Trong bối cảnh Internet phát triển bùng nổ, quảng cáo trực tuyến ngày càng trở thành phương thức tiếp thị chủ đạo, thay thế dần các hình thức truyền thống. Đặc biệt tại Việt Nam, quảng cáo trên các nền tảng xuyên biên giới đang chiếm ưu thế vượt trội, với sự chi phối mạnh mẽ từ các doanh nghiệp nước ngoài như Google và Facebook. Các công ty này cung cấp dịch vụ xuyên biên giới mà không cần có văn phòng hay sự hiện diện thương mại trực tiếp tại Việt Nam. Tình trạng này đặt ra nhiều thách thức và rủi ro đáng kể cho công tác quản lý nhà nước. Cụ thể, nó dẫn đến việc xuất hiện tràn lan quảng cáo có nội dung vi phạm pháp luật Việt Nam, bao gồm cả những quảng cáo được đặt trong các nội dung xấu, thậm chí là các nội dung tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước. Nghiêm trọng hơn, các doanh nghiệp quảng cáo nước ngoài thường chưa thực sự nghiêm túc hợp tác trong việc tuân thủ các yêu cầu của cơ quan quản lý Việt Nam về ngăn chặn và gỡ bỏ những nội dung vi phạm này.

 

Xuất phát từ những bất cập và thách thức nêu trên, CN. Nguyễn Hương Thủy và các cộng sự tại Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông), đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam”. 

Nhóm nghiên cứu đã đặt trọng tâm vào việc tìm kiếm và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đối với hoạt động quảng cáo trực tuyến, đặc biệt là quảng cáo trực tuyến xuyên biên giới tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu của đề tài sẽ đi sâu vào việc phân tích thực trạng của hoạt động này tại Việt Nam, qua đó đánh giá chi tiết những hạn chế và bất cập hiện có. Từ đó, nhóm sẽ đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu cuối cùng là tăng cường công tác quản lý nhà nước và xử lý các vi phạm liên quan đến quảng cáo trực tuyến xuyên biên giới tại Việt Nam, góp phần xây dựng một môi trường quảng cáo trực tuyến lành mạnh và tuân thủ pháp luật.

Sau một thời gian thực hiện, đề tài đưa ra những kết luận về tình hình và thách thức của quảng cáo trực tuyến xuyên biên giới (QCTTXBG) tại Việt Nam, cùng với các giải pháp được đề xuất như sau:

1. Tóm tắt về Quảng cáo trực tuyến xuyên biên giới tại Việt Nam

Quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam đang bùng nổ và đóng vai trò trung tâm trong nền kinh tế số. Tuy nhiên, thị trường này bị chi phối mạnh mẽ bởi các nền tảng và mạng lưới quảng cáo nước ngoài không có sự hiện diện thương mại tại Việt Nam, mà chỉ cung cấp dịch vụ xuyên biên giới.

Thực trạng này tạo ra một số vấn đề cho công tác quản lý của cơ quan nhà nước, bao gồm:

- Nội dung quảng cáo: Khó kiểm soát nội dung không phù hợp hoặc vi phạm pháp luật.

- Vị trí cài đặt quảng cáo: Khó khăn trong việc quản lý nơi quảng cáo xuất hiện.

- Quảng cáo thông qua người có tầm ảnh hưởng (KOLs/Influencers): Thiếu khung pháp lý rõ ràng để quản lý hoạt động này.

- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp: Các tổ chức, cá nhân Việt Nam tham gia QCTTXBG đối mặt với rủi ro về quyền lợi hợp pháp khi có tranh chấp.

2. Các lĩnh vực nghiên cứu trọng tâm

Nhóm nghiên cứu đã tập trung vào các vấn đề sau:

- Tổng quan về quảng cáo trực tuyến: Cung cấp cái nhìn bao quát về lĩnh vực này.

- Thực trạng và xu thế phát triển: Đánh giá tình hình hiện tại và xu hướng của quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam và trên thế giới.

- Hành lang pháp lý và vấn đề phát sinh: Nghiên cứu khung pháp lý hiện hành và những thách thức trong quản lý QCTTXBG tại Việt Nam.

- Kinh nghiệm quốc tế: Tìm hiểu các mô hình quản lý QCTTXBG từ các quốc gia khác.

- Đề xuất giải pháp quản lý: Đưa ra các kiến nghị để cải thiện công tác quản lý QCTTXBG ở Việt Nam.

3. Giải pháp được đề xuất

Bên cạnh việc hoàn thiện khung pháp lý và chính sách, nhóm nghiên cứu còn đề xuất các giải pháp "mềm" nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bao gồm:

- Tăng cường phối hợp liên Bộ, ngành: Đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả trong quản lý.

- Phối hợp giữa Nhà nước với các tổ chức, cá nhân kinh doanh QCTTXBG: Tạo mối liên kết chặt chẽ để cùng tuân thủ pháp luật.

- Phối hợp giữa Nhà nước với các thành phần kinh tế, xã hội trong nước: Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc kiểm soát và nâng cao ý thức tuân thủ.

- Tạo sự ràng buộc chặt chẽ về trách nhiệm tuân thủ pháp luật và ý thức cộng đồng, xã hội: Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan.

Để đạt được hiệu quả quản lý cao nhất, Việt Nam cần đặt ra lộ trình và mục đích rõ ràng, áp dụng đồng bộ và triệt để các giải pháp để thúc đẩy sự phát triển tích cực của ngành kinh tế quan trọng này, đồng thời hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực từ hoạt động QCTTXBG

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21529/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)