Việt Nam đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, ứng dụng động cơ không chổi than trong xe đạp điện, xe máy điện, ô tô điện... Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đang chủ yếu sử dụng các thiết kế sẵn có ghép nối với các bộ vi điều khiển nhưng phương pháp thiết kế hệ thống điều khiển xuất phát từ mạch công suất, mạch lái công suất, điều khiển các chế độ làm việc của động cơ không chổi than sử dụng trên các phương tiện giao thông chưa được đề cập tới.

Các công ty, tập đoàn, nhà sản xuất ô tô điện, xe máy điện trong nước đều nhập khẩu các động cơ điện kèm với bộ điều khiển này để lắp trên các sản phẩm của họ. Vì vậy, nhu cầu sửa chữa, thay thế, hoặc nội địa hóa bộ điều khiển công suất truyền động điện cho các động cơ điện sử dụng trên ô tô, xe máy điện là rất lớn. Mục tiêu nội địa hóa các sản phẩm lõi của các phương tiện giao thông là bộ điều khiển công suất truyền động điện đã trở thành một chủ đề quan trọng và cấp thiết. Việc nâng cao chất lượng bộ điều khiển công suất nhằm tối ưu hóa khả năng làm việc của hệ thống truyền động điện dùng trên ô tô, xe máy điện và là yếu tố quan trọng giúp hệ thống làm việc tiết kiệm điện năng, nâng cao hiệu suất làm việc của ô tô, xe máy điện. Vì thế, nhóm nghiên cứu của PGS. TS. Đào Minh Quân tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thiết kế và chế tạo bộ điều khiển cho động cơ điện một chiều không chổi than dùng trên các phương tiện công suất nhỏ” trong thời gian từ năm 2021 đến năm 2022.

Đề tài nhằm thực hiện mục tiêu làm chủ thiết kế và công nghệ bộ điều khiển cho động cơ một chiều không chổi than (BLDC) phục vụ cho phương tiện giao thông là xe điện, phù hợp với trình độ công nghệ chế tạo trong nước, nâng cao hiệu quả kinh tế trong khai thác phương tiện giao thông cơ công suất nhỏ và phục vụ tiến trình nội địa hóa sản phẩm.

Đề tài nghiên cứu đã đạt được các kết quả như sau:

- Xây dựng được hệ thống vật lý nhằm điều khiển động cơ BLDC cho các phương tiện giao thông cỡ nhỏ như xe máy điện, xe đạp điện.

- Đưa ra được các lưu đồ thuật toán khác nhau, xây dựng chương trình, phần mềm điều khiển cho hệ thống điều khiển động cơ BLDC như: tạo mô-men quay theo cảm biến Hall, điều khiển tốc độ động cơ BLDC bằng bộ điều chỉnh PID.

- Thử nghiệm hệ thống trên xe điện thật của Vinfast Impes, khi hệ thống hoạt động đã chứng minh được tính ổn định, điều khiển trơn trên các dải tốc độ khác nhau, khả năng điều khiển động cơ BLDC trên xe điện với tải trọng lớn (60kg, 80kg, 140kg) hiển thị chính xác thông tin tốc độ, điện áp, dòng điện, công suất tiêu thụ, điện năng tiêu thụ của bộ điều khiển động cơ không chổi than, việc kết nối dễ dàng, phù hợp với học viên, kỹ sư công nghệ trong học tập, nghiên cứu về lập trình, phát triển phần mềm điều khiển cho xe điện.

Kết quả nghiên cứu góp phần hiện đại hóa quy trình khai thác kỹ thuật các thiết bị điện trong ngành giao thông vận tải, ứng dụng hệ thống tự động hoá trong công nghiệp sản xuất xe điện. Sản phẩm góp phần vào việc chủ động sản xuất, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm và cung cấp vật tư, thiết bị cho ngành sản xuất động cơ điện tại Việt Nam.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (Mã số 21488/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)