Một trong những vấn đề lớn là mối quan hệ giữa nhà nước và công dân trong các giao dịch hành chính với mục tiêu cắt giảm gánh nặng hành chính cho các cá nhân, tổ chức trong việc thực hiện các giao dịch hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin vào thúc đẩy kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin có quy mô từ Trung ương tới địa phương cũng đang được nhiều nước trên thế giới nghiên cứu và áp dụng. Nhiều quốc gia, khu vực trên thế giới đã triển khai thúc đẩy kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu của cơ quan nhà nước để hiện thực hóa các dịch vụ cho người dân hướng đến nguyên tắc “Lấy người dùng làm trung tâm” hay cung cấp thông tin “Chỉ một lần” như Liên minh Châu Âu, các nước Châu Á (Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản)… Đặc điểm chung của các quốc gia là đều có các quy định chung về kết nối và chia sẻ dữ liệu, đặc biệt là, các quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu đã có những thành công trong việc xây dựng và triển khai nền tảng kỹ thuật dùng chung trên quy mô quốc gia để kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu phục vụ quá trình xử lý nghiệp vụ, điều hành; phục vụ người dân, doanh nghiệp; và kết nối, chia sẻ dữ liệu với các quốc gia khác; giúp thay đổi cơ bản cách thức giải quyết giao dịch hành chính công gắn với công dân cũng như cách thức quản lý nhà nước và hoạt động của các cơ quan hành chính.

Ngoài ra, Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đã khẳng định rằng, cơ sở dữ liệu được coi là nguồn tài nguyên số quan trọng, làm nền tảng, yếu tố then chốt thúc đẩy chuyển đổi số và triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan nhà nước và trong cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Thực tế hiện nay cho thấy, cơ sở dữ liệu đang được các cơ quan nhà nước tại các bộ, ngành, địa phương làm giàu. Dữ liệu được xem như một loại tài nguyên, tài sản, đất đai của không gian mới; là nguyên liệu, nhiên liệu, cũng như là sản phẩm của quá trình chuyển đổi số, phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Tuy nhiên, ở Việt Nam các cơ sở dữ liệu/hệ thống thông tin nằm rải rác ở nhiều cơ quan khác nhau sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến việc chia sẻ dữ liệu, hiệu năng, tính liên thông giữa các hệ thống thông tin, cũng như các vấn đề liên quan khác. Nhằm khắc phục một phần hạn chế này việc kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, đặc biệt là dữ liệu từ các Cơ sở dữ liệu quốc gia, các hệ thống thông tin có quy mô, phạm vi từ Trung ương đến địa phương sẽ giúp tối đa hóa giá trị dữ liệu; nâng cao chất lượng dịch vụ công cung cấp cho người dân và doanh nghiệp theo hướng lấy người dùng làm trung tâm, người dân và 6 doanh nghiệp không phải cung cấp thông tin thủ công, nhiều lần cho cơ quan nhà nước; tránh đầu tư trùng lặp, gây lãng phí.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Chủ nhiệm đề tài Nguyễn Phú Tiến cùng nhóm nghiên cứu tại Cục Chuyển đổi số quốc gia thực hiện “Nghiên cứu đề xuất phương án thúc đẩy kết nối tích hợp và chia sẻ dữ liệu trong hoạt động của các cơ quan nhà nước” với mục tiêu nghiên cứu đề xuất phương án thúc đẩy kết nối tích hợp và chia sẻ dữ liệu trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

 

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

Vấn đề kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, đặc biệt là dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống thông tin có quy mô, phạm vi từ Trung ương đến địa phương đang là vấn đề nóng, nhận được nhiều sự quan tâm của nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay là đẩy mạnh phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số hiện nay.

Với phạm vi của Đề tài này, kết quả thu được nghiên cứu đã góp phần thúc đẩy việc kết nối, chia sẻ dữ liệu trên quy mô quốc gia, thông qua việc sử dụng các kết quả nghiên cứu để tham mưu cấp có thẩm quyền triển khai phương án với 03 khía cạnh: Quy định, chính sách, chỉ đạo, điều hành; Hạ tầng, nền tảng kỹ thuật; Hướng dẫn, tổ chức, điều phối, thực hiện triển khai kết nối, chia sẻ dữ liệu trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

Với quan điểm thực tế, bên cạnh việc đề xuất phương án thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu, trong quá trình thực hiện, nhóm thực hiện Đề tài cũng đã bước đầu áp dụng các kết quả của Đề tài trong tham mưu Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ TTTT ban hành, tổ chức thực thi hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành, tổ chức thực thi: (1) đã ban hành 01 chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; (2) trình xem xét ban hành 01 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; (3) ban hành 02 Công văn hướng dẫn kỹ thuật cấp Bộ; điều phối, tổ chức, hỗ trợ triển khai triển khai kết nối, chia sẻ dữ liệu trên quy mô toàn quốc thời gian qua.

Căn cứ vào nhu cầu thực tế, nhóm thực hiện Đề tài sẽ sử dụng các kết quả từ Đề tài tham mưu cấp có thẩm quyền các tổ chức thực thi các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy việc kết nối, chia sẻ dữ liệu trong cơ quan nhà nước.

- Qua công tác nghiên cứu, nhóm thực hiện Đề tài nhận thấy hướng phát triển tiếp theo: Nghiên cứu, bổ sung, cập nhật hướng dẫn kỹ thuật về các thành phần công nghệ thống tin thiết yếu cần thiết phục vụ triển khai Đề án 06 bảo đảm phù hợp với thực tế triển khai tại các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp.

- Nghiên cứu xây dựng các quy định về kết nối kỹ thuật Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia với Nền tảng định danh và xác thực điện tử và các hệ thống khác có liên quan, bảo đảm bảo mật, an toàn, an ninh thông tin để các cơ quan, tổ chức có thể tham khảo áp dụng (được giao tại Nghị định số 59/2022/NĐ-CP ngày 05/9/2022 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử).

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21586/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

Đ.T.V (NASTIS)