Gà Nhiều Ngón là một giống gà mang nguồn gen hiếm, thuộc khu vực huyện Tân Sơn tỉnh Phú Thọ. Giống gà này có tầm vóc nhỏ nhưng khả năng thích nghi và sức đề kháng cao. Đặc biệt phẩm chất thịt thơm, ngon được người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy nhiên do đặc điểm sinh trưởng chậm, thời gian nuôi dài, năng suất thấp nên số lượng người nuôi giống gà này ngày càng giảm.

Giống gà Lạc Sơn là giống gà thả vườn có nguồn gốc từ huyện Tuyên Hóa tỉnh Quảng Bình. Giống gà này có nhiều đặc điểm quý như: khả năng chống chịu bệnh tật cao, khả năng sử dụng thức ăn nghèo dinh dưỡng tốt, thịt thơm ngon, thích nghi với điều kiện môi trường sinh thái của từng vùng nơi chúng sinh ra, thích nghi với khí hậu, khả năng đề kháng bệnh tật cao mặc dù những giống và những nguồn gen này năng suất còn thấp, được thị trường miền trung rất ưa chuộng.

Đến nay, hai giống gà này được chọn lọc và nhân giống nhưng với số lượng không nhiều, kinh phí chỉ hỗ trợ chỉ đủ cho việc nuôi giữ bảo tồn, không có kinh phí cho công tác chọn lọc, cho nên năng suất của các đàn giống còn hạn chế và không ổn định, các đàn gà ở các hộ dân thì số lượng rất ít, sau mỗi năm mức độ đồng huyết lại tăng. Trong đó, nhu cầu thị trường chăn nuôi rất cần những giống tốt và chất lượng, an toàn dịch bệnh, cũng như nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng rất ưa chuộng các sản phẩm thịt gà có chất lượng cao. Để lựa chọn tốt các con giống cho đàn hạt nhân cần phải có điều tra sơ bộ về thực trạng quần thể và năng suất của 2 giống gà này. Từ tình hình thực tế trên, việc tiến hành chọn lọc, nhân đàn để tạo ra đàn hạt nhân gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn cũng như xây dựng quy trình chăn nuôi, thú y với mục đích nâng cao năng suất và sử dụng có hiệu quả nguồn gen của các giống gà này phục vụ nhu cầu thị trường là cấp thiết. Do vậy, nhóm nghiên cứu của TS. Ngô Thị Kim tại Cúc Viện Chăn nuôi đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn” từ 2018 đến năm 2021 nhằm mục tiêu khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn gen gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn.

Sau khi nghiên cứu 4 thế hệ trên các đàn hạt nhân gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn, kết quả cho thấy:

- Gà Nhiều Ngón có màu lông đa dạng. Lúc 01 ngày tuổi có màu lông trắng đục, nâu nhạt và nâu sẫm sẫm. Lúc 20 tuần tuổi, gà trống có lông màu vàng sẫm, đỏ tía và pha tạp. Gà mái có lông vàng nâu, vàng sẫm, vàng rơm và pha tạp. Khối lượng của gà Nhiều Ngón thế hệ 3 lúc 8 tuần tuổi gà trống có khối lượng là 574,03g, cao hơn thế hệ xuất phát 100,53 g; gà mái có khối lượng là 483,71, cao hơn thế hệ xuất phát 57,34 g. Năng suất trứng 1 năm đẻ của gà Nhiều Ngón 84,58 quả/mái ở thế hệ 3, cao hơn thế hệ xuất phát 2,57 quả/mái. Tỷ lệ trứng có phôi là 92,16 %, tỷ lệ nở/tổng trừng có phôi là 82,75%.

- Gà Lạc Sơn lúc 01 ngày tuổi gà có màu lông đồng nhất trắng ngà. Lúc 20 tuần tuổi, gà mái có lông màu vàng sẫm, gà trống có lông màu nâu đâ mã lĩnh. Khối lượng của gà Lạc Sơn lúc 8 tuần tuổi gà trống có khối lượng là 694,67g ở thế hệ, cao hơn thế hệ xuất phát 35,88g; gà mái Lạc Sơn có khối lượng 583,57g ở thế hệ, cao hơn thế hệ xuất phát 39,38Sg. Năng suất trứng 1 năm đẻ của gà Lạc Sơn là 119,15 quả/mái ở thế hệ 3, cao hơn thế hệ xuất phát là 3,15 quả/mái. Tỷ lệ trứng có phôi của gà Lạc sơn là 94,45%, tỷ lệ nở/tổng trứng có phôi là 83,37%

Kết quả xây dựng đàn sản xuất gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn cho thấy:

- Với gà Nhiều Ngón: Khối lượng gà trống lúc 8 tuần tuổi, gà trống là 501,64g và con mái là 447,16g. Đến khi vào đẻ gà mái đạt 1272,6g. Năng suất trứng 1 năm đẻ là 82,02 quả/mái. Tỷ lệ trứng có phôi của gà Nhiều Ngón là 91,32%, tỷ lệ nở/tổng trứng có phôi là 81,12%.

- Với gà Lạc Sơn: Khối lượng của gà Lạc Sơn lúc 8 tuần tuổi khối lượng con trống là 664,04g, con mái là 546,84g. Đến khi vào đẻ gà mái đạt 1389,86g. Năng suất trứng 1 năm đẻ là 116,42 quả. Tỷ lệ trứng có phôi là 90,45%, tỷ lệ nở/tổng trứng có phôi là 82,61%.

Kết quả xây dựng 4 mô hình gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn thương phẩm đến 22 tuần tuổi: gà Nhiều Ngón có tỷ lệ nuôi sống 90,7 - 90,9%, khối lượng cơ thể đạt 1693,4 và 1685,8 g/con với mức tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng là 5,37 - 5,40 kg; gà Lạc Sơn có tỷ lệ nuôi sống 90,7 - 91,3 khối lượng cơ thể đạt 1765,1 và 1.813,7 g và mức tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng là 4,93 - 5,15 kg.

Nhóm nghiên cứu đã xây dựng được 2 tiêu chuẩn cơ sở đàn hạt nhân, 2 tiêu chuẩn cơ sở đàn sản xuất và 2 tiêu chuẩn cơ sở đàn thương phẩm gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn. Bên cạnh đó, 2 quy trình tuyển chọn đàn hạt nhân gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn đã được xác định.

Ngoài ra, các tác giả còn xây dựng được 2 quy trình chăn nuôi gà sinh sản và 2 quy trình chăn nuôi gà thương phẩm gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn theo hướng VietGAP.

- Nghiên cứu xác định mức ăn thích hợp trong giai đoạn hậu bị nuôi gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn sinh sản là mức ăn theo định lượng thức ăn nuôi gà Ri.

- Nuôi gà Nhiều Ngón và gà Lạc Sơn thương phẩm bằng phương thức nuôi nhốt mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn phương thức bán chăn thả.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21254/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)