Da giầy là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp khoảng 7% tổng kim ngạch xuất khẩu và chiếm gần 10% sản lượng giầy dép xuất khẩu toàn cầu. Trong bối cảnh thị phần xuất khẩu giầy dép của Trung Quốc suy giảm mạnh trong thập kỷ qua, Việt Nam đã vươn lên trở thành quốc gia xuất khẩu giầy dép lớn thứ hai thế giới, đồng thời giữ vị trí dẫn đầu về xuất khẩu giầy vải theo giá trị. Tuy nhiên, dù có năng lực sản xuất lớn, công nghệ thuộc da và hoàn thiện da của Việt Nam vẫn còn hạn chế, đặc biệt ở khâu trau chuốt và hoàn thiện bề mặt da. Phần lớn da nguyên liệu trong nước vẫn được xuất khẩu ở dạng thô, trong khi da đã hoàn thiện có giá trị gia tăng cao lại phải nhập khẩu để phục vụ sản xuất.

Trong quy trình sản xuất da thuộc, công đoạn hoàn thiện đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng, tính thẩm mỹ và giá trị thương mại của sản phẩm. Các vật liệu hoàn thiện, đặc biệt là sơn phủ và paste màu, ảnh hưởng trực tiếp đến hình thức, màu sắc, cảm giác, độ bền và tuổi thọ của da. Hiện nay, sơn phủ bề mặt là phương pháp được sử dụng phổ biến do tính linh hoạt, khả năng ứng dụng cao cho cả da thuộc và da nhân tạo, cũng như phù hợp với xu hướng tiết kiệm nguyên vật liệu và phát triển bền vững. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn vật liệu hoàn thiện nhập khẩu, làm giảm tính chủ động trong sản xuất và hạn chế khả năng cạnh tranh của ngành. Từ thực tế trên, nhóm nghiên cứu của ThS.Trần Văn Vinh tại Viện Nghiên cứu Da - Giầy đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu sản xuất paste màu (đen, trắng, đỏ, xanh và vàng) phục vụ ngành công nghiệp sơn và ứng dụng ngành da-giầy” từ năm 2021 đến năm 2022.

Đề tài nhằm thực hiện các mục tiêu sau: nghiên cứu, làm chủ công nghệ sản xuất Paste màu đa tương hợp trong ngành sơn; sản xuất Paste màu (Đen, Trắng, Xanh, Đỏ và Vàng) ứng dụng cho lĩnh vực da - giầy; và ứng dụng sản phẩm tại 2 - 3 doanh nghiệp sản xuất ngành da giầy.

Các tác giả đã nghiên cứu, phối trộn được các hỗn hợp paste màu: đen, trắng, đỏ, xanh lam, xanh lục,vàng chanh, vàng nghệ trên 2 nền dung môi là nước và dung môi hữu cơ. Sau khi hoàn thiện công thức thành phần và điều chỉnh công nghệ để đạt được hỗn hợp paste màu tối ưu về tính chất và giá thành sản phẩm, nhóm nghiên cứu đã thực hiện phối trộn với base của các sản phẩm sơn trên da đang lưu hành trên thị trường để đánh giá khả năng tương hợp của paste thành phẩm. Sơn này được mang đi phân tích chất lượng, đồng thời thử nghiệm sơn phủ lên da thuộc làm lớp bề mặt mới, thử nghiệm che phủ lớp sơn cũ để đánh giá hiệu quả sơn thành phẩm. Kết quả thu được đều đạt trong yêu cầu đề ra.

Việc đánh giá chất lượng paste, sơn và da sau khi sơn được thực hiện tại Viện Vật liệu Xây dựng và Viện Đổi mới và sáng tạo Lafeso. Kết quả phân tích cho thấy sản phẩm paste màu mà nhóm thực hiện tạo được có khả năng tương hợp tốt với sản phẩm base thương mại; thông số chất lượng đáp ứng tốt yêu cầu đối với sơn. Với tác dụng sơn trên da, sản phẩm sơn gốc nước hoàn toàn đáp ứng được các đặc tính của da thành phẩm. Với sơn gốc dầu, thích hợp hơn nếu làm sơn phủ cho các tấm da dày, cứng. Tuổi thọ màng sơn gốc dầu kém hơn so với sơn gốc nước.

Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao năng lực hoàn thiện da trong nước, tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm da giầy Việt Nam, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, đồng thời đáp ứng yêu cầu về chất lượng, môi trường và phát triển bền vững của ngành da giầy trong giai đoạn hiện nay.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21678/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)