Thiết bị chẩn đoán bằng hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đặc biệt tại các cơ sở y tế tuyến trên. Chúng hỗ trợ hiệu quả trong việc phát hiện, chẩn đoán sớm các bệnh lý hoặc hỗ trợ nhân viên y tế thực hiện các thủ thuật lâm sàng.

Trong số đó, thiết bị khảo sát hệ tĩnh mạch (vein viewer/vein finder) giúp nhân viên y tế, đặc biệt là điều dưỡng viên, xác định chính xác vị trí ven trên cơ thể để thực hiện các thủ thuật như lấy máu xét nghiệm hay truyền thuốc tĩnh mạch. Tương tự, thiết bị soi da (dermoscope/dermatoscope) là công cụ đắc lực cho các bác sĩ da liễu và thẩm mỹ trong việc quan sát tổn thương, theo dõi mức độ lành của vết thương ở các lớp tế bào biểu bì và trung bì của da.

Tuy nhiên, đối với các cơ sở y tế tuyến dưới, việc trang bị những thiết bị hỗ trợ này gặp nhiều khó khăn do ngân sách hạn hẹp. Điều này không chỉ gây trở ngại cho việc chăm sóc sức khỏe người dân mà còn khiến người bệnh chịu thiệt thòi khi tiếp cận dịch vụ y tế.

Nhằm giải quyết những thách thức trên và làm chủ, phát triển kỹ thuật ảnh hồng ngoại và quang học đa bước sóng ứng dụng trong y sinh học, ThS. Lê Anh Tú cùng các cộng sự tại Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã triển khai đề tài: “Nghiên cứu và ứng dụng các kỹ thuật ảnh hồng ngoại và quang học đa bước sóng trong khảo sát hệ tĩnh mạch và chẩn đoán bệnh lý về da”.

Mục tiêu cốt lõi của nhóm nghiên cứu là thiết kế và chế tạo các thiết bị khảo sát hệ tĩnh mạch và chẩn đoán bệnh lý về da bằng kỹ thuật ảnh hồng ngoại và quang học đa bước sóng. Các sản phẩm này hướng đến sự gọn gàng, di động và thuận tiện trong sử dụng, nhằm đáp ứng nhu cầu ứng dụng tại các cơ sở y tế ở mọi cấp độ. Quá trình nghiên cứu, thiết kế và chế tạo được thực hiện thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa đội ngũ khoa học, kỹ thuật và các nhân viên y tế trực tiếp tham gia thử nghiệm thiết bị.

Đề tài đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đề ra dù gặp nhiều thách thức do ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh. Nhóm nghiên cứu đã thành công trong việc:

- Nghiên cứu và phát triển các kỹ thuật chụp ảnh hồng ngoại, xử lý ảnh để tăng cường khả năng nhận dạng hệ tĩnh mạch, cùng với các kỹ thuật chiếu sáng và quan sát đa bước sóng phù hợp cho thiết bị.

- Thiết kế và chế tạo thành công các nguyên mẫu thiết bị soi tĩnh mạch và thiết bị soi da đáp ứng các chỉ tiêu kỹ thuật đã đăng ký và được phê duyệt.

- Thử nghiệm trực tiếp trên bệnh nhân tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhận được những phản hồi tích cực từ nhân viên y tế về tính năng kỹ thuật và hiệu quả sử dụng.

Các sản phẩm của đề tài là những thiết bị hoàn chỉnh, nhỏ gọn, di động, thuận tiện cho người sử dụng, được chế tạo lần đầu tiên tại Việt Nam. Chúng tích hợp nhiều tính năng kết nối và hỗ trợ nhân viên y tế hiệu quả trong việc quan sát hệ tĩnh mạch và các tổn thương bệnh lý trên da. So với các sản phẩm thương mại tương tự trên thế giới, sản phẩm của đề tài có nhiều thông số kỹ thuật tương đương và một số tính năng vượt trội (ví dụ: khả năng kết nối với màn hình, máy tính, điện thoại thông minh; thiết bị soi da có khả năng quan sát tốt ở chế độ chiếu sáng không phân cực và phân cực song song). Mặc dù một số tính năng của thiết bị soi tĩnh mạch như tốc độ khởi động máy chậm hay giá đỡ chưa thực sự thuận tiện khi sử dụng trên giường bệnh cần tiếp tục được cải thiện, nhóm nghiên cứu cam kết sẽ phối hợp với đơn vị thử nghiệm y tế để hoàn thiện.

Tập thể đề tài kính đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục ủng hộ thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ tương tự. Việc này sẽ góp phần tạo ra những thiết bị y tế chất lượng cao, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và tạo điều kiện cho người dân ở các vùng khó khăn có thể tiếp cận với những dịch vụ y tế tốt hơn.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 20972/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)