kiến tạo Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, hệ thống pháp lý Việt Nam, từ Nghị định số 47/2020/NĐ-CP đến Luật Tiếp cận thông tin 2016, đã tạo ra hành lang vững chắc nhằm thúc đẩy việc chia sẻ và công bố dữ liệu rộng rãi. Theo đó, ngoại trừ những thông tin thuộc danh mục bảo mật quốc gia, mọi dữ liệu số của cơ quan nhà nước đều được khuyến khích công khai để tổ chức, cá nhân có thể tự do tái sử dụng. Việc phát triển dữ liệu mở không chỉ đảm bảo tính minh bạch, kịp thời trong dịch vụ công mà còn tháo gỡ các rào cản thông tin, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển toàn diện của các cơ quan quản lý và cộng đồng.

Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược này, ThS. Lê Nhật cùng các cộng sự tại Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Thông tin và Truyền thông) đã triển khai đề tài nghiên cứu chuyên sâu về xây dựng danh mục dữ liệu mở quốc gia. Đề tài tập trung phân tích nhu cầu nội tại và kinh nghiệm quốc tế trên ba trụ cột chính là Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số, từ đó đề xuất một danh mục dữ liệu mở chuẩn hóa để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành. Với phạm vi áp dụng rộng khắp từ các bộ, ngành đến địa phương, nghiên cứu này không chỉ giúp các cơ quan nhà nước chuẩn hóa quy trình công bố thông tin mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân khai thác hiệu quả "kho báu" dữ liệu trên Cổng dữ liệu quốc gia. Đây được xem là bước đi đột phá để thúc đẩy sáng tạo, phát triển kinh tế và đảm bảo an toàn thông tin trong kỷ nguyên số.

Kết quả nghiên cứu của đề tài không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn tạo ra những đóng góp thiết thực cho lĩnh vực khoa học công nghệ và quản lý nhà nước. Việc hình thành danh mục dữ liệu mở chuẩn hóa sẽ trở thành "kim chỉ nam" cho các hoạt động đầu tư, thuê dịch vụ công nghệ thông tin sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời là nguồn nguyên liệu đầu vào quý giá để xây dựng các hệ thống quản trị hiện đại. Đối với các cơ quan chủ trì, đây là công cụ đắc lực để hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương trong việc định danh và công bố dữ liệu. Đặc biệt, ở góc độ kinh tế - xã hội, việc minh bạch hóa tài nguyên số sẽ tạo điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp khai thác, xây dựng các dịch vụ giá trị gia tăng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số một cách bền vững.

Để đưa những kết quả nghiên cứu này vào thực tiễn một cách hiệu quả nhất, nhóm thực hiện đề tài đã đưa ra những kiến nghị cụ thể gửi tới Bộ Thông tin và Truyền thông. Trọng tâm là việc sớm xem xét và ban hành chính thức Danh mục dữ liệu mở của cơ quan nhà nước ưu tiên triển khai. Đây sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để các bộ, ngành và địa phương căn cứ vào điều kiện thực tế, chủ động chi tiết hóa và ban hành danh mục dữ liệu riêng của đơn vị mình. Việc thực thi đồng bộ theo Nghị định số 47/2020/NĐ-CP không chỉ giúp kết nối, chia sẻ dữ liệu thông suốt mà còn đảm bảo kết quả của đề tài được lan tỏa, đóng góp trực tiếp vào công cuộc chuyển đổi số quốc gia.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21563/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)