Biến đổi khí hậu (BĐKH) có tác động rất lớn đến cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp đặc biệt là tác động của hạn hán, xâm nhập mặn, ngập lụt. Các địa phương ven biển vùng Bắc Trung bộ (BTB) là khu vực sẽ bị ảnh hưởng rất lớn của BĐKH. Nước biển dâng, hạn hán, lũ lụt…xảy ra nhiều, điều này gây ảnh hưởng xấu đến việc sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Để có sơ sở khoa học cho công tác lập quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh vùng BTB, thì việc đánh giá thích hợp đất đai và đề xuất cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hợp lý, phù hợp với các tiềm năng lợi thế, đặc trưng vùng BTB và thích ứng với BĐKH là rất cần thiết.

Xuất phát từ thực tiễn trên, nhóm nghiên cứu của ThS. Trần Thị Thanh Huyền tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu, đề xuất cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hợp lý, đảm bảo phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu vùng Bắc Trung Bộ” trong thời gian từ năm 2017 đến năm 2020.

Mục tiêu của đề tài là nhằm đánh giá tác động của BĐKH đến cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng BTB; và đề xuất cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hợp lý, đảm bảo phát triển bền vững, thích ứng với BĐKH vùng BTB.

Sau ba năm nghiên cứu, đề tài đã thu được các kết quả như sau:

- Đã dựa vào kịch bản BĐKH và mực nước biển dâng cho Việt Nam cập nhật năm 2016 để xây dựng bản đồ ngập 10 cm, bản đồ hạn hán, bản đồ ranh giới xâm nhập mặn vùng BTB đến năm 2030.

- Đề cập đến thực trạng về sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và ảnh hưởng của BĐKH đến sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng BTB; Dự báo tác động của BĐKH đến cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng BTB giai đoạn 2016-2030.

- Đánh giá việc sử dụng hợp lý đất nông nghiệp vùng BTB bằng cách sử dụng công nghệ GIS và phần mềm LSE. 

- Đề xuất cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp đến năm 2030, hợp lý đảm bảo với thích ứng với BĐKH: Ổn định diện tích đất sản xuất nông nghiệp khoảng 23 - 24% diện tích đất đánh giá thích hợp đất đai (khoảng 20 - 21% tổng diện tích đất tự nhiên) với diện tích 1.043.817 ha. Trong đó: Diện tích đất trồng cây hàng năm chiếm 65,70%, với diện tích 685.772 ha, đất trồng cây lâu năm với diện tích 358.045 ha, chiếm 34,30% diện tích đất sản xuất nông nghiệp của vùng. Bốn nhóm giải pháp chính được đề xuất bao gồm: Giải pháp về chính sách; quản lý; kỹ thuật; giải pháp khác để thực hiện được cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng BTB đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp cơ sở hoa học về cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hợp lý, đảm bảo phát triển bền vững và thích ứng với BĐKH vùng BTB, nhằm giúp các tỉnh vùng BTB có cơ sở hoa học hi xây dựng quy hoạch sử dụng đất của địa phương, giai đoạn 2021-2030.

Có thể tìm đọc báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 19068/2021) tại Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia.

N.P.D (NASATI)