Theo các nghiên cứu dự báo của các tổ chức quốc tế, đến năm 2023 trên thế giới sẽ có hàng chục tỷ thiết bị các loại được kết nối với nhau. Sự gia tăng nhanh chóng số lượng thiết bị kết nối vô tuyến minh chứng rõ nét hơn nhu cầu trao đổi thông tin của vạn vật để hiện thực hóa khát vọng của loài người trong việc xây dựng xã hội vạn vật kết nối - xã hội số thông minh. Kết nối vô tuyến sẽ không dừng lại ở phương thức kết nối truyền thống để truyền tải thông tin giữa người với người mà đang mở rộng để kết nối người với vật, vạn vật kết nối với nhau để hình thành các mô hình nhà thông minh, thành phố thông minh, và quốc gia số.

Sự phát triển bùng nổ của mạng thông tin vô tuyến đặt ra yêu cầu cho cơ quan quản lý tần số vô tuyến điện các quốc gia trên thế giới cần bảo đảm môi trường kết nối ổn định, không có nhiễu có hại. Để đạt được mục tiêu đó, một trong những biện pháp quản lý được áp dụng rộng rãi là xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp để kiểm soát chất lượng phát xạ vô tuyến điện và yêu cầu thực hiện chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy cho các thiết bị trước khi lưu thông và sử dụng tại Việt Nam.

Để chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện hành lang pháp lý thúc đẩy sự phát triển các công nghệ vô tuyến hiệu quả và ổn định, các quốc gia trên thế giới đang triển khai nghiên cứu xây dựng cập nhật hoàn thiện các danh mục thiết bị vô tuyến điện có khả năng gây nhiễu có hại phải thực hiện chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy. Theo đó, chính sách và quan điểm quản lý thiết bị vô tuyến điện giữa các quốc gia trên thế giới chưa thực sự thống nhất và hài hòa. Xuất phát từ thực tiễn đó, Chủ nhiệm đề tài Ths. Nguyễn Thị Quỳnh Mai cùng nhóm nghiên cứu tại Cục tần số vô tuyến điện thực hiện “Nghiên cứu rà soát danh mục thiết bị vô tuyến điện có khả năng gây nhiễu có hại bắt buộc phải chứng nhận hợp quy công bố hợp quy tại Việt Nam” với mục tiêu phân tích về góc độ khả năng gây nhiễu có hại của thiết bị vô tuyến điện.

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

Nhiệm vụ khoa học công nghệ đã cơ bản hoàn thành mục tiêu nghiên cứu đặt ra ban đầu là rà soát danh mục thiết bị vô tuyến điện có khả năng gây nhiễu có hại bắt buộc phải chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy. Kết quả nghiên cứu của Nhiệm vụ khoa học công nghệ này có thể được sử dụng là tài liệu tham khảo cho các Cơ quan thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông trong quá trình rà soát, xây dựng Thông tư của Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Danh mục sản phẩm hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông.

Phạm vi nghiên cứu của nhiệm vụ khoa học công nghệ này giới hạn ở khía cạnh đánh giá khả năng gây nhiễu có hại của thiết bị vô tuyến điện. Do vậy, việc áp dụng kết quả nghiên cứu này cho xây dựng Thông tư nêu trên nên được đánh giá tổng thể với các yếu tố gây mất an toàn khác (ví dụ như an toàn thông tin, an toàn điện, tương thích điện từ…) bên ngoài yếu tố về khả năng gây nhiễu có hại. Bên cạnh đó, cũng cần căn cứ thêm trên thực tiễn quản lý chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy, quản lý hậu kiểm và mức độ tuân thủ pháp luật của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh thiết bị vô tuyến điện có khả năng gây nhiễu có hại tại Việt Nam Nam để quyết định phương thức chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy tối ưu nhất cho điều kiện của Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu của nhiệm vụ đã được áp dụng một phần trong công tác quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông trong năm 2021 (Thông tư số 01/2021/TT-BTTTT ngày 14/5/2021 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành danh mục sản phẩm hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông, công văn số 1213/CTSCSQH ngày 17/5/2021 của Cục Tần số vô tuyến điện góp ý rà soát, đề xuất hủy bỏ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực thông tin và truyền thông).

Trong quá trình nghiên cứu, Nhóm thực hiện nhận thấy một số nội dung sau đây cần được tiếp tục triển khai nghiên cứu, đánh giá cụ thể để phục vụ công tác quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông cho thiết bị vô tuyến điện như sau:

+ Nghiên cứu đánh giá phương án đẩy mạnh công tác kiểm soát chất lượng thiết bị vô tuyến điện ở khâu lưu thông trên thị trường và trong quá trình sử dụng nhằm giúp tăng cường hiệu quả quản lý và kiểm soát chất lượng thiết bị vô tuyến điện.

+ Nghiên cứu xây dựng mới hoặc sửa đổi, bổ sung một số Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho thiết bị vô tuyến điện chưa có Quy chuẩn riêng hoặc đã có Quy chuẩn nhưng không còn phù hợp với thực tế.

+ Nghiên cứu về khả năng áp dụng hình thức công bố của nhà sản xuất SDoC cho các thiết bị vô tuyến điện tại Việt Nam.

+ Nghiên cứu đánh giá khả năng gây mất an toàn và phương thức phối hợp quản lý giữa Bộ TT&TT và các Bộ, Ngành khác đối với sản phẩm tích hợp tính năng thu phát sóng vô tuyến điện ứng dụng công nghệ mới.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 20900/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

Đ.T.V (NASTIS)