Ở nước ta, các ứng dụng thực tế tăng cường (Augmented Reality - AR) phát triển trong nước còn ít, hầu như chỉ áp dụng đối với từng đối tượng địa lý đơn lẻ, theo một lĩnh vực cụ thể, chưa gắn kết các sự vật, sự việc đa chiều với không gian địa lý ở phạm vi lớn và thống nhất. Hiện nay một số nghiên cứu và ứng dụng mới đang sử dụng các nguồn dữ liệu tự xây dựng cho dự án hoặc nguồn dữ liệu của nước ngoài như dữ liệu không gian địa lý của Google Maps, Apple Map, OpenStreet Map mà chưa khai thác được nguồn dữ liệu không gian địa lý tiêu chuẩn mà Việt Nam đã được xây dựng. Điều đó đã phần nào làm giảm hiệu quả đầu tư cũng như sự chuẩn xác của dữ liệu địa lý nói chung, dữ liệu không gian địa lý nói riêng.

Trong khi, hiện tại nước ta đã có bộ cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia tỉ lệ lớn phủ kín đất liền lãnh thổ Việt Nam, (trong đó tỷ lệ 1:10.000 phủ trùm cả nước và tỷ lệ 1:2.000, 1:5.000 ở các khu đô thị và vùng kinh tế trọng điểm). Đây là bộ cơ sở dữ liệu nền địa lý lớn do Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ TNMT) xây dựng với nội dung dữ liệu được tuân thủ theo chuẩn cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia, được phát triển dựa trên chuẩn ISO-TC211. Ngoài ra, ở nước ta cũng đã xây dựng một số cơ sở dữ liệu nền địa lý tỷ lệ vừa và nhỏ phủ trùm toàn lãnh thổ Việt Nam, dữ liệu địa danh thể hiện trên bản đồ cũng được Bộ TNMT xây dựng trên phạm vi 63 tỉnh thành trong cả nước.

Theo Luật Đo đạc và Bản đồ, nhiệm vụ và trách nhiệm của Bộ TNMT là xây dựng cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia làm nền tảng cho việc xây dựng các cơ sở dữ liệu khác. Đặc biệt các yếu tố địa danh, biên giới địa giới thể hiện trên bản đồ từ tỷ lệ 1:10.000 trở lên đều do Bộ TNMT ban hành. Riêng cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia tỉ lệ 1:2.000, 1:5.000 thì giao về các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quản lý, khai thác và cập nhật.

Do đó, việc sử dụng các dữ liệu nền địa lý do Bộ TNMT ban hành hoặc công bố là một yêu cầu có tính pháp lý đối với các ứng dụng và người dùng ở Việt Nam; đặc biệt có ý nghĩa và hiệu quả kinh tế khi khai thác sử dụng các cơ sở dữ liệu nền địa lý và dữ liệu địa danh do Bộ TNMT đã xây dựng.

Nhận thấy sự cấp thiết của việc tích hợp các nguồn dữ liệu địa lý vào các ứng dụng AR ở Việt Nam, Chủ nhiệm đề tài ThS. Phạm Lan Hương cùng nhóm nghiên cứu tại Công ty TNHH MTV Nhà xuất bản Tài Nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam thực hiện “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường kết nối dữ liệu địa lý trên thiết bị di động thông minh” với mục tiêu nghiên cứu ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường kết nối dữ liệu địa lý trên thiết bị di động thông minh. 

Từ kết quả nghiên cứu đề tài đã rút ra một số kết luận sau đây:

- Quy trình ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường kết nối dữ liệu địa lý trên thiết bị di động thông minh đã đưa ra được sơ đồ quy trình cụ thể, đã giải thích chi tiết, rõ ràng các bước trong sơ đồ, đảm bảo được tính khoa học giúp các nhà chuyên môn có thể áp dụng để triển khai hệ thống một cách dễ dàng. Việc chuẩn hóa dữ liệu nền địa lý 1:2.000 và 1:5.000 theo thông tư 23 có thể được thực hiện bán tự động ngay trên các phần mềm GIS sau quá trình chuyển đổi và trước khi đưa lên hệ quản trị cơ sở dữ liệu địa lý sẽ giúp tận dụng tối đa dữ liệu nền địa lý sẵn có, giúp cho việc quản lý, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu nền địa lý qua môi trường mạng nhằm đảm bảo kết nối dữ liệu không gian địa lý trong hệ thống. Các tiêu chuẩn cơ sở kết hợp với các tiêu chuẩn của OGC được áp dụng vào quy trình trong chia sẻ, trình bày và tương tác đảm bảo cơ sở khoa học và thực tiễn trong khai thác bộ dữ liệu nền địa lý mà Bộ Tài nguyên và Môi trường xây đựng.

- Phần mềm kết nối dữ liệu địa lý ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường trên thiết bị di động thông minh đã đáp ứng được các yêu cầu bao gồm: Được xây dựng theo Thông tư 26/2014/TT-BTNMT. Sản phẩm bao gồm đầy đủ các tài liệu theo quy định; Phần mềm phải được thiết kế theo hướng mở, dễ dàng quản trị và nâng cấp; Dễ dàng quản lý và phân quyền người dùng; Phần mềm có giao diện hiển thị tốt trên mọi nền tảng Android; Phần mềm phải đầy đủ các chức năng đã đề xuất.

- Nhóm tác giả đề xuất các tiêu chuẩn cơ sở phục vụ ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường kết nối dữ liệu không gian địa lý trên thiết bị di động thông minh để làm căn cứ tham khảo khi các cơ quan quản lý cần ban hành Bộ tiêu chuẩn quy định về dữ liệu phục vụ hệ thống thực tế 19 ảo tăng cường trên thiết bị di động thông minh nhằm thống nhất quản lý, tăng cường khai thác dữ liệu địa lý do Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng. Ngoài các tiêu chuẩn cơ sở về dữ liệu nền địa lý quốc gia tuân thủ theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, các tiêu chuẩn cơ sở về dữ liệu riêng của các đối tượng địa lý đều sử dụng các chuẩn về cấu trúc, thu nhận, chất lượng và định dạng trên nguyên tắc chia sẻ kiến thức của những người dùng với nhau, sau đó tạo thành kho kiến thức người dùng nhất định trên thiết bị di động thông minh ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21629/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

Đ.T.V (NASTIS)