Nghiên cứu một số yếu tố môi trường trong nhà yến ảnh hưởng đến năng suất yến sào tại các tỉnh vùng Nam Bộ
Cập nhật vào: Thứ ba - 15/09/2026 00:06
Cỡ chữ
Nghề nuôi và khai thác yến sào tại Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế quan trọng với tốc độ tăng trưởng nhanh (trên 30%/năm). Tuy nhiên, sự phát triển bùng nổ mang tính tự phát và chạy theo phong trào đã bộc lộ nhiều bất cập lớn: ô nhiễm môi trường, tiếng ồn, rủi ro dịch bệnh, cùng chất lượng tổ yến thô và giá trị kinh tế thu về chưa tương xứng.
Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc người nuôi thiếu kiến thức kỹ thuật, chưa nghiên cứu đầy đủ về khí hậu, vùng sinh thái và tập tính của loài yến. Sự thiếu hụt này dẫn đến nhiều thất bại như nhà yến không có chim về làm tổ hay hiện tượng yến chết hàng loạt khi gặp thời tiết lạnh. Trong khi đó, các yếu tố môi trường trong nhà yến (nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, tiếng ồn) lại quyết định trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của đàn yến, nhưng các nghiên cứu khoa học bài bản về lĩnh vực này ở nước ta vẫn còn rất hạn chế.
Xuất phát từ thực tiễn trên, Chủ nhiệm đề tài Đậu Văn Hải cùng nhóm nghiên cứu tại Viện chăn nuôi thực hiện “Nghiên cứu một số yếu tố môi trường trong nhà yến ảnh hưởng đến năng suất yến sào tại các tỉnh vùng Nam Bộ” với mục tiêu: Đánh giá được hiện trạng nghề chăn nuôi chimyến ở 19 tỉnh Nam Bộ; Xác định được các thông số kỹ thuật về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, tiếng ồn tối ưu trong nhà nuôi yến để đạt được năng suất tổ yến cao nhất/m2 chuồng nuôi.

Trên cơ sở thực tế tại các hộ, nhà nuôi chim yến ở 19 tỉnh Nam Bộ, đơn vị chủ trì đề tài cùng với đơn vị phối hợp Chi hội Nhà yến Việt Nam, Sở NN&PTNT, Chi Cục Chăn nuôi Thú y, Hội Nông dân các tỉnh và một số đơn vị chuyên môn tại địa phương và cá nhân có chuyên môn trong ngành yến, tiến hành khảo sát toàn diện hiện trạng nuôi chim yến, tìm hiểu các thông tin liên quan đến hiện trạng và tiềm năng phát triển nuôi chim yến tại các tỉnh như: điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế của nông hộ, thị trường tiêu thụ, các hoạt động về quản lý, vận hành nhà nuôi chim yến, công nghệ sử dụng trong nhà nuôi chim yến và các thông số kỹ thuật về môi trường (nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng, tiếng ồn) trong nhà nuôi chim yến, năng suất, chất lượng (phân loại) của tổ yến thô. Kết quả thu được sẽ được phân tích, đánh giá toàn diện hiện trạng tại các tỉnh Nam Bộ. Trên cơ sở đó, đơn vị chủ trì và đơn vị phối hợp thực hiện đề tài sẽ chọn một số nhà yến để theo dõi, đánh giá một số thông số kỹ thuật, nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng, tiếng ồn ảnh hưởng nến năng suất và chất lượng của tổ yến thô.
Trên cơ sở phối hợp khảo sát, theo dõi và đánh giá toàn diện các yếu tố kỹ thuật tại 19 tỉnh Nam Bộ, sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:
- Tốc độ phát triển nhà nuôi chim yến trong thời gian qua rất nhanh (từ 2017- 2019 tăng 96,54%), tính đến năm 2019 số nhà yến tại các tỉnh Nam Bộ khoảng 9.554 nhà yến; 100% số nhà yến không có giấy phép xây dựng. Chưa có tiêu chuẩn, qui chuẩn kỹ thuật cụ thể cho nhà nuôi chim yến.
- Kiểu nhà yến rất đa dạng, từ 1-4 tầng trong đó nhà yến 2-3 tầng chiếm 81,2% và diện tích nhà yến biến động rất lớn (từ vài chục m2 đến hàng ngàn m2 ); Phần lớn là các nhà yến được xây mới (75,70%) còn lại là tận dụng nhà cũ, cải tạo thành nhà yến. Nhà yến được xây bằng gạch và đổ bê tông trên mái (trên 75%); Ánh sáng và thông gió trong nhà yến hầu hết được lấy từ cửa chim yến ra - vào và lỗ thông gió trên tường.
- Trong nhà yến đều được trang bị các hệ thống nhiệt độ, ẩm độ (80,34% tự động), hệ thống âm thanh được điều khiển tự động (94,60%), một số nhà yến có gắn camera (49,20%).
- Năng suất tổ yến và số lần thu hoạch yến sào trong năm có sự chênh lệch rất lớn giữa các nhà yến; Chất lượng tổ yến loại II và loại III chiếm tỷ lệ cao (56,62%).
- Về quản lý: hầu hết các nhà yến sử dụng lao động trong gia đình, kỹ thuật viên phần lớn chưa được đào tạo chủ yếu làm theo kinh nghiệm. Số hộ có ghi chép quản lý thu hoạch chiếm 78,2%, số hộ sơ chế tổ yến tại nhà 25,4%, có thu gom phân 76,3%, sát trùng bên trong nhà yến 84%.
- Các yếu tố môi trường: Nhiệt độ bên trong nhà yến qua khảo sát, chưa thấy có ảnh hưởng đến năng suất tổ yến thô; Ẩm độ có ảnh hưởng đến năng suất tổ yến, năng suất tổ yến thô cao nhất khi ẩm độ trong nhà yến dao động từ 79- 84%; Tầng số âm thanh bên trong nhà yến trung bình 71,7 dB; nhưng tầng số âm thanh từ 70-74dB cho năng suất tổ yến thô cao hơn các khoảng tầng số âm thanh khác; Cường độ ánh sáng không ảnh hưởng đến năng suất tổ yến, nhưng cường độ ánh sáng từ 0,18-0,26 Lux cho năng suất tổ yến thô cao hơn các khoảng cường độ ánh sang khác.
- Bên trong nhà yến có nhiệt độ 27,94 - 28,95 độ C; ẩm độ 81,26 - 84,83%; ánh sáng 0,18 - 0,20 Lux và tầng số âm thanh 75,01 - 79,96 dB cho năng suất tổ yến thô trung bình 125 - 140 g/m2 /năm và tỷ lệ tổ yến thô loại 1 khoảng 41,17-45,17%; loại 2 38,78 - 43,03% và loại 3 khoảng 13,59-16,34%.
Đ.T.V (NASTIS) Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 22357/2023) tại Cục Thông tin, Thống kê.
Liên hệ
Tiếng Việt
Tiếng Anh











