Nhằm nâng cao sức khỏe và khả năng tác chiến cho lực lượng quân đội, đặc biệt là các lực lượng làm nhiệm vụ trong điều kiện khắc nghiệt, ThS. Bùi Thị Thu Hà và nhóm cộng sự tại Viện Khoa học và Công nghệ quân sự đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ enzyme trong sản xuất chất xơ hòa tan (Inulin, Inulo-Oligosaccharide, Pectin) để sản xuất thực phẩm chức năng hỗ trợ tiêu hóa dùng cho bộ đội làm nhiệm vụ đặc biệt”.

Trong dinh dưỡng quân đội, việc đảm bảo đủ hàm lượng chất xơ hàng ngày là yếu tố then chốt để duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh, ổn định đường huyết và nâng cao khả năng thích nghi của bộ đội. Mặc dù chất xơ thực phẩm có tầm quan trọng tương đương vitamin và khoáng chất, nhưng các chế phẩm chất xơ sử dụng trong nước hiện nay chủ yếu phải nhập ngoại.

Việt Nam có lợi thế về khí hậu nhiệt đới với nguồn phụ phẩm nông nghiệp (lá, thân, rễ) và bã thải sau chế biến hoa quả dồi dào. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có này để sản xuất chất xơ hòa tan không chỉ giúp tự chủ nguồn cung thực phẩm chức năng cho quân đội mà còn gia tăng giá trị ngành nông nghiệp.

Nhóm tác giả đã lựa chọn công nghệ enzyme thủy phân để sản xuất chất xơ hòa tan thay vì các phương pháp hóa lý truyền thống. Phương pháp này được đánh giá có hiệu quả cao nhất nhờ:

Điều kiện phản ứng ôn hòa Diễn ra ở nhiệt độ thấp, giúp bảo toàn hoạt tính của các hợp chất sinh học.

Thân thiện với môi trường: Hạn chế sử dụng hóa chất độc hại trong quá trình chiết tách.

Sau một thời gian nỗ lực nghiên cứu, Đề tài đã hoàn thành các nội dung mục tiêu với những kết quả thực tiễn quan trọng:

Xây dựng quy trình công nghệ ổn định: Thu nhận thành công Inulin, Inulo-oligosaccharide và Pectin từ thực vật. Nguồn nguyên liệu từ phụ phẩm rau diếp xoăn đã được tiêu chuẩn hóa, đảm bảo an toàn thực phẩm và có khả năng tăng sinh vi khuẩn có lợi (Bifidobacterium, Lactobacillus), đồng thời ức chế vi khuẩn có hại E.Coli.

Sản xuất thành công sản phẩm thực tế: Đội ngũ nghiên cứu đã chế biến chất xơ dưới dạng tuýp và dạng thanh nén tiện dụng. Tổng số lượng sản xuất đạt hơn 201.000 tuýp và hơn 150.000 thanh nén có hàm lượng chất xơ hòa tan đạt trên 10%. Các sản phẩm đã được công bố tại Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế.

Thử nghiệm lâm sàng hiệu quả: Sản phẩm đã được thử nghiệm trực tiếp trên các chiến sĩ đặc công nước tại Lữ đoàn 126 Hải quân trong quá trình huấn luyện tại Hải Phòng. Kết quả thực tế cho thấy sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa tốt và cải thiện rõ rệt tình trạng táo bón.

Bên cạnh các giá trị về sản phẩm, đề tài đã góp phần đào tạo 01 Thạc sĩ chuyên ngành Công nghệ sinh học, hướng dẫn 04 sinh viên và công bố 02 bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước.

Nhóm nghiên cứu kiến nghị tiếp tục mở rộng thử nghiệm trên nhiều đối tượng hoạt động trong các điều kiện đặc biệt khác nhau. Đồng thời, cần tập trung tích hợp sản phẩm này vào bộ khẩu phần ăn huấn luyện và diễn tập, cải thiện bao bì để vừa đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, vừa duy trì tính bí mật trong hoạt động quân sự.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21583/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)